Theo báo cáo "Triển vọng đầu tư 6 tháng cuối năm 2026", Bộ phận nghiên cứu Công ty Chứng khoán Vietcap (Vietcap) dự báo lợi nhuận sau thuế toàn ngành ngân hàng năm 2026 tăng khoảng 18%, thấp hơn mức dự phóng 19% trước đó. Việc điều chỉnh phản ánh quan điểm thận trọng hơn khi biên lãi thuần (NIM) thấp hơn kỳ vọng và chi phí tín dụng gia tăng.
Động lực tăng trưởng vẫn được duy trì nhờ thu nhập lãi thuần (NII) dự kiến tăng 19% trên nền tăng trưởng tín dụng tích cực, cùng sự đóng góp từ thu nhập ngoài lãi (NOII) và quá trình tối ưu chi phí vận hành (CIR) thông qua số hóa.
Vietcap dự báo tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2026 đạt 15,3%, giảm nhẹ so với mức 16,4% trong báo cáo trước. Tính đến ngày 18/5/2026, tín dụng toàn hệ thống đã tăng 4,73%, phản ánh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban đầu định hướng tăng trưởng tín dụng ở mức 15%, thấp hơn mức 16% của năm 2025, nhưng có thể linh hoạt nới hạn mức cho các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt và tham gia tái cơ cấu hệ thống.
Biên lãi thuần (NIM) toàn ngành được dự báo đạt 3,12%, tăng nhẹ 2 điểm cơ bản so với năm trước nhưng phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngân hàng. Khối ngân hàng quốc doanh được dự báo mở rộng NIM thêm 11 điểm cơ bản nhờ nền tảng huy động ổn định và danh mục cho vay trung, dài hạn có lợi suất tốt. Ngược lại, các ngân hàng tư nhân có thể ghi nhận NIM giảm khoảng 11 điểm cơ bản do chi phí huy động tăng và hiệu quả mảng bán lẻ còn hạn chế.
Chất lượng tài sản vẫn trong tầm kiểm soát
Theo Vietcap, chất lượng tài sản của hệ thống nhìn chung vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Đến cuối quý I/2026, tỷ lệ nợ xấu (NPL) hợp nhất ở mức 1,85%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) đạt 87%.
Các ngân hàng có bảng cân đối lành mạnh và chính sách trích lập dự phòng thận trọng như Vietcombank (VCB), VietinBank (CTG), ACB và Techcombank (TCB) được đánh giá có khả năng chống chịu rủi ro tốt hơn, với tỷ lệ nợ xấu và chi phí tín dụng duy trì dưới ngưỡng 1%.
Ở góc độ vĩ mô, Vietcap dự báo tỷ giá USD/VND tăng khoảng 2% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2027, trong khi lạm phát mục tiêu năm 2026 được nâng lên mức 4,5% do giá năng lượng và dầu Brent duy trì quanh 75 USD/thùng. Những yếu tố này buộc chính sách tiền tệ phải duy trì trạng thái cân bằng giữa ổn định vĩ mô và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8,5%.
Trong ngắn hạn, Thông tư 08/2026/TT-NHNN được đánh giá là yếu tố hỗ trợ thanh khoản đáng kể khi cho phép các tổ chức tín dụng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).
Theo ước tính của Vietcap, quy định mới có thể giúp tỷ lệ LDR của ba ngân hàng quốc doanh gồm VCB, BID và CTG giảm từ 1,1-1,5 điểm phần trăm, qua đó giảm áp lực chi phí vốn và mở rộng dư địa hỗ trợ tín dụng.
Tuy nhiên, về dài hạn, dự thảo thay thế Thông tư 22/2019 của NHNN đang định hình một chuẩn quản trị thanh khoản mới khi đề xuất chuyển từ chỉ tiêu “tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi” (LDR) sang “tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn” (CDR). Theo đó, nguồn vốn liên ngân hàng sẽ bị loại khỏi mẫu số để phản ánh sát hơn khả năng huy động thực chất từ dân cư và tổ chức.
Vietcap cho rằng nhiều ngân hàng có thể vượt ngưỡng trần 85% nếu áp dụng CDR, qua đó tạo áp lực tăng lãi suất huy động. Các ngân hàng sở hữu nền tảng huy động dân cư mạnh, tỷ lệ CASA cao và ít phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng như VCB, ACB, TCB và MBB được dự báo có lợi thế lớn hơn.
Dòng vốn nâng hạng và kế hoạch tăng vốn mở ra cơ hội tái định giá
Thị trường cũng đang hướng sự chú ý tới sự kiện FTSE Russell dự kiến nâng hạng Việt Nam lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp từ ngày 21/9/2026.
Vietcap ước tính sự kiện này có thể thu hút khoảng 1-2 tỷ USD từ các quỹ thụ động và thêm 5-6 tỷ USD từ các quỹ chủ động vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu ngân hàng vốn hóa lớn như VCB, BID và Sacombank (STB) được dự báo sẽ là tâm điểm thu hút dòng vốn ngoại.
Song song với câu chuyện nâng hạng, các ngân hàng cũng đang đẩy mạnh tăng vốn nhằm cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR). BID dự kiến phát hành riêng lẻ tương đương 9,7% vốn điều lệ, VCB có kế hoạch phát hành thêm khoảng 6,1% cổ phần sau pha loãng, VPBank (VPB) đang tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược cho lô phát hành 5,9%, HDBank (HDB) dự kiến tăng vốn hơn 12%, trong khi MBB lên kế hoạch tăng vốn 11,1% thông qua chào bán cho cổ đông hiện hữu và phát hành riêng lẻ.
Trong bối cảnh vĩ mô còn nhiều biến số, Vietcap khuyến nghị ưu tiên chiến lược đầu tư mang tính phòng thủ, tập trung vào các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt và nền tảng huy động vững chắc như VCB, CTG, MBB và ACB.
Bên cạnh đó, công ty chứng khoán này cũng đưa ra kịch bản tích cực nếu áp lực lạm phát hạ nhiệt và giá dầu giảm nhanh hơn dự kiến. Trong trường hợp đó, các ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản và cho vay thế chấp cao như TCB và VPB có thể nổi lên nhờ triển vọng phục hồi mạnh hơn của nhu cầu tín dụng và thị trường tài sản.
