Sáng ngày 24/4 tại TP.HCM, CTCP Tập đoàn Masan (HOSE: MSN) tổ chức Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026, trong đó WinCommerce (WCM) - nền tảng bán lẻ của tập đoàn - tiếp tục là tâm điểm với câu chuyện chuyển đổi từ thua lỗ sang tạo dòng tiền và bước vào giai đoạn mở rộng quy mô.
Bảy năm sau khi tiếp nhận, WinCommerce không chỉ hoàn tất quá trình tái cấu trúc mà còn bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, với mục tiêu vừa mở rộng nhanh hệ thống, vừa duy trì hiệu quả tài chính, đóng vai trò “điểm rơi lợi nhuận” trong chiến lược tiêu dùng - bán lẻ tích hợp của Masan.
Từ khoản lỗ 3.000 tỷ đến mục tiêu “trả lại cổ đông”
Chủ tịch HĐQT Masan Nguyễn Đăng Quang nhắc lại hành trình 7 năm đầy thử thách kể từ khi tiếp nhận WinCommerce, nhấn mạnh đây là giai đoạn học hỏi, vượt khó và xây dựng nền tảng.
“7 năm trước, khi tiếp nhận WinCommerce, chúng tôi phải gánh khoản lỗ khoảng 3.000 tỷ đồng. Và năm nay, chúng tôi kỳ vọng có thể trả lại cho cổ đông đúng con số đó", ông Quang nói.
Theo bà Nguyễn Thị Phương - Tổng Giám đốc (CEO) WinCommerce, câu hỏi xuyên suốt trong 5 năm qua là làm thế nào để biến một doanh nghiệp từng lỗ hàng nghìn tỷ đồng thành mô hình kinh doanh có lãi. Đến năm 2025, doanh nghiệp đã đạt điểm hòa vốn và có lợi nhuận, và xu hướng này tiếp tục được duy trì trong năm 2026.
Năm nay, WinCommerce dự kiến đạt khoảng 3.000 tỷ đồng lợi nhuận hoạt động, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn “sửa sai mô hình” sang “tối ưu và mở rộng”.
Kế hoạch 2026 phản ánh rõ giai đoạn tăng tốc: doanh thu mục tiêu đạt 47.000 - 49.000 tỷ đồng, tăng trưởng 15-21%; biên lợi nhuận sau thuế kỳ vọng đạt 1,8 – 3%. Song song đó là kế hoạch mở mới 1.000 - 1.500 cửa hàng, nâng tổng số lên hơn 6.000 cửa hàng.
Tầm nhìn xa hơn, đến năm 2030, hệ thống có thể đạt hơn 13.000 cửa hàng, doanh thu khoảng 120.000 tỷ đồng và biên lợi nhuận khoảng 6% – một cấu trúc tài chính hoàn toàn khác so với thời điểm tiếp nhận.
Nông thôn - “điểm rơi” tăng trưởng và bài toán mở rộng có lợi nhuận
Nếu giai đoạn đầu là bài toán sống còn, thì giai đoạn hiện tại của WinCommerce là tìm động lực tăng trưởng bền vững. Theo ban lãnh đạo, câu trả lời nằm ở thị trường nông thôn.
Khoảng 60% dân số Việt Nam sinh sống tại nông thôn, với quy mô tiêu dùng ước tính trên 30 tỷ USD. Tuy nhiên, kênh bán lẻ hiện đại tại khu vực này mới chỉ chiếm khoảng 10%, thấp hơn đáng kể so với mức 30% tại thành thị. Tỷ lệ hàng hóa có thương hiệu cũng mới đạt khoảng 49%.
CEO WinCommerce Nguyễn Thị Phương giải mã thị trường nông thô. Ảnh: TP
Theo bà Nguyễn Thị Phương, nông thôn không còn là thị trường thứ cấp mà là động lực tăng trưởng chiến lược. Trong năm 2026, khoảng 70% số cửa hàng mở mới sẽ tập trung tại khu vực này.
Điểm then chốt giúp WinCommerce tự tin mở rộng là mô hình vận hành đã được “chuẩn hóa” với cấu trúc chi phí thấp. Việc tối ưu thiết kế giúp giảm khoảng 30% chi phí đầu tư trên mỗi cửa hàng, trong khi số hóa quy trình giúp giảm thêm khoảng 30% chi phí vận hành.
Nhờ đó, mô hình minimart tại nông thôn có thời gian hoàn vốn dưới 3 năm, với tỷ suất sinh lời khoảng 40% - một mức đủ hấp dẫn để mở rộng quy mô mà vẫn đảm bảo hiệu quả.
Từ khoảng 2.300 cửa hàng năm 2020, hệ thống dự kiến vượt 6.000 cửa hàng trong năm 2026. Quan trọng hơn, sự mở rộng này đi kèm cải thiện mạnh về tài chính, khi doanh nghiệp chuyển từ lỗ 3.700 tỷ đồng sang lợi nhuận hơn 1.000 tỷ đồng.
Logistics và dữ liệu: “xương sống” của mô hình bán lẻ mới
Song song với mở rộng, WinCommerce tái cấu trúc toàn bộ chuỗi cung ứng - yếu tố được xem là “xương sống” của mô hình bán lẻ.
Nếu trước đây hàng hóa được giao trực tiếp từ nhà cung cấp đến từng cửa hàng, thì hiện nay hơn 60% sản lượng đã đi qua hệ thống trung tâm phân phối (DC). Điều này giúp giảm chi phí vận tải và nâng tỷ lệ sẵn có hàng hóa lên khoảng 90%.
CEO Masan Danny Le nhấn mạnh logistics là "xương sống". Ảnh: TP
Theo CEO Masan Danny Le, hệ thống vận hành hiện cho phép theo dõi các chỉ số như tỷ lệ sẵn có (DR) và tồn kho (DIO) theo thời gian thực. Đồng thời, khoảng 35% lượng hàng hóa đã được chuyển sang giao ban đêm nhằm giảm tắc nghẽn và tiết kiệm chi phí nhiên liệu.
Việc kết hợp logistics với hệ thống dữ liệu và “scoring” (chấm điểm) giúp WinCommerce không chỉ vận hành hiệu quả hơn mà còn giải quyết bài toán cốt lõi của thị trường bán lẻ Việt Nam: thiếu minh bạch trong dòng chảy hàng hóa, dẫn đến chi phí cao và mất doanh thu.
Một ví dụ thực tế được đưa ra tại đại hội cho thấy hệ thống có thể tự động nhận diện sản phẩm có tiềm năng mở rộng - như thịt ba chỉ cao cấp từ 200 lên 1.000 cửa hàng - và kích hoạt đồng thời các khâu từ marketing, sản xuất đến phân phối, đảm bảo sản phẩm đến đúng cửa hàng và đúng nhóm khách hàng.
Nhờ tái cấu trúc danh mục và chuỗi cung ứng, WinCommerce không chỉ là điểm bán mà còn trở thành kênh marketing cho các nhãn hàng, qua đó cải thiện biên lợi nhuận thêm khoảng 7 điểm phần trăm so với 5 năm trước. Năm 2026, biên lợi nhuận dự kiến đạt khoảng 2,3 - 2,5%, tăng khoảng 13 điểm phần trăm so với năm 2020.
Những biến số cần theo dõi
Giai đoạn tới, WinCommerce không chỉ là câu chuyện mở rộng hệ thống, mà là bài toán khai thác “đòn bẩy hệ sinh thái”.
Các nhãn hiệu riêng (Mega House Brand) được kỳ vọng đóng góp 4-7% doanh thu, phục vụ nhóm khách hàng nhạy cảm về giá - phân khúc vẫn chiếm tỷ trọng lớn tại Việt Nam.
Song song đó là xu hướng dịch chuyển từ kênh truyền thống sang hiện đại. Nếu trước đây mất 4 năm để tăng 2% tỷ trọng kênh hiện đại, thì giai đoạn 2024–2025 đã đạt mức tăng tương tự chỉ trong 1-2 năm. Trong mỗi 2% dịch chuyển này, WinCommerce đặt mục tiêu chiếm khoảng 1%.
Với khoảng 500.000 điểm bán truyền thống vẫn còn trên thị trường, dư địa mở rộng vẫn rất lớn. Trong bối cảnh đó, kế hoạch mở mới 1.500 - 2.000 cửa hàng mỗi năm không chỉ là tham vọng quy mô, mà còn là phép thử cho khả năng duy trì lợi nhuận khi tăng tốc.
