Cổ phiếu SpaceX mở cửa tăng 11% so với giá phát hành ra công chúng lần đầu (IPO) là 135 USD. Khối tài sản ròng của Elon Musk - bao gồm cổ phiếu tại SpaceX, hãng xe điện Tesla, cùng cổ phần sở hữu tại các doanh nghiệp khác như công ty cấy ghép não Neuralink và công ty đào hầm The Boring Company - hiện ở mức khoảng 1.100 tỷ USD.
Giá trị tài sản ròng tăng gấp đôi sau hơn nửa năm
Vị CEO 54 tuổi của SpaceX vốn đã là người giàu nhất thế giới. Ông giành danh hiệu này từ tay nhà sáng lập Amazon, Jeff Bezos, vào tháng 1/2021, sau khi cổ phiếu Tesla bùng nổ đưa tài sản ròng của Elon Musk vượt mốc 185 tỷ USD.
Kể từ đó, gia sản của nhà doanh nhân gốc Nam Phi này đã tăng hơn gấp 5 lần trong vòng 5 năm rưỡi. Đây cũng là khoảng thời gian ông mua lại công ty mạng xã hội Twitter, thành lập một công ty khởi nghiệp về AI, hợp nhất chúng lại với SpaceX và sau đó đưa tập đoàn này lên sàn chứng khoán. Trong thời gian đó, ông Musk cũng chi hơn 250 triệu USD để hỗ trợ chiến dịch đắc cử của ông Donald Trump và đóng vai trò cố vấn cho Tổng thống.
Và núi tài sản của ông Musk ngày càng gia tăng nhanh hơn, củng cố thêm tầm ảnh hưởng của ông đối với xã hội, văn hóa và chính trị toàn cầu. Tính từ tháng 10/2025, giá trị tài sản ròng của ông đã tăng gấp đôi.
"Thực tế là sự giàu có của một nhóm người và tình trạng bất bình đẳng tài sản đang gia tăng với quy mô chưa từng thấy trước đây", Steven Durlauf, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu về Bất bình đẳng và Biến động Tài sản Stone tại Đại học Chicago, nhận định.
Ông Durlauf cho biết khi khối tài sản của ông trùm dầu mỏ John Rockefeller đạt đỉnh vào năm 1937, giá trị tài sản ròng 1,4 tỷ USD của ông tương đương 1,5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ. Giờ đây, tài sản ròng của Musk tương đương với hơn 3% GDP Mỹ.
Khối tài sản khổng lồ này phi thường đến mức rất khó để đưa ra những so sánh tương xứng. Một hộ gia đình Mỹ thông thường có tài sản ròng chỉ dưới 200.000 USD vào năm 2022 (năm có dữ liệu gần nhất từ Fed (Cục Dự trữ Liên bang). Điều này đồng nghĩa tài sản của ông Musk lớn gấp 5 triệu lần so với một gia đình trung lưu điển hình.
Sự giàu có của Musk thậm chí làm lu mờ cả nhóm giàu có trong xã hội. Nhóm 10% hộ gia đình có thu nhập cao nhất có tài sản ròng trung bình là 6,5 triệu USD vào năm 2022, tức là chưa bằng 0,001% tổng tài sản của người đứng đầu SpaceX. Theo Bloomberg Billionaires Index, người giàu thứ hai thế giới, nhà đồng sáng lập Google Larry Page, sở hữu khối tài sản khoảng 304 tỷ USD.
Bất bình đẳng là một chỉ số cực kỳ khó đo lường, nhưng sự bùng nổ tài sản ở nhóm đỉnh tháp là điều khó có thể tranh cãi. Theo dữ liệu từ các nhà kinh tế học người Pháp Emmanuel Saez và Gabriel Zucman, tài sản ròng của nhóm 40% hộ gia đình ở giữa, sau khi điều chỉnh theo lạm phát, đã tăng nhẹ hơn 50% trong thập kỷ qua. Nhóm 1% giàu nhất cũng chứng kiến mức tăng tương tự. Tuy nhiên, nhóm 0,001% siêu giàu nhất lại chứng kiến tài sản tăng gần như gấp đôi trong cùng kỳ.
Ngoài ông Musk, những người siêu giàu khác cũng ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong khối tài sản của mình. Vào năm 2016, một khối tài sản trị giá 100 tỷ USD - cột mốc tỷ phú Musk đã vượt qua khoảng 6 năm trước - thừa sức đưa một ai đó lên vị trí dẫn đầu danh sách tỷ phú của Forbes. Ngày nay, 100 tỷ USD sẽ chỉ xếp họ ở vị trí người giàu thứ 20 trên thế giới.
Tốc độ tích lũy tài sản thần tốc của Musk phần lớn đến từ sự gia tăng giá trị của gần 50% cổ phần do ông nắm giữ tại SpaceX, hiện có trị giá hơn 900 tỷ USD. Trong đợt IPO, công ty đã bán ra hơn 555 triệu cổ phiếu, định giá doanh nghiệp ở mức 1.770 tỷ USD, tăng mạnh so với mức định giá 400 tỷ USD trên thị trường vào mùa hè năm ngoái. Bắt đầu từ tháng 1, SpaceX cũng cấp cho Musk các gói thù lao với tổng cộng 1,3 tỷ cổ phiếu, số cổ phiếu này ông không thể bán cho đến khi đạt được các cột mốc vận hành nhất định.
Theo New York Times, ông Musk chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Tuy nhiên, trước đây ông từng đưa ra ghi nhận về cột mốc tỷ phú nghìn tỷ này.
Vào tháng 2, ông đã phản hồi một bài đăng trên X về khả năng đạt danh hiệu tỷ phú nghìn tỷ bằng ý kiến rằng ông đã tạo ra khối tài sản khổng lồ cho các cổ đông và chỉ giữ chưa đầy 0,1% tài sản ròng của mình dưới dạng tiền mặt. Vào tháng 5, Musk tiếp tục phản hồi trên X trước những suy ngẫm về tài chính của Peter Diamandis, một người bạn kiêm nhà đầu tư vào SpaceX, rằng ông sẽ hướng tới mục tiêu "10.000 tỷ USD hoặc không là gì cả."
Gần đây Musk cũng phát biểu rằng "tiền bạc sẽ không còn quan trọng" trong tương lai vì Tesla và SpaceX sẽ phát triển robot, AI và các tên lửa mạnh đến mức không một con người nào cần phải làm việc nữa. Trong thế giới utopia (lý tưởng) đầy "sự sung túc đáng kinh ngạc" đó, mọi người đều sẽ có "thu nhập cao phổ quát", ông nói.
Tranh cãi
Những người ủng hộ Musk cho rằng khối tài sản ròng của ông xứng đáng với những tác động do ông tạo ra, mang lại một hình mẫu và động lực cho những ai muốn xây dựng các công ty thành công. Ông Diamandis, người đứng đầu XPrize Foundation, một tổ chức chuyên tổ chức các cuộc thi khuyến khích đột phá khoa học, nhận định rằng Tesla và SpaceX đang "nâng tầm nền tảng xã hội."
"Thành quả lao động đang biến ông ấy thành một tỷ phú nghìn tỷ, và chúng đang nâng tầm nhân loại", ông Diamandis nói.
Adeo Ressi, bạn cùng phòng thời đại học của Musk tại Đại học Pennsylvania, cho biết người đứng đầu SpaceX chưa bao giờ bận tâm đến nguồn lợi tài chính nhiều như việc có được các nguồn lực để giúp ông đạt được các mục tiêu khởi nghiệp. Đối với Musk, "tiền bạc là phương tiện để đạt được mục đích", ông Ressi nói, đồng thời so sánh tư duy của bạn mình giống như một game thủ đang tích lũy tiền xu trong trò chơi điện tử để vượt qua một màn chơi.
"Cậu ấy đang tập hợp các nguồn lực để thực hiện các dự án, và điều cậu ấy muốn làm nhất là định cư trên Sao Hỏa", ông Ressi chia sẻ. "Đó thực sự là động lực thúc đẩy lớn đằng sau việc tích lũy tài sản của cậu ấy."
Ông nói thêm rằng ông Musk "không phải là biểu tượng mang tính tiêu cực của nạn bất bình đẳng giàu nghèo" và chỉ ra lối sống của nhà lãnh đạo công nghệ này, người nổi tiếng với phong cách làm việc ngày đêm và né tránh những thú vui xa xỉ điển hình của giới nhà giàu như mua đảo riêng hay siêu du thuyền.
"Không phải là cậu ấy đang lên kế hoạch để lại khối tài sản này trong một quỹ tín thác gia đình khổng lồ", ông Ressi nói. "Tài sản sẽ được dùng theo đúng nghĩa đen để biến nhân loại thành một loài đa hành tinh."
Tuy nhiên, những người bất bình cho rằng cách Musk chọn sống cuộc đời ông không phải là cốt lõi của vấn đề. Khối tài sản ròng khổng lồ đã mang lại cho ông phương tiện để thâu tóm các công ty và chi hàng trăm triệu USD nhằm hỗ trợ đắc cử cho một ứng viên Tổng thống mà ông ưu ái, ông Durlauf tại Đại học Chicago phân tích.
Sự xuất hiện của một tỷ phú nghìn tỷ sẽ chỉ càng làm phóng đại "sự bất bình đẳng kinh tế đang tràn sang lĩnh vực chính trị," ông nói thêm.
(Theo New York Times, Wall Street Journal)
