Công ty khai phá vũ trụ và trí tuệ nhân tạo SpaceX ngày 11/6 chốt giá cổ phiếu trong vụ phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) ở mức 135 USD/cổ phiếu, theo đó trở thành một trong những công ty đắt giá nhất trên thế giới.
Với mức giá cổ phiếu này, thương vụ IPO sẽ thu về kỷ lục 75 tỷ USD từ việc bán ra 555,56 triệu cổ phiếu. Định giá SpaceX theo đó sẽ đạt 1.770 tỷ USD, đánh dấu sự trỗi dậy thần tốc của một công ty đã định hình lại ngành kinh doanh khai phá vũ trụ nhờ các tên lửa tái sử dụng cùng dịch vụ Internet truyền từ quỹ đạo, và đang hướng mục tiêu tới AI dựa trên nền tảng không gian.
Con số trên cũng sẽ lập tức đưa công ty vào nhóm những doanh nghiệp giá trị nhất thế giới. SpaceX đang tự định vị công ty như tấm vé đưa nhân loại lên Sao Hỏa. Công ty do Elon Musk dẫn dắt này dự kiến chính thức lên sàn chứng khoán tại New York ngày 12/6.
Tuy nhiên, các số liệu tài chính của hãng lại cho thấy một thực tế khác: Việc chi tiêu quá mạnh tay cho năng lực tính toán phục vụ AI và phát triển một loại tên lửa mới đã nuốt chửng toàn bộ lợi nhuận thu được từ dịch vụ Internet vệ tinh Starlink.
Dưới đây là 6 biểu đồ minh họa tình hình kinh doanh của công ty:
Khoản thua lỗ từ AI vượt quá mức tăng trưởng của Starlink
Năm 2025, doanh thu của SpaceX tăng 33% lên 18,67 tỷ USD, trong đó Starlink chiếm khoảng 60% tổng doanh thu nhờ sở hữu khoảng 10,3 triệu người dùng trên mạng lưới 9.600 vệ tinh.
Tuy nhiên, việc sáp nhập với xAI - một công ty đang thua lỗ - đã đẩy SpaceX vào mức lỗ ròng 4,94 tỷ USD năm 2025, trái ngược hoàn toàn với mức lợi nhuận 791 triệu USD vào năm 2024, thời điểm Starlink và mảng kinh doanh phóng tên lửa tái sử dụng phát triển bùng nổ đã thúc đẩy tích cực kết quả kinh doanh.
Tần suất phóng tên lửa của SpaceX vượt xa các đối thủ
Từ chỗ chỉ có một vụ phóng duy nhất vào năm 2006, SpaceX hiện đạt tần suất hơn hai vụ phóng mỗi tuần, vượt xa các đối thủ cạnh tranh và trở thành đối tác phóng bệ phóng quen thuộc của NASA cũng như Bộ Quốc phòng Mỹ.
Dòng tên lửa tái sử dụng Falcon 9 chính là động lực cho sự gia tăng bùng nổ này, trong khi siêu tên lửa lớn hơn đang được phát triển là Starship được thiết kế để chở phi hành đoàn và hàng hóa với quy mô chưa từng có trong lịch sử.
Về cơ bản, Falcon Heavy kết hợp ba tầng đẩy của Falcon 9 lại với nhau để tạo thành một trong những tên lửa mạnh nhất thế giới. Nó có khả năng mang 64 tấn hàng hóa lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp và đang được dùng để phóng các vệ tinh quân sự hạng nặng cùng các tàu thăm dò liên hành tinh.
xAI bị các đối thủ AI như Anthropic, OpenAI bỏ lại phía sau
SpaceX tuyên bố thị trường tiềm năng lớn nhất công ty là AI. Vào tháng 2, SpaceX đã mua lại xAI, hợp nhất hai mảnh ghép quan trọng trong đế chế kinh doanh của tỷ phú Musk. Tuy nhiên, xét trên nhiều thước đo, xAI vẫn đang đi sau các đối thủ Anthropic và OpenAI.
Một báo cáo gần đây từ startup tài chính Ramp cho thấy hơn 30% khách hàng doanh nghiệp đã trả tiền cho các dịch vụ AI của Anthropic và OpenAI vào tháng 4, trong đó công ty sở hữu công cụ hỗ trợ lập trình Claude Code đã lần đầu tiên vượt qua OpenAI. Trong khi đó, tỷ lệ dùng xAI chỉ duy trì ở mức quanh 5%.
Dữ liệu này - dựa trên phân tích chi tiêu của khoảng 50.000 khách hàng của Ramp - mới chỉ nắm bắt được một phần nhỏ trong ngân sách chi cho AI của các doanh nghiệp lớn, phân khúc được cho là đang do Anthropic dẫn đầu thị trường.
SpaceX đang gọi vốn với mức định giá đắt đỏ
Các nhà đầu tư tham gia đợt IPO của SpaceX đang được yêu cầu trả một mức giá cao vượt trội, làm lu mờ hoàn toàn các hệ số định giá của một số công ty công nghệ giá trị nhất hiện nay.
Với mức giá 135 USD/cổ phiếu, SpaceX sẽ được giao dịch ở hệ số Giá/Doanh thu (P/S) lũy kế khoảng 94 - cao hơn hẳn các công ty như Nvidia, Amazon và Meta, đồng thời tiệm cận hơn với các công ty thuần về lĩnh vực vũ trụ như Planet Labs và Rocket Lab (vốn đang giao dịch ở mức P/S lần lượt là 50,4 và 115,4 dù là các công ty non trẻ hơn).
Do SpaceX ghi nhận khoản lỗ vào năm ngoái, nên không thể so sánh công ty này dựa trên hệ số Giá/Thu nhập (P/E).
Starship sẽ nâng tầm năng lực phóng của SpaceX
Lý do cho mức định giá cao vượt trội đó một phần nằm ở Starship. Dòng tên lửa này được thiết kế để tái sử dụng hoàn toàn và có thể mang hơn 100 tấn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, nhiều hơn bất kỳ loại tên lửa nào ngày nay. Điều này không chỉ có ý nghĩa sống còn đối với mảng kinh doanh phóng tên lửa của SpaceX mà còn cho cả tham vọng đưa các trung tâm dữ liệu AI lên quỹ đạo của hãng.
Các tên lửa hiện tại của SpaceX là Falcon 9 và Falcon Heavy có khả năng mang lần lượt khoảng 22,8 tấn và 63,8 tấn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
Chuyến bay thử nghiệm của Starship vào tháng 5 đã đánh dấu một cột mốc quan trọng ngay trước thềm IPO, khi triển khai thành công các vệ tinh mô hình và hoàn thành việc hạ cánh có kiểm soát xuống Ấn Độ Dương dù gặp phải một vài sự cố nhỏ ở động cơ.
(Theo Reuters, New York Times)
.jpeg)
