"Cỗ máy" in tiền từ mâm cơm lễ
Khi hoàng hôn buông xuống tại Putrajaya, Malaysia mùi khói nướng đặc trưng bắt đầu bao trùm các con phố. Những bếp than đỏ rực đón dòng người hối hả — từ nhân viên công sở đến các gia đình đang chờ đợi bữa ăn đầu tiên sau một ngày dài nhịn ăn theo nghi lễ. Đây là thời điểm các chợ phiên Ramadan rực rỡ nhất với đủ loại nước giải khát, các tháp "bánh kueh" truyền thống và những hàng gà quay "ayam golek" bốc khói nghi ngút.
Anh Nur Afifi (36 tuổi), chủ một sạp gà quay, là minh chứng điển hình cho sức hút kinh tế của tháng lễ này. Vốn là quản lý căng-tin trường học, anh chuyển sang bán gà quay khi trường đóng cửa trong tháng Ramadan. Với giá 25 ringgit (khoảng 140.000 đồng) mỗi con và lượng bán trung bình 150 con/ngày, doanh thu của anh sau 30 ngày có thể vượt mức 100.000 ringgit (hơn 550 triệu đồng). "Người ta bảo chỉ làm một tháng, nhưng một tháng đó đủ nuôi sống chúng tôi cả năm trời", anh Afifi chia sẻ.
Gà được nướng trên than tại quầy hàng của Nur Afifi ở Putrajaya, nơi ông nói rằng một tháng bán hàng có thể giúp trang trải phần còn lại của năm. Ảnh: Iman Muttaqin Yusof
Câu chuyện của anh Afifi không phải là cá biệt. Năm ngoái Malaysia có tới 96.549 gian hàng hoạt động trong dịp Ramadan và Eid, tạo ra doanh thu khổng lồ 3,2 tỷ ringgit (hơn 17.600 tỷ đồng) và hỗ trợ việc làm cho hơn 281.000 lao động. Với 22 triệu tín đồ Hồi giáo, các khu chợ này vừa là nghi lễ văn hóa, vừa là cơ hội khởi nghiệp cho những tiểu thương nhỏ mong muốn tích lũy sinh kế cho cả năm chỉ trong vòng 30 đêm.
Lợi nhuận và giá trị "Barakah"
Tuy nhiên, đằng sau sự nhộn nhịp là bài toán kinh tế đầy áp lực. Giá thực phẩm mang đi tại Malaysia đã tăng 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Những món ăn truyền thống như bánh murtabak hay thịt nướng satay đều đang nhích giá từng ngày.
Ông Sahar Ahmad, một người có 20 năm kinh nghiệm bán bánh murtabak, thừa nhận dù thu nhập khoảng 9.000 ringgit/tháng (khoảng 55 triệu đồng) nhưng lợi nhuận đang bị bóp nghẹt bởi giá nguyên liệu. Trong khi đó, anh Asyraf Ahmad (35 tuổi) đã phải bỏ bán cơm để chuyển sang bán nước giải khát — một mô hình bền vững hơn vì đồ uống ít bị hư hỏng và tốn ít vốn hơn nếu gặp thời tiết xấu. Đáng chú ý, chi phí thuê mặt bằng của anh đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm, từ 500 lên 1.000 ringgit (khoảng 6 triệu đồng)
Trước thực tế giá cả leo thang, các nhà chức trách tôn giáo Malaysia nhấn mạnh vào khái niệm "Barakah" hay được hiểu là sự ban phước mang lại lợi ích bền lâu. Ông Fauwaz Fadzil, một luật sư chia sẻ, "tiểu thương có quyền định giá để thu lợi nhuận, nhưng phải đi đôi với sự công bằng và đạo đức kinh doanh như giữ gìn vệ sinh và tôn trọng giờ cầu nguyện".
Chợ phiên Ramadan không chỉ là nơi mua bán, mà là mạch máu kinh tế nuôi sống những người thu nhập thấp. Khi làn khói nướng vẫn lan tỏa dọc các con phố, dòng người xếp hàng vẫn nhích dần về phía trước với sự kiên nhẫn và háo hức. Trong một tháng lễ đòi hỏi sự kỷ luật, các khu chợ này chính là nơi niềm tin tôn giáo và nhịp sống mưu sinh giao thoa một cách rực rỡ nhất.
(Theo SCMP)
.jpg)
