Báo cáo “Thực trạng và Nhu cầu của người Việt về Quản lý tài sản cá nhân” do Công ty Quản lý quỹ Thiên Việt (TVAM) thực hiện năm 2025 cho biết trung bình, tài sản hữu hình chiếm gần một nửa danh mục đầu tư của người Việt. Cụ thể, bất động sản được phân bổ 31% trên tổng giá trị tài sản, và vàng chiếm khoảng 14%.
Điều này trái ngược hoàn toàn với các thị trường phát triển. Nhận xét về xu hướng này, ông Bùi Thành Trung, Phó Tổng giám đốc cấp cao, Công ty Chứng khoán Thiên Việt (TVS) nghĩ “sở thích này xuất phát từ tâm lý ưa chuộng tài sản hữu hình của người Việt Nam”.
Nhà đầu tư Việt Nam vẫn có xu hướng ưa chuộng các kênh đầu tư truyền thống như tiết kiệm ngân hàng, vàng và bất động sản, với 75% số người được TVAM khảo sát ưa chuộng các kênh này. Ví dụ, đầu tư vàng tại Việt Nam chiếm 15-20% danh mục đầu tư, thường được nắm giữ trực tiếp, không giống như ở Singapore hay Hồng Kông, nơi vàng thường được nắm giữ trên giấy tờ. Bất động sản chiếm khoảng 50% các khoản đầu tư tại Việt Nam.
Mặc dù tăng trưởng, đầu tư vào các công cụ tài chính hiện đại hơn như cổ phiếu, trái phiếu và quỹ vẫn còn hạn chế, hiện chỉ hơn 10% ở Việt Nam, so với 20-60% ở Singapore hay Hồng Kông. Nhiều người vẫn ưa chuộng các sản phẩm có thu nhập cố định do nhận thức về tính an toàn và lợi nhuận cao hơn từ tiết kiệm truyền thống so với các khoản đầu tư rủi ro hơn.
Tầng lớp người tiêu dùng đang mở rộng tại Việt Nam dự kiến sẽ thúc đẩy tích lũy và đầu tư. Vào năm 2024, có khoảng 40 triệu người thuộc tầng lớp người tiêu dùng của Việt Nam, được McKinsey định nghĩa là những cá nhân chi tiêu trên 11 USD mỗi ngày. McKinsey dự đoán con số này sẽ tăng lên 77 triệu vào năm 2030. “Đây được coi là yếu tố khuyến khích đáng kể cho tăng trưởng và tích lũy đầu tư”, lãnh đạo của TVS nói.
Dựa trên khảo sát, vị lãnh đạo của TVS rút ra hai nhu cầu chính của khách hàng. “Họ mong muốn có kế hoạch tài chính rõ ràng và toàn diện. Đồng thời, có nhu cầu hiện hữu về việc truy cập các kênh đầu tư mới ngoài kênh truyền thống”, ông Trung phân tích.
Việc xây dựng chiến lược quản lý tài sản cá nhân dài hạn, bao gồm việc định hình lại mục tiêu thành công về mặt tài chính và quản lý chiến lược các loại tài sản khác nhau, được Tổng giám đốc của TVAM, ông Trần Vinh Quang, người có gần 20 năm kinh nghiệm trên thị trường chứng khoán Việt Nam, ví như chơi một ván cờ trên “bàn cờ tài chính”.
Theo ông Trần Vinh Quang, Tổng giám đốc TVAM, mục tiêu quản lý tài sản cá nhân không chỉ là lợi nhuận, mà là đạt được "trải nghiệm tài chính hiệu quả, năng động, tích cực và tự do". Ông ví việc xây dựng chiến lược quản lý tài sản dài hạn như chơi một ván cờ trên “bàn cờ tài chính”, với 5 “quân cờ” chính là Chủ thành (nguồn thu nhập chính từ tiền lương), Trung quân (tài sản có tính thanh khoản cao như tiết kiệm, nơi tạm cất giữ tiền), Trọng binh (nguồn tích luỹ ổn định như vàng, cổ phiếu blue chip và bất động sản đô thị), Tiên phong (khoản đầu tư uỷ thác qua quỹ mở), và Kỳ binh (khoản đầu tư rủi ro cao, đem lại lợi nhuận đột biến như vốn cổ phần tư nhân).
Ông Quang nhấn mạnh việc phân bổ tài sản dựa trên loại "quân cờ" thay vì loại tài sản. Bên cạnh đó, tư duy cá nhân với nguyên tắc "tự tin, tự tư duy và tự chịu trách nhiệm" là chìa khóa để xây dựng chiến lược quản lý tài sản cá nhân vững mạnh, hướng đến trải nghiệm tài chính toàn diện.
Thanh Hằng
