Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đang trong quá trình lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết về các khoản thu từ việc khai thác giá trị tăng thêm trong khu vực TOD.
Theo đó, mô hình TOD được định nghĩa là mô hình đô thị phát triển theo định hướng giao thông công cộng như metro, xe buýt, đường sắt đô thị.
Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô sửa đổi 23/4, cho phép thành phố phát triển hệ thống đường sắt đô thị theo mô hình TOD và khai thác giá trị gia tăng từ đất và hạ tầng để tái đầu tư cho phát triển.
Theo nội dung dự thảo, thành phố Hà Nội dự kiến thu thêm phí cải thiện hạ tầng đối với các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và công trình trên đất nằm trong khu TOD.
Cụ thể, thành phố tính thu thêm phí cải thiện hạ tầng tương đương mức 0,5% lệ phí trước bạ. Khoản phí này được quy định thu một lần và được tính bằng 0,5% giá trị thửa đất tính theo giá đất quy định của UBND thành phố.
Lý giải về đề xuất này, đại diện thành phố cho biết việc cải thiện hạ tầng tại khu TOD sẽ giúp giá đất ở đây tăng. Giá trị gia tăng này sẽ được Nhà nước điều tiết một phần thông qua khoản phí cải thiện hạ tầng khi người dân chuyển nhượng nhà đất.
Toàn bộ khoản phí này sẽ được sử dụng cho mục đích tái đầu tư hạ tầng đường sắt đô thị, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đô thị. Phía thành phố cũng khẳng định mức 0,5% đã được đánh giá tương quan với giá trị các khoản thu hiện hành khi chuyển nhượng bất động sản và tương đồng với lệ phí trước bạ nhà đất.
Bên cạnh phí chuyển nhượng, dự thảo cũng hướng tới việc kiểm soát nghĩa vụ tài chính tại các dự án bất động sản. Cụ thể, các chủ đầu tư dự án nhà ở, thương mại dịch vụ hoặc chủ nhà riêng lẻ trên 7 tầng, diện tích sàn trên 500 m2 sẽ phải nộp thêm phí nếu làm tăng mật độ sử dụng đất hoặc diện tích sàn xây dựng. Khoản này được tính theo tiền sử dụng đất, thuê đất theo quy định hiện hành.
Việc triển khai mô hình TOD được kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn lực tài chính đáng kể cho hạ tầng. Theo dữ liệu từ dự thảo, Hà Nội dự kiến có 5 khu TOD cấp quốc gia quy mô khoảng 100 ha mỗi khu, 23 khu TOD cấp vùng quy mô 50 ha mỗi khu và 134 khu TOD khác, với tổng diện tích có thể khai thác khoảng 5.000 ha.
Quỹ đất này được xem là dư địa tài chính quan trọng để đầu tư hạ tầng, trong đó có hệ thống đường sắt đô thị.
Theo ước tính, Hà Nội sẽ cần khoảng 86 tỷ USD để phát triển 19 tuyến metro với tổng chiều dài 900 km - khoản đầu tư khổng lồ nếu chỉ trông chờ vào nguồn ngân sách nhà nước.
