Dữ liệu từ các tài liệu tài chính bảo mật được hai công ty chia sẻ với nhà đầu tư gần đây đã phác họa một bức tranh rõ nét về “gót chân Achilles” của hai startup trí tuệ nhân tạo (AI) được định giá cao nhất tại Thung lũng Silicon: chi phí huấn luyện các mô hình AI thế hệ mới đang leo thang chóng mặt.
OpenAI dự kiến chi tới 121 tỷ USD cho năng lượng điện toán phục vụ nghiên cứu AI vào năm 2028. Điều này đồng nghĩa với việc công ty dự kiến "đốt" 85 tỷ USD trong năm này, ngay cả khi doanh thu đã tăng gần gấp đôi so với năm trước. Hầu như không có công ty đại chúng nào khác trong lịch sử "để lộ" mức thua lỗ khổng lồ như vậy. Anthropic dù không dự kiến chi nhiều đến mức đó, nhưng những dự báo lạc quan nhất của startup Ai này cũng vẽ nên một kịch bản tương tự về chi phí điện toán ngày càng leo thang.
Cuộc đua AI chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Cả hai công ty đang tung ra các phiên bản mô hình AI mới với tốc độ nhanh hơn bao giờ hết, đồng thời đổ thêm nhiều tài nguyên vào các quy trình huấn luyện.
Dưới đây là các biểu đồ từ dữ liệu tài liệu tài mật được hai công ty chia sẻ với các nhà đầu tư trước vòng gọi vốn gần nhất. Chúng mở ra một góc nhìn vào bức tranh kinh tế của hai AI lab lớn nhất thế giới hiện nay.
Chi phí để xây dựng một "bộ não kỹ thuật số"
Một yếu tố cốt lõi định hình bảng cân đối kế toán của mỗi startup chính là các khoản chi tiêu mất kiểm soát gắn liền với huấn luyện các mô hình AI mới. Lý do là mỗi bước nhảy vọt về AI gày càng khó đạt được và tốn kém hơn rất nhiều so với bước trước đó. OpenAI dự kiến chi nhiều tiền hơn đáng kể so với Anthropic để đào tạo các mô hình mới trong những năm tới.
Mức chi phí này được thiết lập ở mức cao đến không tưởng, khiến cả hai công ty phải báo cáo hai thước đo lợi nhuận khác nhau - một loại bao gồm chi phí huấn luyện và một loại cắt bỏ phi phí này ra.
Nếu loại trừ khoản "điện toán cho nghiên cứu", OpenAI trên thực tế đang đi đúng hướng để đạt được một khoản lợi nhuận hoạt động trước thuế nhỏ trong năm nay, và tinh trạng của Anthropic cũng tương tự trong kịch bản tối ưu nhất của công ty. Nhưng nếu cộng ngược chi phí đó vào, OpenAI dự kiến không thể hòa vốn cho đến những năm 2030, trong khi Anthropic dự báo đạt được cột mốc đó sớm hơn.
Theo Wall Street Journal, người phát ngôn của OpenAI cho biết công ty đang ưu tiên tăng trưởng hơn lợi nhuận, và hoàn toàn có thể cắt giảm chi phí huấn luyện, nhưng họ kỳ vọng sẽ thu về tỷ suất hoàn vốn (ROI) tốt.
Doanh thu dự kiến bùng nổ
Các quỹ đầu tư mạo hiểm đã phải chấp nhận những khoản lỗ khổng lồ, một phần vì OpenAI và Anthropic nằm trong số những doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong lịch sử ngành công nghệ. Mỗi công ty đều kỳ vọng doanh thu sẽ tăng hơn gấp đôi trong năm nay, phần lớn nhờ vào xu hướng các khách hàng doanh nghiệp đang rầm rộ áp dụng các công cụ AI mới.
OpenAI từng rơi vào thế bị động sau khi Anthropic tung ra phiên bản mới của công cụ lập trình Claude Code vào mùa thu năm ngoái, nhưng kể từ đó họ đã đổ thêm nhiều nguồn lực vào trợ lý lập trình Codex và ưu tiên bán hàng cho các khách hàng doanh nghiệp.
Việc so sánh doanh thu giữa hai bên về mặt kỹ thuật không hoàn toàn tương đồng. Anthropic tính cả doanh số bán công nghệ thông qua các đối tác đám mây vào doanh thu, trong khi OpenAI không áp dụng công thức đó. Người phát ngôn của Anthropic cho biết điều này hoàn toàn phù hợp với các thông lệ kế toán tiêu chuẩn vì công ty là chủ thể chính trong giao dịch.
Bên cạnh chi phí đào tạo, OpenAI và Anthropic còn chi hàng tỷ USD mỗi năm để xử lý các truy vấn thực hiện trên hệ thống AI, hay còn gọi là chi phí “suy luận”. Những chi phí này hiện chiếm hơn một nửa doanh thu của mỗi công ty, mặc dù tỷ lệ này dự kiến giảm theo thời gian, cho thấy công nghệ này đang trở nên rẻ hơn khi vận hành. Hiện tại, chỉ một phần nhỏ người dùng ChatGPT trả phí cho dịch vụ này, nghĩa là OpenAI không tạo ra doanh thu đối với phần lớn chi phí suy luận (inference cost) của mình, trong khi phần lớn doanh thu của Anthropic đến từ các doanh nghiệp.
Người phát ngôn của OpenAI cho biết công ty ưu tiên hỗ trợ người dùng miễn phí vì điều đó giúp công nghệ được áp dụng rộng rãi hơn. Ông nói thêm rằng OpenAI cũng có thể kiếm tiền từ những người dùng đó bằng cách hiển thị quảng cáo hoặc chuyển đổi họ thành người dùng đăng ký trả phí, cùng nhiều phương thức khác.
Cả OpenAI và Anthropic sẽ còn "đốt" một lượng tiền mặt khổng lồ trong những năm tới, và họ đang trông cậy vào các nhà đầu tư IPO để giúp vực dậy hoạt động kinh doanh của mình.
Để đáp ứng như cầu huy động vốn khổng lồ, các ngân hàng đang cố gắng thay đổi các quy định xung quanh việc huy động vốn qua IPO bằng cách yêu cầu các nhà cung cấp chỉ số lớn nới lỏng quy định. Sàn Nasdaq gần đây cho biết sẽ cho phép các công ty mới niêm yết được gia nhập chỉ số của mình nhanh hơn, giúp họ tiếp cận được với các nguồn vốn rộng lớn hơn.
(Theo Wall Street Journal)
