Thời điểm vàng để hút vốn IPO
Theo báo cáo từ Chứng khoán An Bình (ABS), làn sóng IPO thứ 3 tại Việt Nam đã bùng nổ kể từ cuối năm 2025. Đồng thời dự báo thị trường trong giai đoạn 2026-2028 có thể đón nhận ít nhất 50 tỷ USD giá trị vốn hóa.
Thống kê thị trường IPO Việt Nam năm ngoái cho thấy giá trị huy động đã quay trở lại mốc tỷ USD, bứt phá so với thời kỳ kém thanh khoản 2020-2024 với giá trị chỉ khoảng vài chục triệu USD/năm.
Làn sóng này tiếp tục kéo dài với những cái tên đình đám đang triển khai như Điện Máy Xanh, Chứng khoán LPBank, Kafi. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp còn hé mở ý định IPO đáng kể như Highland Coffee, C.P Việt Nam, Bảo Tín Mạnh Hải, Đất Việt, Long Châu, MoMo, Viettel IDC, Thaco Auto…
Nếu Việt Nam tiếp tục được nâng hạng ở các bộ chỉ số lớn hơn, quy mô dòng vốn thu hút sẽ còn vượt xa. Nhiều doanh nghiệp muốn tận dụng cơ hội này để huy động được nguồn vốn lớn. Các doanh nghiệp đang chủ động đẩy mạnh kế hoạch IPO để góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, thu hút dòng vốn ngoại, nâng cao giá trị và vị thế của thị trường Việt Nam.
Trong talkshow "Làn sóng IPO trở lại: Cú hích mới cho thị trường chứng khoán" ngày 3/6, ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao Chứng khoán KIS Việt Nam nhận định đây là "thời điểm vàng" để các doanh nghiệp tận dụng cơ hội huy động vốn, bởi bối cảnh hiện nay đã khác 5 năm về trước khi thị trường chưa có những cú hích đủ mạnh.
Cơ hội nâng hạng thị trường đang mở ra triển vọng thu hút mạnh dòng vốn quốc tế. Nhiều đơn vị phân tích dự báo Việt Nam có thể hút 1-1,5 tỷ USD ngay trong giai đoạn đầu và quy mô có thể còn lớn hơn trong các giai đoạn tiếp theo.
"Nếu Việt Nam tiếp tục được nâng hạng ở các bộ chỉ số lớn hơn, quy mô dòng vốn thu hút sẽ còn vượt xa. Nhiều doanh nghiệp muốn tận dụng cơ hội này để huy động được nguồn vốn lớn. Các doanh nghiệp đang chủ động đẩy mạnh kế hoạch IPO để góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, thu hút dòng vốn ngoại, nâng cao giá trị và vị thế của thị trường Việt Nam", ông Phương nêu quan điểm.
Đa dạng hàng hóa: Làn gió mới từ khối tư nhân
Thị trường chứng khoán Việt Nam trước đó có 2 làn sóng IPO lớn, đầu tiên là giai đoạn 2007-2008 khi khi Việt Nam gia nhập WTO và sau đó là giai đoạn 2017-2019 gắn liền với quá trình cổ phần hóa.
Giai đoạn hiện tại được giới đầu tư xem là làn sóng thứ 3, khi thị trường sắp được nâng hạng với những cải cách pháp lý quan trọng, các Nghị quyết về thúc đẩy kinh tế tư nhân và nhà nước. Do đó, quy mô và chất lượng hàng hóa đã có những khác biệt rõ rệt.
Sự khác biệt ở đây chủ yếu đến từ bản chất nguồn cung: trước đây nguồn cung đến từ thoái vốn doanh nghiệp nhà nước thì hiện nay phần nhiều đến từ khối tư nhân (tách ra từ hệ sinh thái), ngành nghề đa dạng hơn và quy mô thị trường lớn hơn.
Cũng tại talkshow trên, bà Trần Thị Thanh Nhàn, Trưởng phòng Phân tích khối khách hàng tổ chức Chứng khoán Maybank, cho rằng làn sóng IPO lần này được dẫn dắt bởi các doanh nghiệp tư nhân đầu ngành, có nền tảng kinh doanh tốt và năng lực cạnh tranh mạnh.
Thị trường có sự đa dạng ngành nghề như truyền thông, tiêu dùng bán lẻ, công nghiệp, công nghệ, chứng khoán... thay vì tập trung vào lĩnh vực tài chính và bất động sản như trước đây. Quy mô và thanh khoản của thị trường cũng lớn hơn rất nhiều so với 10 năm trước.
Trên thị trường, Điện Máy Xanh thực tế là mảng kinh doanh được tách ra từ hệ sinh thái Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG), hay Chứng khoán LPBank đến từ ngân hàng LPBank, Kafi là công ty chứng khoán thuộc VIB, Long Châu của FPT Retail...
Tiền có bị rút không?
Dù triển vọng tích cực, nhà đầu tư vẫn băn khoăn liệu thị trường có đủ sức hấp thụ lượng hàng hóa rất lớn trong giai đoạn tới, nhất là khi thanh khoản gần đây có dấu hiệu cạn kiệt và khối ngoại vẫn rút tiền.
Trao đổi với VTV Index, ông Hoàng Nam - Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích Vietcap – cho biết một số nhà đầu tư suy nghĩ rằng dòng tiền của chứng khoán có hạn nên sẽ bị hút tiền từ thị trường cơ sở sang IPO.
Vị này lưu ý đến dòng tiền của khối ngoại khi họ đã bán trên thị trường cơ sở nên có thể cân nhắc quay trở lại trong các đợt IPO, sự quan tâm này ông đã nhìn thấy trong các đợt roadshow ở nước ngoài.
Việc nhiều công ty IPO tạo sự đa dạng hàng hóa hàng hóa lựa chọn cho nhà đầu tư, nếu thêm định giá hấp dẫn thì còn thu hút tiền mới, điều này sẽ tốt cho thị trường chứng khoán nói chung.
Thứ hai là sự xuất hiện của nhóm nhà đầu tư mới, nhất là khi Việt Nam vừa qua đã được FTSE Russell xem xét nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Do đó, những dòng tiền đầu tiên có thể đi vào thị trường thông qua các quỹ chỉ số.
“Dòng tiền lớn hơn còn đến từ các quỹ chủ động, những nhà đầu tư nhìn thấy được những cơ hội rõ ràng và những công ty tốt để đầu tư. Có những nhà đầu tư mà tôi gặp, trước đây họ không được đầu tư vào rổ Frontier (cận biên) bởi rủi ro, nhưng bây giờ họ có thể đầu tư vào rổ Emerging (mới nổi)”, ông Nam nói.
Do đó, những quỹ đầu tư này khi nhìn thấy cơ hội IPO tốt thì có thể tham gia. Chuyên gia Vietcap cho rằng đây cũng là một dòng tiền lớn, dòng tiền mới chứ không phải hoàn toàn “phải đi từ thị trường ra”.
Ông Nam cũng nhắc đến vấn đề thị trường chứng khoán gần đây cũng được nhà nước quan tâm phát triển, định hướng trở thành kênh huy động vốn mới cho nền kinh tế, kỳ vọng hút dòng tiền đứng ngoài thị trường.
“Việc nhiều công ty IPO tạo sự đa dạng hàng hóa hàng hóa lựa chọn cho nhà đầu tư, nếu thêm định giá hấp dẫn thì còn thu hút tiền mới, điều này sẽ tốt cho thị trường chứng khoán nói chung”, theo ông.
