Bùng nổ bằng cấp công nghệ
Rexburg, Idaho, một thị trấn đại học với 40.000 dân nằm gần Công viên Quốc gia Yellowstone, vốn là một địa điểm khó ngờ cho sự bùng nổ của ngành khoa học máy tính. Là trụ sở của Brigham Young University-Idaho (BYU-Idaho), một cơ sở liên kết với khuôn viên chính của BYU tại Utah, thị trấn này có rất ít việc làm về công nghệ, hầu như không có các công ty khởi nghiệp được hỗ trợ bởi vốn đầu tư mạo hiểm và ít hoạt động về bằng sáng chế. Tuy nhiên, vào năm 2024, BYU-Idaho đã cấp cho sinh viên hơn 2.000 bằng khoa học máy tính và thông tin, xếp thứ 16 trên toàn quốc, vượt lên trên cả những tên tuổi lớn như Carnegie Mellon, Viện Công nghệ Massachusetts và Stanford.
Sự thay đổi của trường diễn ra nhanh chóng. Trong năm 2022, trường đại học vốn chấp nhận 96% số người nộp đơn và giảng dạy hơn một nửa số sinh viên của mình trực tuyến, chỉ cấp 639 văn bằng loại này. Câu chuyện tại BYU-Idaho thực tế không quá bất thường như vẻ ngoài của nó. Ngành khoa học máy tính và thông tin – hiện là lĩnh vực học tập phổ biến thứ tư tại Mỹ – đã phát triển nhanh gấp sáu lần rưỡi so với mức trung bình của các ngành đào tạo trong thập kỷ qua.
Phân tích từ Bộ Giáo dục cho thấy các cơ sở đào tạo chủ yếu trực tuyến với chính sách tuyển sinh cởi mở đóng vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng này. Kể từ năm 2012-13, khi Bộ bắt đầu thu thập dữ liệu về học tập từ xa, các văn bằng máy tính tại các trường đại học nơi có hơn một nửa số sinh viên học trực tuyến tăng khoảng 8% một năm; tại các cơ sở thuộc nhóm một phần năm dưới cùng về độ chọn lọc, con số này tăng 11% một năm; và tại các trường đại học có cả hai đặc điểm trên tăng hơn 14% một năm.
Nhiều cơ sở đã ghi nhận sự đột biến về số lượng sinh viên tốt nghiệp ngành công nghệ trong vài năm gần đây. Từ năm 2022 đến 2024, số lượng sinh viên tốt nghiệp ngành khoa học máy tính và thông tin từ Đại học Bắc Texas, một trường đại học công lập lớn, đã tăng gấp 3. Tại Đại học Bang Wichita, một trường đại học công lập tầm trung ở Kansas, con số này tăng gấp bốn. Tại MyComputerCareer ở Indianapolis, một nhà cung cấp các chứng chỉ CNTT ngắn hạn, con số này tăng gần gấp sáu lần. Mặc dù các bằng cấp liên quan đến máy tính đã trở nên phổ biến trên diện rộng, các chương trình ngắn hạn – bao gồm cả bằng thạc sĩ có thể hoàn thành trong vòng 6 tháng – đã mở rộng nhanh nhất.
Lực lượng thị trường lao động có thể là một phần của lời giải thích. Nhu cầu về kỹ sư phần mềm và các nhân viên công nghệ khác vẫn mạnh mẽ, góp phần đẩy mức lương tăng lên. Trong năm 2024, những sinh viên mới tốt nghiệp ngành khoa học máy tính và thông tin kiếm được mức lương khởi điểm trung bình là 89.000 USD; đối với những người có bằng thạc sĩ, con số này vượt quá 106.000 USD.
Những thay đổi trong mô hình kinh doanh của các trường đại học cũng đang thúc đẩy sự bùng nổ này. Trong nhiều thập kỷ, các tổ chức tính phí sinh viên theo từng tín chỉ khóa học và giới hạn tải trọng khóa học, dựa trên các giả định về khối lượng công việc sinh viên có thể đảm nhận. Nhiều trường đại học hiện cung cấp cái gọi là bằng cấp dựa trên năng lực, tính phí cố định theo kỳ, cho phép sinh viên hoàn thành văn bằng trong vài tháng hoặc thậm chí vài tuần.
Con dao hai lưỡi
Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể đang tăng tốc các xu hướng này. Các nhà giáo dục trên khắp mọi lĩnh vực học thuật đang chật vật để ngăn chặn việc gian lận với sự trợ giúp của AI. Và sinh viên khoa học máy tính dường như là những người sử dụng các công cụ này nhiều nhất.
Một bài báo gần đây của Igor Chirikov thuộc Đại học California, Berkeley và các cộng sự đã phân tích dữ liệu khảo sát về việc sử dụng AI tạo sinh ở hơn 95.000 sinh viên đại học tại 20 tổ chức. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng 62% sinh viên khoa học máy tính sử dụng AI thường xuyên, so với 37% sinh viên nói chung; một trong mười sinh viên khoa học máy tính sử dụng AI thừa nhận đã gian lận bằng công nghệ này.
Việc giảng dạy trực tuyến làm cho hành vi như vậy khó bị kiểm soát hơn. Kết hợp với khối lượng khóa học không giới hạn, AI có thể giúp sinh viên dễ dàng vượt qua các chương trình học. Có lẽ không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên khi các văn bằng máy tính tăng đột biến sau khi ChatGPT ra mắt vào năm 2022. Điều này để lại cho các kỹ sư phần mềm đầy tham vọng một tình thế tiến thoái lưỡng nan. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy AI có thể đang làm giảm nhu cầu đối với các kỹ sư phần mềm cấp thấp ngay cả khi nó thúc đẩy nguồn cung sinh viên tốt nghiệp.
Nếu các xu hướng này tiếp tục, nhiều sinh viên có thể thấy mình dựa vào AI để có đủ điều kiện cho một ngành nghề đang ngày càng bị đe dọa bởi chính AI.
(Theo The Economist)
.jpeg)
