Không có ngân hàng mẹ, SSI vẫn nắm 110.000 tỷ đồng hạn mức: Lợi thế “nhiều đối tác” trong cuộc đua vốn

Chiều 23/4 tại TP.HCM, Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026 của CTCP Chứng khoán SSI đã thông qua kế hoạch kinh doanh với các chỉ tiêu tăng trưởng cao, tiếp nối nền lợi nhuận kỷ lục năm 2025.

Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng là một nghịch lý đáng chú ý: trong khi thanh khoản và doanh thu môi giới bùng nổ, dư nợ margin (cho vay ký quỹ) lại điều chỉnh giảm - phản ánh một cách tiếp cận thận trọng hơn với rủi ro, thay vì chạy theo quy mô.

Kế hoạch tăng trưởng kỷ lục trên nền giả định thận trọng

SSI đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất năm 2026 đạt 15.660 tỷ đồng, tăng 19% so với năm trước; lợi nhuận trước thuế đạt 5.838 tỷ đồng, tăng 15%. Kế hoạch này được xây dựng trên kịch bản VN-Index dao động quanh 1.800 điểm và thanh khoản bình quân khoảng 28.500 tỷ đồng/phiên, dù thực tế tại thời điểm đại hội, chỉ số đã vượt 1.870 điểm kết phiên 23/4 - mức cao nhất từ đầu tháng 3/2026.

Đáng chú ý, ban lãnh đạo nhấn mạnh cách tiếp cận “bottom-up” (từ dưới lên) trong lập kế hoạch. Ông Nguyễn Duy Hưng - Chủ tịch HĐQT SSI cho biết kế hoạch kinh doanh không được xây dựng theo cách đặt ra một con số mục tiêu rồi tìm cách “làm đẹp” để công bố. “Chúng tôi xây dựng kế hoạch từ dưới lên, dựa trên tính toán cụ thể của từng bộ phận, sau đó tổng hợp lại. Cách làm này đã được duy trì trong suốt 26 năm qua. Hầu như năm nào chúng tôi cũng hoàn thành hoặc vượt kế hoạch, chỉ có một năm duy nhất phải điều chỉnh", ông nói.

Ở góc nhìn điều hành, ông Nguyễn Đức Thông - Tổng Giám đốc (CEO) SSI cho rằng nếu chỉ nhìn vào mức tăng trưởng 15% thì có thể thấy không quá cao, nhưng về giá trị tuyệt đối, lợi nhuận tăng thêm khoảng 800 tỷ đồng trên nền hơn 5.000 tỷ đồng của năm trước là một thách thức lớn.

Đà tăng trưởng này đã phần nào thể hiện ngay trong quý I/2026, khi SSI ghi nhận doanh thu hợp nhất 3.295 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế gần 1.593 tỷ đồng, thực hiện được hơn 27% kế hoạch năm. Riêng công ty mẹ đạt doanh thu 3.075 tỷ đồng, tăng 46% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế 1.461 tỷ đồng, tăng 44%; lợi nhuận sau thuế đạt 1.158 tỷ đồng.

Nghịch lý margin: Khi “sức khỏe” nhà đầu tư quan trọng hơn thị phần

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại đại hội là sự trái chiều giữa tăng trưởng doanh thu và diễn biến dư nợ cho vay.

Trong quý I/2026, mảng dịch vụ chứng khoán đóng góp 1.682 tỷ đồng, chiếm 54% tổng doanh thu của SSI. Doanh thu môi giới, lưu ký và tư vấn đầu tư đạt 633 tỷ đồng, tăng mạnh 93%. Doanh thu từ cho vay margin và ứng trước tiền bán đạt gần 1.000 tỷ đồng, tăng 67%.

Tuy nhiên, dư nợ margin chỉ đạt khoảng 37.000 tỷ đồng, giảm nhẹ 5% so với đầu năm. Lý giải về điều này, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh: “Khi thị trường đi xuống, nhà đầu tư không cảm thấy an toàn mà vẫn thúc đẩy họ vay, dẫn đến thua lỗ, thì đó không phải là cách kinh doanh bền vững. Vì vậy, quy mô cho vay không phải là mục tiêu tuyệt đối, mà phải gắn với hiệu quả và an toàn".

Ông cho biết việc cho vay không phụ thuộc vào ý chí chủ quan, mà phụ thuộc vào hiệu quả và khả năng sử dụng vốn. Với một công ty có quy mô và uy tín như SSI, việc huy động vốn không phải vấn đề, nhưng tìm đầu ra hiệu quả mới là thách thức.

Trao đổi bên lề đại hội, ông Nguyễn Duy Hưng tiếp tục làm rõ khái niệm “sức khỏe” khách hàng: “Chúng tôi không chỉ muốn khách hàng mua bán, mà muốn họ có thể vay vốn, lưu giữ tài sản và gia tăng giá trị tài sản tại SSI. ‘Sức khỏe’ ở đây là tài sản của nhà đầu tư có tăng trưởng hay không.”

Ở góc độ vận hành, ông Bùi Thế Tân - Giám đốc Khối Bán lẻ cho biết sự điều chỉnh dư nợ margin mang tính chu kỳ. Quý IV/2025 là giai đoạn thị trường bùng nổ, nhu cầu margin tăng mạnh; sang quý I/2026, thị trường biến động lớn hơn, nhà đầu tư giảm sử dụng đòn bẩy để đảm bảo an toàn. Dù vậy, SSI vẫn đặt mục tiêu dư nợ margin có thể đạt khoảng 45.000 tỷ đồng trong năm 2026 nếu điều kiện thị trường thuận lợi.

Đại diện SSI cho biết, hiện dư nợ dao động 38.000-39.000 tỷ đồng và có thời điểm lên tới 43.000 tỷ đồng trong những tháng đầu năm. Việc giải ngân sẽ được điều tiết theo từng giai đoạn, đảm bảo kiểm soát rủi ro và chi phí vốn hợp lý.

“Vốn khủng”, không ngân hàng mẹ và tham vọng trở thành “siêu thị tài chính”

Song song với kế hoạch kinh doanh, SSI tiếp tục triển khai các quyết sách lớn về vốn. Công ty duy trì cổ tức tiền mặt 10% (tương đương gần 2.500 tỷ đồng), đồng thời phát hành hơn 500,6 triệu cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20%, nâng vốn điều lệ vượt 30.000 tỷ đồng. Tổng tài sản hiện đạt khoảng 94.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, SSI coi việc không có ngân hàng “chống lưng” là một lợi thế. Ban lãnh đạo cho biết nếu là công ty con của một ngân hàng, doanh nghiệp thường chỉ gắn với hệ sinh thái đó. Trong khi đó, SSI có quan hệ với hầu hết các ngân hàng trong và ngoài nước, với tổng hạn mức tín dụng khoảng 110.000 tỷ đồng, chưa bao gồm nguồn vốn quốc tế. 

Không có 'ngân hàng mẹ' không phải là bất lợi, mà là việc có nhiều 'đối tác chiến lược' cùng đồng hành... SSI có quan hệ với hầu hết các ngân hàng... mức lãi suất vay thường thấp hơn mặt bằng chung của ngành, khoảng 0,5% đến 1% - Bà Nguyễn Vũ Thuỳ Hương (Giám đốc Khối cao cấp) nói về vị thế SSI trước các công ty chứng khoán gắn với ngân hàng.

Ở góc nhìn chiến lược, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Duy Hưng cho rằng lợi thế lớn của SSI nằm ở quy mô vốn, quan hệ với các tổ chức quốc tế và mô hình “global broker”, cho phép phục vụ các giao dịch quy mô lớn của nhà đầu tư nước ngoài. Người đứng đầu SSI nhắc đến ông chủ quỹ đầu tư BlackRock như một ví dụ về các quỹ lớn cần đối tác có năng lực tài chính đủ mạnh để thực hiện giao dịch hàng chục triệu USD trong thời gian ngắn.

Không dừng lại ở đó, SSI đang chuyển dịch mô hình kinh doanh theo hướng trở thành một định chế tài chính đa năng. Ông Nguyễn Duy Hưng cho biết mô hình ngành tài chính toàn cầu đã thay đổi, không còn ranh giới rõ giữa công ty chứng khoán, ngân hàng đầu tư hay ngân hàng thương mại. “Đích đến cuối cùng là một ‘siêu thị tài chính’, nơi khách hàng có thể thực hiện tất cả nhu cầu trên một nền tảng 0 từ giao dịch, vay vốn đến quản lý tài sản.”

Chiến lược “AI-first” được đưa vào hệ thống đánh giá nội bộ, trong đó KPI không chỉ là doanh thu hay thị phần, mà là mức độ gia tăng tài sản của khách hàng.

"Theo tôi, 'anh cả' không đến từ việc lớn nhất hay nhiều nhất, mà là người dẫn dắt thị trường. SSI luôn xác định đặt lợi ích của thị trường song hành với lợi ích của mình.

Nếu chỉ gồng mình để giành thị phần thì không phải là 'anh cả'. 'Anh cả' là cùng xây dựng thị trường, chia sẻ với thị trường và cạnh tranh một cách lành mạnh dựa trên năng lực tài chính, quản trị và công nghệ.