Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư quy định áp dụng quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ trong quản lý thuế.
Theo dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất người nộp thuế có một trong các dấu hiệu theo quy định sẽ thuộc trường hợp bị giám sát trọng điểm về thuế. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm ngăn chặn các hành vi trốn thuế và gian lận thuế trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ.
Các dấu hiệu bị đưa vào diện giám sát về rủi ro thuế trọng điểm bao gồm bốn nhóm chính.
Thứ nhất, người nộp thuế thực hiện các giao dịch qua ngân hàng có dấu hiệu đáng ngờ theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền có liên quan đến trốn thuế, gian lận thuế.
Thứ hai, người nộp thuế hoặc người đại diện hợp pháp của người nộp thuế bị khởi tố về các hành vi vi phạm về thuế, hóa đơn, chứng từ.
Thứ ba là người nộp thuế có dấu hiệu rủi ro cao về thuế thuộc chuyên đề trọng điểm hoặc qua thu thập thông tin từ công tác quản lý của cơ quan thuế cần giám sát quản lý thuế.
Cuối cùng, đối tượng bị giám sát là người nộp thuế thuộc mức không tuân thủ pháp luật thuế và người nộp thuế không giải trình, bổ sung thông tin hoặc có giải trình, bổ sung thông tin nhưng không đầy đủ theo yêu cầu và thời hạn tại thông báo bằng văn bản của cơ quan thuế.
Dự thảo quy định Cục Thuế (Bộ Tài chính) sẽ thực hiện việc thu thập, phân tích thông tin, xác định trọng điểm giám sát, biện pháp và thời hạn giám sát phù hợp với quy định của pháp luật trong từng thời kỳ.
Đáng chú ý, dự thảo thiết lập hệ thống đánh giá chi tiết để phân loại người nộp theo mức độ tuân thủ, được chia thành 4 mức: mức 1 (tuân thủ tốt); mức 2 (tuân thủ trung bình); mức 3 (tuân thủ thấp) và mức 4 (không tuân thủ).
Các tiêu chí để cơ quan chức năng xác định mức độ tuân thủ bao gồm: tình trạng hoạt động, tình hình kê khai và nộp hồ sơ thuế, tình hình chấp hành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước, tình hình sử dụng hóa đơn, mức độ vi phạm hành chính về thuế.
Đối với những trường hợp bị xếp vào nhóm có rủi ro cao, các biện pháp quản lý sẽ được áp dụng chặt chẽ hơn đáng kể. Chẳng hạn, khi thay đổi thông tin đăng ký thuế làm thay đổi cơ quan thuế quản lý trực tiếp, cơ quan thuế nơi chuyển đi sẽ thực hiện kiểm tra tại trụ sở của người nộp thuế.
Các biện pháp quản lý chặt chẽ đối với nhóm rủi ro cao
Trong công tác xử lý hồ sơ khai thuế và các khoản thu khác, cơ quan thuế sẽ phân tích hồ sơ, lập danh sách trình thủ trưởng cơ quan thuế kế hoạch kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế, thực hiện kiểm tra hồ sơ khai thuế, khoản thu khác tại trụ sở của cơ quan thuế.
Đối với công tác quản lý nợ thuế và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính, cơ quan thuế sẽ tăng tần suất theo dõi trong tháng, tăng cường các biện pháp đôn đốc, làm việc trực tiếp nhằm thu hồi kịp thời các khoản nợ.
Các biện pháp cưỡng chế được đề xuất bao gồm: Tạm hoãn xuất cảnh; lựa chọn áp dụng một hoặc nhiều biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế; công khai thông tin tiền thuế nợ; chuyển hồ sơ sang cơ quan công an trong trường hợp cần thiết.
Đặc biệt trong việc sử dụng hóa đơn, chứng từ, đối với người nộp thuế có rủi ro cao, cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp, bao gồm việc không chấp nhận đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, ngừng sử dụng hóa đơn điện tử, chuyển đổi áp dụng hóa đơn điện tử hoặc thực hiện các biện pháp quản lý hóa đơn khác theo quy định hiện hành.
Trái lại, đối với người nộp thuế có rủi ro trung bình và thấp, cơ quan thuế thực hiện lựa chọn mẫu để rà soát, kiểm tra, xử lý.
Hiện nay, cơ quan thuế các cấp có trách nhiệm theo dõi, giám sát và áp dụng biện pháp quản lý thuế phù hợp với từng trường hợp bị giám sát trọng điểm theo các quy định dự kiến ban hành. Đây là những nỗ lực quan trọng nhằm đảm bảo sự minh bạch trong thực thi pháp luật về thuế trên phạm vi toàn quốc.
