Cùng với xu hướng đa dạng hóa nguồn thu, nhiều ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang từng bước mở rộng hoạt động sang các lĩnh vực tài chính liên quan như bảo hiểm, chứng khoán hay quản lý quỹ. Việc hình thành các công ty con nhằm hoàn thiện hệ sinh thái tài chính cũng đang giúp tạo nền tảng để cung cấp các giải pháp trọn gói cho khách hàng.
Mở rộng hệ sinh thái qua các mảnh ghép mới
Một trong những động thái mới nhất là kế hoạch thành lập công ty bảo hiểm nhân thọ của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank). Theo nghị quyết vừa được ban hành, ngân hàng này đã thông qua phương án góp vốn thành lập công ty con là Công ty cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng, đồng thời giao Chủ tịch HĐQT chỉ đạo triển khai, hoàn thiện hồ sơ để xin chấp thuận từ cơ quan quản lý.
Công ty bảo hiểm nhân thọ dự kiến có vốn điều lệ khoảng 2.000 tỷ đồng, hoạt động trong các lĩnh vực như bảo hiểm nhân thọ cơ bản, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm liên kết chung và các nghiệp vụ bảo hiểm khác theo quy định của pháp luật. Tỷ lệ tham gia của VPBank và các bên liên quan tối đa 100%. Thực tế, định hướng đầu tư góp vốn, thành lập công ty con trong lĩnh vực bảo hiểm đã được cổ đông của VPBank thông qua từ Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025.
Hiện VPBank đã sở hữu nhiều công ty thành viên hoạt động trong các lĩnh vực tài chính tiêu dùng, chứng khoán và bảo hiểm phi nhân thọ. Hai mảnh ghép còn thiếu trong hệ sinh thái là bảo hiểm nhân thọ và quản lý quỹ. Bảo hiểm đã trở thành một phần trong hệ sinh thái của VPBank từ năm 2022, khi ngân hàng tiến hành mua lại và sau đó liên tục góp thêm vốn vào Công ty cổ phần Bảo hiểm OPES. Nhờ tận dụng sự cộng hưởng trong hệ sinh thái, OPES đã vượt kế hoạch kinh doanh năm 2025 với lợi nhuận hơn 638 tỷ đồng.
Không riêng VPBank, việc đưa các mảnh ghép mới trở thành một trụ cột trong hệ sinh thái cũng là định hướng của nhiều ngân hàng khác. Trước đó, vào tháng 7/2025, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) đã tham gia thành lập Công ty cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ Thương (TCLife) với vốn điều lệ 1.300 tỷ đồng, trong đó ngân hàng nắm giữ 80% vốn. Năm 2024, Techcombank cũng thông qua phương án mua lại cổ phần để đưa Công ty cổ phần Bảo hiểm Phi nhân thọ Techcom trở thành công ty con.
Một số ngân hàng khác lại mở rộng hệ sinh thái thông qua lĩnh vực chứng khoán. Đầu năm 2026, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) đã nâng tỷ lệ sở hữu tại Công ty cổ phần Chứng khoán Tiên Phong (TPS) lên 51% vốn điều lệ, qua đó biến đơn vị này thành công ty con. Để thực hiện thương vụ, TPBank đã chi khoảng 3.600 tỷ đồng mua hơn 288 triệu cổ phiếu TPS nhằm nắm quyền kiểm soát. Theo ngân hàng, động thái này nhằm thúc đẩy hệ sinh thái tài chính và tăng cường năng lực cung cấp dịch vụ chứng khoán cho khách hàng.
Xu hướng tất yếu của hệ sinh thái tài chính
Theo đánh giá của S&I Ratings, xu hướng các ngân hàng mở rộng và tích hợp nhiều dịch vụ tài chính vào cùng một hệ sinh thái đang ngày càng rõ nét. Thay vì chỉ cung cấp các sản phẩm tín dụng truyền thống, nhiều ngân hàng đang hướng tới mô hình cung cấp giải pháp tài chính toàn diện cho khách hàng.
Việc gắn kết các dịch vụ như chứng khoán, bảo hiểm, tài chính tiêu dùng trong cùng một hệ sinh thái sẽ giúp gia tăng khả năng bán chéo, nâng cao trải nghiệmcho khách hàng và đa dạng hóa nguồn thu. Điều này giúp ngân hàng tối ưu hóa lợi nhuận, hạn chế thất thoátcác nguồn thu ra bên ngoài và củng cố vị thế cạnh tranh.
Năm 2025 ghi nhận nhiều ngân hàng thành lập các công ty con mới trong các lĩnh vực chứng khoán, bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ nhằm hoàn thiện hệ sinh thái. Chiến lược tìm kiếm dư địa tăng trưởng lợi nhuận mới thông qua mở rộng hệ sinh thái diễn ra mạnh mẽ hơn trong bối cảnh thu nhập từ lãi thuần của toàn ngành đang chịu nhiều sức ép. Trong năm 2025, biên lãi thuần (NIM) toàn ngành giảm về quanh 3,1%, từ mức 3,4% của quý IV/2024). Đây cũng là mức thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Triển vọng ngành ngân hàng năm 2026 được đánh giá tích cực nhưng thận trọng. Theo các chuyên gia từ S&I Ratings, tăng trưởng lợi nhuận trước thuế nhóm ngân hàng dự báo ở mức 16% trong năm 2026, thấp hơn so với 18,9% của năm trước. Thu nhập ngoài lãi tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ trong bối cảnh NIM thấp và tăng trưởng tín dụng vừa phải. Dù vậy, một số rủi ro vẫn cần theo dõi như tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) duy trì ở mức cao, khả năng lãi suất tăng mạnh hơn dự kiến hoặc nợ xấu gia tăng tại các ngân hàng đẩy mạnh cho vay bất động sản.
