Xung đột giữa Mỹ và Iran đã khiến VN-Index giảm đến 67 điểm trong 2 phiên đầu tuần. Chỉ số này đã lấy lại sắc xanh nhẹ và kết phiên 3/3 rút chân với cây nến xanh.
Qua phiên 5/3, toàn thị trường ghi nhận sự phục hồi và VN-Index tăng hơn 18 điểm chốt phiên sáng. Song, qua phiên chiều, áp lực bán lớn, VN-Index mất gần 10 điểm xuống 1.808,51 điểm.
Chứng khoán Maybank (MSVN) đánh giá trong hầu hết các xung đột, con đường dẫn tới hạ nhiệt sớm phụ thuộc vào sự can thiệp và sức ép từ bên thứ ba nhằm đưa các bên tham chiến vào bàn đàm phán. Trong cuộc chiến hiện tại giữa Israel, Mỹ và Iran, sự trung gian bên ngoài như vậy vẫn chưa xuất hiện.
Trung Quốc là ẩn số quan trọng: thay vì thúc đẩy hòa bình, Bắc Kinh có thể âm thầm hỗ trợ Tehran để kéo dài xung đột, làm tiêu hao nguồn lực của Mỹ và tạo tiền lệ hữu ích cho các tính toán chiến lược của riêng mình. Trong bối cảnh thiếu vắng áp lực từ bên ngoài, quỹ đạo của cuộc chiến phụ thuộc phần lớn vào chính các bên tham chiến.
Iran đã hứng chịu một đòn đánh ban đầu nghiêm trọng nhưng vẫn đang trong trạng thái phản công. Với lịch sử lâu dài về khả năng chống chịu, dân số được tôi luyện qua xung đột và năng lực quân sự mạnh hơn Ukraine, Tehran đã tuyên bố sẵn sàng duy trì một cuộc đối đầu kéo dài. Biến số then chốt là liệu có xảy ra thay đổi chế độ hay không. Nếu không xuất hiện rạn nứt trong giới tinh hoa chính trị, quân sự và kinh tế của Iran, thì triển vọng về một chính quyền thân Mỹ vẫn rất xa vời. Trong thời gian đó, Iran vẫn duy trì năng lực tiến hành các cuộc tấn công tên lửa nhằm vào Israel và các căn cứ của Mỹ, và quan trọng nhất là sử dụng Eo biển Hormuz như một đòn bẩy chiến lược — một công cụ mà họ vẫn chưa triển khai ở mức tối đa.
Mỹ bị cuốn vào xung đột cùng Israel, cho thấy rất ít dấu hiệu rút lui. Dù đã loại bỏ các lãnh đạo cấp cao của Iran, Washington vẫn tiếp tục leo thang khi triển khai thêm tài sản quân sự tới khu vực. Phát biểu của Tổng thống Trump đã chuyển từ gợi ý khung thời gian bốn tuần sang để ngỏ khả năng một chiến dịch kéo dài hơn. Để quá trình hạ nhiệt căng thẳng diễn ra, các chi phí đáng kể về nhân mạng và kinh tế phải tích tụ theo thời gian, qua đó tạo ra áp lực trong nước và quốc tế. Một thị trường trái phiếu diễn biến mất trật tự, phát đi tín hiệu căng thẳng tài chính, có thể trở thành một ràng buộc quan trọng buộc chính quyền phải xem xét lại lập trường của mình.
Cuộc chiến ngày càng có khả năng kéo dài hơn so với kịch bản lạc quan dưới bốn tuần và không gián đoạn Hormuz. Thị trường năng lượng bắt đầu phản ánh kịch bản xung đột kéo dài, với một số dự báo cho rằng giá dầu thô có thể vượt 120 USD/thùng — mức thường gắn với khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Theo quan điểm của MSVN, việc giá duy trì trên 85 USD đã đủ tạo áp lực lạm phát đáng kể, buộc các ngân hàng trung ương trên toàn cầu phải đánh giá lại lộ trình lãi suất và ổn định tiền tệ. Đối với Việt Nam, điều này đồng nghĩa với áp lực kéo dài lên tỷ giá, sau đó là lãi suất, làm gia tăng rủi ro suy thoái.
Chính quyền Mỹ có động lực mạnh để ngăn giá dầu tăng mất kiểm soát, nhiều khả năng sẽ sử dụng các biện pháp chiến thuật như hộ tống hải quân qua Hormuz, tương tự Chiến dịch Earnest Will giai đoạn 1986–87. Kịch bản kéo dài xung đột thêm ba đến bốn tháng, đi kèm các biện pháp như vậy, là khả thi.
Theo đó, MSVN cho rằng khi định giá điều chỉnh giảm, cơ hội sẽ xuất hiện, tương tự các biến động mạnh trong giai đoạn cú sốc COVID-19 năm 2020. Đối với nhà đầu tư, đây có thể là cửa sổ giao dịch quan trọng nhất cho đến tháng 9/2026.
