Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa có văn bản số 5386/NHNN-TD gửi các ngân hàng thương mại, hướng dẫn việc cấp tín dụng đối với một số dự án trọng điểm theo kiến nghị của Tập đoàn Vingroup, CTCP Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group) và CTCP Hạ tầng Hàng không Masterise.
Theo văn bản, trường hợp ngân hàng thương mại cấp tín dụng hoặc cho vay để ba doanh nghiệp này thực hiện các dự án nêu trong phụ lục, dư nợ cấp tín dụng, cho vay phát sinh mới hằng năm sẽ được loại trừ khi tính toán chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng hằng năm của ngân hàng.
Điều này đồng nghĩa phần tín dụng mới dành cho các dự án trong danh mục sẽ không bị tính vào mức tăng trưởng tín dụng được giao hằng năm của ngân hàng cho vay. Tuy nhiên, các ngân hàng vẫn phải theo dõi riêng phần dư nợ phát sinh và báo cáo Ngân hàng Nhà nước theo mẫu.
Ngân hàng Nhà nước cho biết các dự án được đề xuất đều là công trình quy mô lớn, trọng điểm, có tính lan tỏa, liên kết vùng và được Chính phủ quan tâm thúc đẩy nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Tổng vốn huy động hơn 752.000 tỷ đồng
Phụ lục kèm theo văn bản liệt kê 18 dự án và hạng mục, với tổng nhu cầu vốn huy động 752.138 tỷ đồng. Dòng vốn này tập trung lớn trong ba năm đầu, gồm 210.047 tỷ đồng năm 2026, 244.188 tỷ đồng năm 2027 và 187.018 tỷ đồng năm 2028. Tổng cộng, giai đoạn 2026-2028 chiếm khoảng 85% nhu cầu vốn huy động của toàn bộ danh mục.
Nhóm dự án phục vụ Hội nghị APEC có nhu cầu vốn huy động 169.724 tỷ đồng, gồm Trung tâm tổ chức hội nghị APEC, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ, Khu đô thị hỗn hợp du lịch sinh thái Núi Ông Quán và tuyến tàu điện đô thị đoạn 1.
Nhóm dự án thực hiện theo hình thức PPP có nhu cầu vốn huy động 162.302 tỷ đồng, bao gồm Khu liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc và hai dự án đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đi qua địa bàn Hà Nội và Bắc Ninh.
Nhóm dự án đường sắt tốc độ cao có nhu cầu vốn huy động 212.330 tỷ đồng, gồm tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ và tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh.
Ngoài ra, nhóm dự án tại Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có nhu cầu vốn huy động 207.782 tỷ đồng, bao gồm dự án cảng hàng không, đài kiểm soát không lưu ATC, đường kết nối sân bay, khu tái định cư, các công trình hoàn trả hạ tầng và các dự án đối ứng BT.
Ngân hàng vẫn phải tự thẩm định và kiểm soát rủi ro
Ngân hàng Nhà nước yêu cầu trước khi cấp tín dụng, các ngân hàng thương mại phải yêu cầu doanh nghiệp quản lý chặt chẽ tổng nhu cầu vốn của từng dự án. Tổng dư nợ cấp tín dụng cho chủ đầu tư, nhà thầu, nhà cung cấp và các bên liên quan không được vượt quá tổng nhu cầu vốn tín dụng đã báo cáo cho từng dự án.
Các doanh nghiệp cũng phải cam kết sử dụng vốn đúng mục đích, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin để ngân hàng xác định đúng phần dư nợ được loại trừ khi tính chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.
Do nhu cầu vốn của các dự án rất lớn, Ngân hàng Nhà nước khuyến khích các ngân hàng thương mại phối hợp cấp tín dụng hợp vốn. Trường hợp mức cấp tín dụng của một ngân hàng vượt giới hạn đối với một khách hàng hoặc nhóm khách hàng có liên quan, ngân hàng phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định theo quy định.
Về tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn, Ngân hàng Nhà nước đề nghị các ngân hàng thực hiện theo Thông tư 25/2026/TT-NHNN, ban hành ngày 22/6/2026, sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN.
Theo quy định mới, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn tăng lên 40% từ ngày 1/7/2026.
Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh các ngân hàng thương mại tự chịu trách nhiệm về quyết định cấp tín dụng, trên cơ sở thẩm định tính khả thi, hiệu quả dự án, phương án kinh doanh, khả năng trả nợ của khách hàng và khả năng cân đối vốn của chính ngân hàng. Các khoản vay phải đúng đối tượng, đúng mục đích và phục vụ trực tiếp cho các dự án trong danh mục.
