Ảnh hưởng đến kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam
Bất ổn tại Trung Đông có thể tác động lớn lên các ngành xuất nhập khẩu chủ lực của Việt Nam. "Các ngành xuất khẩu dễ bị tổn thương nhất là những ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như điện tử, máy moc, dệt may và da giày", Tiến sĩ Adeel Ahmed, Giảng viên Kinh tế, Khoa Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam, bình luận về sự phụ thuộc lớn của những ngành này vào giá nhiên liệu và điện ổn định. Giá dầu tăng cao sẽ làm chi phí vận tải và logistics tăng thêm, thu hẹp biên lợi nhuận xuất khẩu.
Ở chiều nhập khẩu, chuyên gia của RMIT cho rằng Việt Nam vẫn dễ bị tổn thương do phụ thuộc vào năng lượng. Giá nhiên liệu trong nước gắn chặt với giá dầu thô toàn cầu. Bất kỳ gián đoạn nào ảnh hưởng đến dòng chảy qua eo biển Hormuz đều có thể đẩy giá dầu tăng cao, làm tăng chi phí vận tải, đánh bắt thủy sản và sản xuất công nghiệp. Ngoài ra, Việt Nam còn nhập khẩu hóa dầu và phân bón từ các nhà cung cấp Trung Đông như Ả-rập Xê-út và Qatar. Biến động giá hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng có thể khiếnchi phí đầu vào của nông nghiệp và ngành nhựa tăng, gây áp lực lên lạm phát.
Tiến sĩ Adeel Ahmed nhận định, với nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại như Việt Nam, biến động giá năng lượng có thể lan tỏa nhanh đến chi phí sản xuất, logistics và xuất khẩu. Doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường, tăng khả năng dự phòng và chủ động ứng phó với rủi ro trong chuỗi cung ứng quốc tế. Trong bối cảnh địa chính trị bất định, việc tăng cường khả năng chống chịu sẽ là chìa khóa giúp Việt Nam duy trì ổn định kinh tế.
Diễn biến và phản ứng của thị trường năng lượng
Theo Tiến sĩ Adeel Ahmed, căng thẳng tại Trung Đông đã khiến eo biển Hormuz trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu. Khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày – tương đương gần một phần năm nguồn cung toàn cầu – đi qua eo biển này. Việc Iran kiểm soát bờ biển phía bắc mang lại lợi thế chiến lược lớn với một trong những huyết mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Eo biển Hormuz kết nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, là tuyến vận chuyển dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng từ Ả-rập Xê-út, UAE, Kuwait, Iraq và Iran tới các thị trường châu Á, châu Âu và các khu vực khác. Nếu tuyến đường này bị ảnh hưởng, việc vận chuyển dầu sẽ có nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng, làm gia tăng chi phí vận tải, phí bảo hiểm và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo phân tích của UOB, OPEC đã thông báo tăng sản lượng dầu thô thêm 206.000 thùng/ngày (bpd) trong tháng 4, cao hơn mức dự báo đồng thuận là 135.000 bpd. Tổ chức này đã khôi phục khoảng 1,65 triệu bpd so với mức cắt giảm tự nguyện 2,2 triệu bpd từ năm 2023. OPEC nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì linh hoạt để điều chỉnh mức cắt giảm tự nguyện 2,2 triệu thùng/ngày đã được công bố vào tháng 11/2023.
UOB dự báo cho thấy giá Brent có thể duy trì quanh 80 USD/thùng trong quý 2 và quý 3 năm 2026, sau đó giảm về 70 USD/thùng trong quý 4/2026 và quý 1/2027. Trước đó, dự báo cũ là 75 USD/thùng cho quý 1/2026, 70 USD/thùng cho quý 2/2026 và 65 USD/thùng cho quý 3 và quý 4/2026. Tác động này dự báo sẽ khiến các nền kinh tế nhập khẩu dầu, trong đó có Việt Nam, đối mặt với rủi ro lạm phát gia tăng.
.jpeg)
