Sự phân hóa trong nhóm Big 5: Ngân hàng nào đang bứt tốc nhanh nhất về quy mô?
Trong giai đoạn 2020-2025, khi ngành ngân hàng Việt Nam bước vào chu kỳ kinh doanh thận trọng hơn trước những biến động vĩ mô, thị trường đã chứng kiến sự phân hóa rõ rệt trong nhóm 5 ngân hàng lớn nhất (Big 5).
 |
Các dữ liệu tài chính và phân tích thị trường cho thấy, Ngân hàng TMCP Quân đội (HOSE: MBB) đang dẫn đầu về tốc độ mở rộng quy mô, đồng thời duy trì hiệu quả sinh lời vượt trội so với các ngân hàng thương mại nhà nước, qua đó ghi nhận sự thay đổi đáng chú ý về tương quan vị thế trong nhóm ngân hàng lớn.
Giai đoạn 2020-2025, câu hỏi lớn được giới phân tích và thị trường đặc biệt quan tâm là ngân hàng nào trong nhóm Big 5 đang thực sự dẫn dắt về tốc độ mở rộng và liệu sự tăng trưởng đó có đảm bảo tính bền vững hay không.
Xét trên chỉ tiêu tổng tài sản - thước đo cốt lõi phản ánh quy mô của định chế tài chính - dữ liệu tổng hợp cho thấy, MB đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng vượt trội so với các ngân hàng còn lại. Cụ thể, trong khi VietinBank (CTG) và BIDV (BID) duy trì mức tăng trưởng tài sản quanh mức 15.2-15.5%, và Vietcombank (VCB) ở mức thận trọng hơn là 12.4%, thì MB lại bứt tốc với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) lên tới 21.8%. Khoảng cách này cho thấy MB không chỉ tăng trưởng nhanh hơn mặt bằng chung mà còn đang mở rộng quy mô nhanh hơn đáng kể so với các ngân hàng cạnh tranh trực tiếp trong nhóm dẫn đầu.
 |
Nhìn rộng hơn trong khung thời gian dài hạn từ 2015-2025, đà tăng trưởng của MB cho thấy sự nhất quán với tốc độ kép đạt 19.6%/năm, cao hơn mức bình quân khoảng 13.4-13.7% của nhóm 3 ngân hàng quốc doanh. Đáng chú ý, tốc độ mở rộng này không mang tính đột biến ngắn hạn mà duy trì sự ổn định ngay cả trong những giai đoạn nền kinh tế chịu nhiều thách thức. Điển hình như thời kỳ 2020-2021, khi đại dịch COVID-19 tác động mạnh đến hoạt động tín dụng và khiến tăng trưởng tài sản toàn ngành chậm lại, MB vẫn ghi nhận mức tăng khoảng 20-23% mỗi năm. Khả năng duy trì đà tăng trưởng cao trong bối cảnh khủng hoảng cho thấy ngân hàng này sở hữu chiến lược phát triển rõ ràng, khả năng thích ứng linh hoạt với biến động vĩ mô và nền tảng quản trị rủi ro hiệu quả.
Động lực thúc đẩy sự tăng trưởng tín dụng và tài sản vượt trội của MB, theo phân tích từ MBS, đến từ nền tảng nội tại vững chắc thay vì tăng trưởng nóng hay chấp nhận rủi ro cao. Cơ cấu tín dụng của ngân hàng được đánh giá là phù hợp với định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước khi tập trung dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất - thương mại, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và bán lẻ có tài sản bảo đảm. Việc hạn chế tỷ trọng cho vay vào các lĩnh vực biến động mạnh như bất động sản đầu cơ hay trái phiếu doanh nghiệp giúp MB giảm thiểu rủi ro, đồng thời thường xuyên được cơ quan quản lý phân bổ hạn mức tín dụng (room) cao hơn mức bình quân ngành.
Bên cạnh định hướng danh mục, năng lực vận hành và hệ sinh thái cũng là những yếu tố then chốt tạo nên sự khác biệt. MB tận dụng lợi thế về công nghệ và quy trình tín dụng số hóa để rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt, đặc biệt là với khách hàng cá nhân và SME. Sự cộng hưởng từ hệ sinh thái tài chính đa dạng bao gồm chứng khoán và bảo hiểm giúp Ngân hàng khai thác tối đa giá trị vòng đời khách hàng và chuyển hóa hạn mức tín dụng thành dư nợ thực tế một cách nhanh chóng. Hơn nữa, với lợi thế chi phí vốn thấp nhờ tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) luôn nằm trong nhóm dẫn đầu hệ thống - được hỗ trợ bởi tập khách hàng doanh nghiệp lớn và trả lương qua tài khoản - MB có đủ dư địa để cạnh tranh về lãi suất cho vay mà vẫn đảm bảo hiệu quả kinh doanh.
Một điểm khác biệt quan trọng trong mô hình tăng trưởng của MB là sự song hành giữa mở rộng quy mô và cải thiện hiệu quả sinh lời. Dữ liệu cho thấy tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) của ngân hàng đã tăng mạnh từ mức 12.8% năm 2015 lên duy trì trên 20% trong suốt giai đoạn 2019-2025. Trong khi ROE của các ngân hàng Big 5 còn lại thường có xu hướng biến động mạnh theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ, MB lại giữ vững vị thế trong nhóm có hiệu quả sinh lời cao nhất hệ thống. Điều này chứng minh rằng ngân hàng đã thành công trong việc chuyển hóa quy mô thành lợi nhuận thực chất, thay vì tăng trưởng dàn trải kém hiệu quả.
Sự vượt trội về các chỉ tiêu tài chính và chiến lược kinh doanh cũng đã được thị trường chứng khoán phản ánh rõ nét thông qua diễn biến vốn hóa. Trong giai đoạn 2020-2025, vốn hóa của MB tăng trưởng bình quân 19.5%/năm, cao gấp đôi mức 8-9%/năm của VCB và BID. Nếu xét trong dài hạn 2015-2025, con số tăng trưởng kép về vốn hóa của MB lên tới 25%/năm. Diễn biến này cho thấy thị trường đánh giá tích cực đối với triển vọng dài hạn của một ngân hàng có tốc độ mở rộng nhanh đi kèm với nền tảng quản trị an toàn.
 |
Trong bối cảnh ngành ngân hàng Việt Nam chuyển dịch sang giai đoạn ưu tiên chất lượng và an toàn hệ thống, sự so sánh giữa các thành viên nhóm Big 5 cho thấy MB đang là ngân hàng bứt tốc mạnh mẽ nhất về quy mô. Kết quả này đạt được dựa trên nền tảng quản trị rủi ro tuân thủ các chuẩn mực cao (Basel II, III), cơ cấu tín dụng lành mạnh và hiệu quả vận hành tối ưu. Đây là tín hiệu rõ ràng về sự dịch chuyển vị thế trong nhóm các ngân hàng dẫn đầu, nơi tốc độ và chất lượng tăng trưởng đang trở thành thước đo chính cho năng lực cạnh tranh.
Dịch vụ
Kim Ngân
