Google đang thực hiện một chiến lược đầy tham vọng nhằm giành lấy "miếng bánh" lớn hơn trong thị trường quan trọng nhất của thế kỷ XXI: Các dòng chip vận hành AI. Tiềm lực tài chính mạnh cùng nhiều năm phát triển công nghệ mang lại lợi thế rõ ràng cho gã khổng lồ Thung lũng Silicon.
Tuy nhiên, họ cũng đối mặt với trở ngại khó tránh khỏi của bất kỳ công ty công nghệ nào khi đụng chạm tới lĩnh vực đang do công tý giá trị nhất thế giới Nvidia của CEO Jensen Huang thống lĩnh.
Cuộc đua giành thị phần chip AI
Ở bờ nam hồ Ontario, cách không xa thác Niagara, Google đang chứng minh cách công ty này có thể học chính chiến thuật của Nvidia để thu hút khách hàng.
Địa điểm ở phía tây New York này là nơi đặt cụm trung tâm dữ liệu AI có tên là Lake Mariner. Wall Street Journal dẫn các nguồn tin thân cận cho thấy Google (thuộc sở hữu của tập đoàn Alphabet) đã cung cấp một khoản bảo lãnh tài chính trị giá 3,2 tỷ USD cho dự án này. Các nhà phát triển dự án sau đó sẽ cho Anthropic thuê lại năng lực điện toán từ hàng nghìn bộ vi xử lý của Google.
Đây chính là chiến lược Nvidia từng sử dụng nhiều lần để kích cầu cho dòng chip AI vốn ăn khách số một của hãng.
Cho tới gần đây, Nvidia vẫn gần như "một mình một chợ" trong phân khúc này; các bộ xử lý đồ họa (GPU) của hãng luôn được các công ty công nghệ săn đón nhờ sức mạnh vượt trội trong huấn luyện và vận hành các mô hình AI. Thế nhưng, khi cuộc đua AI trong năm qua đã chuyển dịch thành một cuộc cạnh tranh khốc liệt về tài nguyên điện toán, các đối thủ thách thức đã bắt đầu gia nhập và tìm cách lấn sân - trong số đó, không ai đáng gờm hơn Google.
“Chúng ta đang thấy tất cả công ty có tiềm lực tài chính vững mạnh đều tin tưởng thị trường điện toán sẽ mang lại giá trị khổng lồ,” Nazar Khan, đồng sáng lập kiêm giám đốc công nghệ của công ty hạ tầng AI TeraWulf - đơn vị đang phát triển dự án Lake Mariner cùng FluidStack, một nhà cung cấp điện toán đám mây được Google hậu thuẫn - cho biết. “Các công ty muốn tham gia vào cuộc chơi, không ai muốn bị bỏ lại phía sau.”
Để thu hút khách hàng sử dụng các dòng chip của hãng - được gọi là bộ xử lý tensor, hay TPU - Google đã bắt chước chính công thức của Nvidia: Dùng các khoản bảo lãnh tài chính để giúp các trung tâm dữ liệu huy động nợ với chi phí rẻ hơn, đồng thời cung cấp cái gọi là tài chính tuần hoàn (circular financing), trong đó một phần số tiền đầu tư sẽ chảy ngược trở lại dưới hình thức mua chip.
Chiến lược này đã được đưa vào trọng tâm sau đợt cải tổ trong bộ máy lãnh đạo của mảng Điện toán đám mây (Google Cloud). Nvidia hiện hợp tác chặt chẽ với OpenAI và là nhà đầu tư lớn; Google cũng có mối quan hệ tương tự với Anthropic, bên cạnh sở hữu mô hình Ai riêng là Gemini.
Cả trong các cuộc thảo luận kín lẫn trước công chúng, Huang đều xem nhẹ khả năng cạnh tranh của Google. Vào tháng 4/2026, khi xuất hiện trên chương trình podcast của Dwarkesh Patel, CEO Nvidia nhận định công ty đang dẫn trước rất xa so với Google và các nhà sản xuất chip tùy chỉnh khác (được gọi là ASIC), đồng thời lập luận rằng Anthropic là khách hàng lớn duy nhất bên ngoài sử dụng TPU của Google.
“Phạm vi tiếp cận thị trường của chúng tôi lớn hơn nhiều so với bất kỳ TPU hay ASIC nào có thể đạt được,” ông Huang nói. “Tôi rất muốn xem họ chứng minh lợi thế về chi phí của TPU như thế nào. Theo đánh giá của tôi, hoàn toàn không có khả năng đó."
Trong động thái thách thức trực tiếp nhất từ trước đến nay, Google gần đây đã ký kết một thỏa thuận trị giá 5 tỷ USD với Blackstone để thành lập một công ty dịch vụ đám mây mới nhằm cạnh tranh với CoreWeave và Nebius - hai nhà cung cấp đám mây được Nvidia hậu thuẫn và chỉ sử dụng độc quyền hệ thống phần cứng của gã khổng lồ ngành chip này.
“Google rõ ràng đang biết chớp lấy thời cơ hơn và quyết liệt hơn trong tận dụng nguồn lực so với vài năm trước,” Stacy Rasgon, nhà phân tích công nghệ tại Bernstein, nhận xét. “Nhưng vài năm trước, cơ hội chưa xuất hiện. Còn ngày nay, tất cả đều xoay quanh câu chuyện thiếu tài nguyên điện toán.”
Đặt cược vào những con chip
Google đã dự đoán trước được cuộc khủng hoảng điện toán từ rất lâu. Vào năm 2013, Jeff Dean đang làm việc cùng các nhà nghiên cứu AI khác về mảng nhận dạng giọng nói, sử dụng công nghệ mạng thần kinh - nền tảng cốt lõi của các mô hình ngôn ngữ lớn ngày nay.
“Tôi đã nói rằng ‘Được rồi, nếu chúng ta muốn triển khai mô hình giọng nói này cho 100 triệu người dùng và họ sẽ sử dụng vài phút mỗi ngày, điều đó sẽ đòi hỏi phải tăng gấp đôi số lượng máy tính Google đang có’,” Dean, hiện là nhà khoa học trưởng tại phòng nghiên cứu AI (AI lab) DeepMind của Google, chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn. Kết luận của ông lúc đó là: “Chúng ta cần phải chế tạo phần cứng chuyên dụng.”
Ban đầu, công ty chỉ giữ lại nguồn phần cứng đó để sử dụng nội bộ. Google dùng các dòng chip này để phát triển các mô hình AI và các tính năng mới cho công cụ tìm kiếm cùng các sản phẩm khác.
Khi nhu cầu về chip bùng nổ, công ty bắt đầu cung cấp sản phẩm này cho các doanh nghiệp khác thông qua nền tảng Điện toán đám mây (Google Cloud). Bước đi đó đã thúc đẩy sự tăng trưởng thần tốc của mảng kinh doanh này.
“Liệu đây có phải là dấu chấm hết cho sự thống trị của Nvidia?”, SemiAnalysis - một công ty nghiên cứu công nghệ có tầm ảnh hưởng lớn - đã đặt câu hỏi trong một bài đăng vào tháng 11/2025, thời điểm gắn liền với sự kiện Google ra mắt dòng chip TPU thế hệ thứ 7, dòng chip được Anthropic sử dụng để huấn luyện các mô hình AI.
Tấn công trực diện
Cuộc đối đầu đang ngày càng gay gắt. Vào tháng 5/2026, Google công bố kế hoạch bán chip trực tiếp cho khách hàng. Công ty cũng trình làng dòng chip TPU đầu tiên được tùy chỉnh riêng cho quá trình suy luận (inference) - loại hình điện toán AI chuyên xử lý các câu lệnh và truy vấn của người dùng. Sản phẩm này của Google nhiều khả năng sẽ đối đầu trực tiếp với dòng chip Groq 3 LPU mới của Nvidia.
Mark Lohmeyer, Phó chủ tịch mảng hạ tầng AI và điện toán của Google Cloud, nói rằng dòng chip chuyên dụng cho suy luận này, kết hợp với những cải tiến nhằm giúp các dòng chip hoạt động mượt mà trên nhiều hệ thống khác nhau, đã tạo ra làn sóng quan tâm mới đối với TPU.
“Chúng tôi đang tiếp cận được một nhóm khách hàng có thể chưa từng cân nhắc đến lựa chọn này trước đây,” ông nói.
Trong số đó có Citadel Securities, một khách hàng lâu năm của Google Cloud, gần đây đã bắt đầu sử dụng TPU cho một số hoạt động liên quan đến phần mềm nghiên cứu.
Nhu cầu khổng lồ đối với điện toán AI đã tiếp thêm sức mạnh cho một loạt đối thủ thách thức tham gia cuộc đua đối đầu với Nvidia, bao gồm cả những kình địch kỳ cựu như Advanced Micro Devices (AMD) và Broadcom, cũng như các tân binh mới gia nhập thị trường như Cerebras Systems.
Trong số các đối thủ thách thức Nvidia, Google nổi bật về nguồn lực tài chính có thể triển khai để giành giật khách hàng. Trong tháng 6/2026, công ty cho biết đang có kế hoạch huy động 85 tỷ USD vốn chủ sở hữu, phần lớn để tài trợ cho nhu cầu hạ tầng AI.
Google cũng đang chống lưng cho một thỏa thuận khác của Anthropic, một dự án trị giá 7 tỷ USD mang tên River Bend, gần Baton Rouge, bang Louisiana. Và tại Colorado City, bang Texas, Google đang cung cấp thêm 1,4 tỷ USD bảo lãnh tài chính cho một hợp đồng thuê điện toán AI.
Phần lớn sự thay đổi trong cách tiếp cận này diễn ra dưới sự lãnh đạo của Amin Vahdat, người vào tháng 12/2025 đã được thăng chức lên vị trí giám đốc công nghệ phụ trách xây dựng hạ tầng AI của Google. Vị trí mới đã mở rộng phạm vi quyền hạn của ông Vahdat bao gồm cả thiết kế, cung ứng và triển khai chip. Giờ đây, ông báo cáo công việc trực tiếp cho cả Thomas Kurian, người đứng đầu Google Cloud, và CEO Alphabet Sundar Pichai.
(Theo Wall Street Journal)
