Cơ hội bất ngờ cho cá rô phi
Tại Đại hội đồng cổ đông ngày 5/5, lãnh đạo Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn (HOSE: VHC) – doanh nghiệp đầu ngành xuất khẩu cá tra - bị cổ đông chất vấn về động lực tăng trưởng tiếp theo, nhất là kế hoạch mở rộng vào phân khúc cá rô phi.
“Công ty đã nghiên cứu cá rô phi trong khoảng 20 năm, tuy nhiên trước đây cơ hội chưa đến, công ty xuất khẩu đi châu Âu chỉ khoảng 5-10 container, và nuôi cá bè”, Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh cho biết.
Thị trường này đang có nhiều nước tham gia xuất khẩu, trong đó lớn nhất là thị trường Trung Quốc, hay ngay trong khu vực Đông Nam Á cũng có các đối thủ như Indonesia, Malaysia.
Tuy nhiên, với các chính sách thuế của Mỹ đối với Trung Quốc, cơ hội lại bất ngờ mở ra cho sản phẩm cá rô phi Việt Nam.
Bà Khanh nói sẽ đi theo chiến lược dài hạn thay vì chạy theo các vấn đề ngắn hạn, như chính sách thuế thay đổi liên tục của Mỹ. Tầm nhìn đi từ con giống, chuỗi cung ứng đến nhà máy, xuất khẩu…
Vĩnh Hoàn đã thành lập công ty riêng cho lĩnh vực này, đang tiến hành nuôi thử nghiệm và được một số thị trường đón nhận. Công ty chỉ triển khai từng bước một để đảm bảo kiểm soát hiệu quả.
Vùng nuôi cá rô phi tạm thời được lấy từ vùng nuôi của cá tra, nhưng cách nuôi sẽ khác. Đây là 2 loại cá công nghiệp với đặc tính sinh trưởng nhanh, chịu đựng mật độ cao, khả năng thích nghi rộng.
Đi trước nhưng chậm chân
Dù là mảng kinh doanh nhiều tiềm năng, song lãnh đạo Vĩnh Hoàn vẫn tỏ ra thận trọng. CEO Nguyễn Ngô Vi Tâm cho biết kế hoạch 2026 vẫn chưa tính đến doanh thu cá rô phi, do con số còn chưa đáng kể, công ty sẽ cập nhật thêm khi có định hướng rõ ràng hơn.
Khác với sự dè dặt đó, cá rô phi đang là “ngôi sao” đang lên của ngành thủy sản. Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (Vasep), xuất khẩu năm ngoái đạt gần 100 triệu USD, tăng trưởng 141%.
Đà tăng này tiếp tục được duy trì sang quý I/2026 với giá trị xuất khẩu khoảng 38 triệu USD, cao hơn 174% so với cùng kỳ. Kết quả cho thấy sự tăng trưởng dài hạn và đang hình thành một phân khúc quan trọng mới.
Trong khi đó, một đối thủ trong ngành là công ty Nam Việt (Navico – HOSE: ANV) nhanh chóng chớp cơ hội khi quyết liệt ở rộng nhanh từ đầu năm 2025 và sớm đứng đầu lĩnh vực này.
Biên lợi nhuận cá rô phi khoảng 25%, cao hơn mức 8–10% của cá tra. Điều này thể hiện ngay trong tỷ suất sinh lời ROE của Navico năm ngoái đạt gần 14,4%, cao hơn Vĩnh Hoàn ở mức 11,7%, dù vẫn còn kém về quy mô hoạt động.
Theo một báo cáo từ Chứng khoán SSI tháng 10/2025, doanh số cá rô phi của Navico tăng mạnh từ đầu năm để đóng góp 20% doanh thu, trong khi phân khúc cá tra chỉ còn chiếm khoảng 70%.
Navico cũng trở thành công ty xuất khẩu cá rô phi lớn nhất cả nước, sau khi công ty chuyển đổi khu nuôi trồng lớn nhất để phân bổ 70% công suất cho cá rô phi và 30% cho cá tra.
Biên lợi nhuận cá rô phi khoảng 25%, cao hơn mức 8–10% của cá tra. Điều này thể hiện ngay trong tỷ suất sinh lời ROE của Navico năm ngoái đạt gần 14,4%, cao hơn Vĩnh Hoàn ở mức 11,7%, dù vẫn còn kém về quy mô hoạt động.
Vì sao công ty chưa mặn mà?
Bà Khanh nói Vĩnh Hoàn khởi nghiệp từ con cá tra đã 30 năm và tin rằng mảng chủ lực này vẫn còn nhiều cơ hội phát triển. Sản phẩm của công ty có tính cạnh tranh cao khi vượt qua các thị trường khó tính như Mỹ, Đức, Tây Ban Nha…
“Công ty đánh giá dư địa không gian tăng trưởng còn khoảng 50% nữa. Đây vẫn là cuộc chạy đua giữa các doanh nghiệp”, bà Khanh dự báo cá tra vẫn có cơ hội lớn, nhờ thay thế các loại thịt trắng khác và sự khan hiếm của khu vực đánh bắt.
Hiện doanh thu cá tra chiếm khoảng 70% tổng nguồn thu công ty. Chủ tịch Vĩnh Hoàn đánh giá quy mô này là phù hợp và linh hoạt, công ty cũng có thể cải thiện khâu làm giống – điều mà ngành cá tra chưa làm tốt.
Trong khi đó, CEO Nguyễn Ngô Vi Tâm khẳng định cá tra vẫn là loại cá thịt trắng có khả năng cạnh tranh tốt so với các sản phẩm khác như cá rô phi hay các loại thịt khác.
“Chiến lược của công ty trong thời gian qua vẫn rõ ràng, lấy cá tra làm cốt lõi, đồng thời phát triển thêm các mảng như trái cây, Sa Giang và collagen. Phân khúc các sản phẩm giá trị gia tăng như cá tẩm bột vẫn có khả năng cạnh tranh cao", bà nói.
Lãnh đạo công ty khẳng định việc mở rộng sang cá rô phi hay các mảng khác không phải do cá tra hết dư địa, mà nhằm bổ sung giá trị cộng thêm, phát triển doanh thu cho Vĩnh Hoàn
