Theo Nghiên cứu Triển vọng Doanh nghiệp năm 2026 của Ngân hàng UOB công bố vào tháng 6/2026, 85% doanh nghiệp Việt Nam ghi nhận tâm lý kinh doanh tích cực, tăng mạnh so với mức 48% của năm 2025 - thời điểm niềm tin kinh doanh chịu ảnh hưởng của các biện pháp thuế quan của Hoa Kỳ.
Khảo sát cũng cho thấy hơn 9/10 doanh nghiệp kỳ vọng kết quả kinh doanh sẽ cải thiện trong năm nay và dự báo doanh thu tiếp tục tăng trong giai đoạn 2027-2028. Tuy nhiên, gần một nửa doanh nghiệp ghi nhận chi phí gia tăng do ảnh hưởng từ thuế quan và căng thẳng chính trị.
AI và quản lý năng lượng trở thành ưu tiên đầu tư
Theo UOB, doanh nghiệp Việt Nam đang đồng thời đẩy nhanh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Nghiên cứu chỉ ra 96% doanh nghiệp coi quan lý năng lượng là ưu tiên chiến lược, cao hơn mức bình quân 87% của khu vực. Trong đó, 55% doanh nghiệp ưu tiên đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định, 53% tập trung tối ưu hóa năng lượng thông qua các công cụ số và 47% chú trọng cắt giảm mức tiêu thụ năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng.
Đầu tư máy móc hiệu suất cao (43%) và năng lượng mặt trời (42%) đang là 2 biện pháp được doanh nghiệp lựa chọn nhiều nhất.
Ở mảng công nghệ, 8/10 doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dù mới khoảng 25% triển khai ở cấp độ nâng cao.
AI bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt khi 49% doanh nghiệp ghi nhận cải thiện năng suất, 47% tiết giảm chi phí và 46% tăng doanh thu. Khoảng hai phần ba doanh nghiệp dự kiến tăng ngân sách đầu tư cho AI trên 25% trong năm 2026.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn gặp nhiều rào cản, chủ yếu đến từ chi phí đầu tư (49%), hạn chế AI và hệ sinh thái đối tác (48%), và chất lượng dữ liệu (47%).
Đẩy mạnh mở rộng sang ASEAN và đa dạng hóa chuỗi cung ứng
Khảo sát cho thấy 97% doanh nghiệp xem quản trị chuỗi cung ứng là ưu tiên chiến lược.
Trước rủi ro địa chính trị và biến động thương mại, khoảng 4/5 doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà cung cấp trong năm 2026, trong đó hơn một nửa ưu tiên tìm kiếm đối tác tại ASEAN và 23% tăng nguồn cung nội địa.
Xu hướng dịch chuyển hoạt động sản xuất về các thị trường gần hơn cũng đang gia tăng. Khoảng một phần ba doanh nghiệp mở rộng hoạt động sản xuất trong nước, khoảng 43% doanh nghiệp cân nhắc mở rộng sang ASEAN, qua đó củng cố vai trò của khu vực như một trung tâm sản xuất và chuỗi cung ứng trọng điểm.
Sự chuyển dịch trên cũng thúc đẩy mạnh mẽ làn sóng mở rộng ra thị trường quốc tế. Có 7/10 doanh nghiệp đã mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài trong năm 2025 và 9/10 doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng trong ba năm tới. Bên cạnh đó, 80% doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư ra nước ngoài trong vòng hai năm tới với quy mô đầu tư trung bình trên 28 triệu USD.
ASEAN tiếp tục là thị trường được ưu tiên hàng đầu với 65% doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn cho kế hoạch thâm nhập, tập trung vào Thái Lan, Singapore và Indonesia. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều thách thức liên quan đến quy định pháp lý, tuân thủ thuế và tìm kiếm đối tác địa phương phù hợp.
Bình luận về kết quả khảo sát, bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng Bán buôn, Ngân hàng UOB Việt Nam nhận định doanh nghiệp Việt Nam không chỉ phục hồi mà đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ.
"Chúng tôi nhận thấy một sự chuyển mình rõ rệt, không chỉ đơn thuần là phục hồi, mà đang hướng tới sự chuyển đổi mạnh mẽ, khi các doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào năng lực số, củng cố chuỗi cung ứng và mở rộng ra khu vực ASEAN để nắm bắt cơ hội tăng trưởng dài hạn", bà Anh nhận xét.
