Kết thúc phiên giao dịch ngày 29/5/2026, VN-Index dừng tại 1.863,49 điểm, tăng nhẹ 0,51% so với cuối tháng trước. Tuy nhiên, diễn biến bên trong thị trường cho thấy sự phân hóa rõ nét khi các chỉ số đại diện cho nhóm vốn hóa lớn và mặt bằng chung đều suy giảm. VN30 giảm 1,27%, trong khi VNAllshare mất 0,69%.
Với quy mô vốn hóa trên HOSE đạt hơn 8,78 triệu tỷ đồng, tương đương 68,36% GDP năm 2025, việc các cổ phiếu dẫn dắt thiếu đồng thuận khiến thị trường bước vào trạng thái tích lũy và giằng co tại vùng đỉnh. Diễn biến này cũng tác động trực tiếp tới tâm lý giao dịch trên thị trường phái sinh, vốn thường phản ánh kỳ vọng ngắn hạn của nhà đầu tư đối với xu hướng chỉ số.
Thanh khoản phái sinh suy giảm, nhà đầu tư thu hẹp vị thế
Theo số liệu tháng 5, hợp đồng tương lai VN30 tiếp tục là sản phẩm chủ lực nhưng thanh khoản đã giảm so với tháng trước. Khối lượng giao dịch bình quân đạt 221.836 hợp đồng mỗi phiên, giảm 7,4%, trong khi giá trị giao dịch bình quân đạt 45.175 tỷ đồng mỗi phiên, giảm 3,25%.
Dù vậy, thị trường vẫn xuất hiện các phiên giao dịch sôi động. Riêng ngày 20/5/2026, khối lượng giao dịch đạt 289.240 hợp đồng, cao nhất trong tháng.
Ở các sản phẩm khác, xu hướng suy giảm còn rõ nét hơn. Hợp đồng tương lai VN100 chỉ đạt bình quân 63 hợp đồng mỗi phiên, giảm gần 24% so với tháng trước. Giá trị giao dịch tương ứng đạt khoảng 12,3 tỷ đồng mỗi phiên, giảm 20,8%.
Trong khi đó, hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm và 10 năm tiếp tục không phát sinh giao dịch trong suốt tháng 5, cho thấy mức độ quan tâm của nhà đầu tư vẫn ở mức rất thấp.
Song song với sự suy giảm thanh khoản, trạng thái nắm giữ qua đêm (Open Interest - OI) cũng có dấu hiệu thu hẹp. Đến cuối tháng 5, OI đạt 37.470 hợp đồng, giảm 0,79% so với cuối tháng trước. Đáng chú ý, con số này thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 43.475 hợp đồng ghi nhận ngày 06/05/2026.
Diễn biến trên cho thấy nhiều nhà đầu tư đã chủ động đóng vị thế và giảm mức độ rủi ro khi VN30 liên tục dao động dưới áp lực điều chỉnh.
Khối ngoại gia tăng hiện diện trên thị trường
Một trong những điểm đáng chú ý của tháng 5 là sự thay đổi trong cơ cấu giao dịch giữa các nhóm nhà đầu tư.
Trong khi nhiều tổ chức trong nước có xu hướng thu hẹp hoạt động, nhà đầu tư nước ngoài lại gia tăng tỷ trọng giao dịch trên thị trường phái sinh. Tỷ lệ giao dịch của khối ngoại đạt 5,5% tổng khối lượng toàn thị trường, cao hơn mức 5,17% của tháng trước.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng trên thị trường cổ phiếu, cho thấy thị trường phái sinh đang được sử dụng như công cụ phòng vệ rủi ro đối với danh mục cơ sở.
Ngược lại, khối tự doanh công ty chứng khoán giảm đáng kể mức độ tham gia. Tỷ trọng giao dịch của nhóm này giảm từ 1% xuống còn 0,61% trong tháng 5. Việc hoạt động tự doanh thu hẹp phản ánh tâm lý thận trọng của các tổ chức trong nước trước diễn biến chưa thực sự rõ xu hướng của thị trường chung.
Nhìn chung, tháng 5 ghi nhận sự hạ nhiệt của thị trường phái sinh sau giai đoạn giao dịch sôi động đầu năm. Thanh khoản giảm, vị thế mở thu hẹp và sự dịch chuyển trong cơ cấu nhà đầu tư cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn quan sát và chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn trong thời gian tới.
.jpg-2.webp)
