Rạng sáng ngày 8/4/2026 (giờ Hà Nội), FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường tháng 3/2026, qua đó chính thức xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Kết quả này không nằm ngoài dự báo trước đó của giới phân tích, nhưng điểm đáng chú ý nhất là việc FTSE chốt phương án triển khai theo 4 lần giải ngân, qua đó giúp thị trường có cái nhìn rõ ràng hơn về lộ trình dòng vốn.
Lộ trình rõ ràng, dòng vốn hơn 1,5 tỷ USD giải ngân theo từng giai đoạn
Chia sẻ tại chương trình Café cùng Chứng, ông Phạm Lưu Hưng - Kinh tế trưởng, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư SSI Research cho biết báo cáo đánh giá từ FTSE Russell khá sát với dự báo của SSI Research. Điểm khác biệt lớn nhất là số lần giải ngân (tranches).
“Chúng tôi từng dự báo 3-5 đợt, nhưng FTSE đã chốt 4 đợt, khác biệt lớn nhất so với các kịch bản trước đây nằm ở số đợt giải ngân. Cụ thể, đợt đầu tiên dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026 với tỷ trọng 10%, tiếp theo là tháng 3/2027 với 20%, và hai đợt còn lại, mỗi đợt chiếm 35%, hoàn tất vào tháng 9/2027”, ông Hưng cho hay. Đồng thời, việc loại bỏ Việt Nam khỏi rổ thị trường cận biên như dự báo trước đó, sẽ được thực hiện trong một lần duy nhất ngay tại kỳ rà soát tháng 9/2026.
SSI Research ước tính dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF theo dõi chỉ số FTSE sẽ vào Việt Nam khoảng 1,53 tỷ USD, không chênh lệch quá nhiều so với các ước tính trước đó. Theo Giám đốc SSI Research, việc FTSE xác nhận lộ trình nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa về mặt dòng vốn, mà còn là dấu mốc quan trọng trong quá trình chuẩn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam theo các tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt liên quan đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và hạ tầng giao dịch.
MSCI: Đích đến tiếp theo trong lộ trình nâng hạng
Sau FTSE, SSI Research cho rằng MSCI sẽ là cột mốc quan trọng tiếp theo trong quá trình nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Việc FTSE chính thức xác nhận lộ trình nâng hạng được kỳ vọng sẽ giúp củng cố niềm tin của các tổ chức quốc tế về khả năng vận hành và mức độ sẵn sàng của thị trường.
Khi FTSE đã nâng hạng và các quỹ lớn như Vanguard bắt đầu vận hành ổn định tại Việt Nam, MSCI sẽ không còn lý do gì để lo ngại về hạ tầng hay vận hành của thị trường chứng khoán Việt Nam nữa.
Ông Phạm Lưu Hưng - Kinh tế trưởng, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư SSI Research
Một yếu tố then chốt là việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), dự kiến vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, sẽ giúp Việt Nam đạt thêm ít nhất 3 tiêu chí quan trọng của MSCI. Trong khi, ở thời điểm hiện tại, đã có khoảng 10/18 tiêu chí đạt được. Theo kỳ vọng của ông Phạm Lưu Hưng, trong kịch bản tích cực, Việt Nam có thể được đưa vào danh sách theo dõi của MSCI sớm nhất từ năm 2026 hoặc 2027.
Ở thời điểm hiện tại, khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng từ đầu năm đến nay. Dù thông tin nâng hạng đã được chính thức công bố, thực tế cho thấy diễn biến của khối ngoại trên thị trường hiện tại vẫn chưa phản ánh rõ nét hiệu ứng tích cực.
Theo ông Phạm Lưu Hưng, điều này là hợp lý khi dòng vốn thụ động chỉ bắt đầu giải ngân từ tháng 9/2026, trong khi giai đoạn hiện tại dòng vốn ngoại vẫn chịu tác động mạnh từ bối cảnh toàn cầu. Với ý kiến cho rằng hiệu ứng nâng hạng dường như chưa diễn ra, ông Hưng cũng nhấn mạnh hiệu ứng "chưa xảy ra" chứ không phải "không xảy ra".
Dòng vốn thụ động sẽ chỉ bắt đầu đổ vào từ tháng 9/2026. Đà bán ròng của khối ngoại hiện tại là do xu hướng "risk-off" (né tránh rủi ro) khi giá dầu tăng và USD mạnh khiến dòng tiền có xu hướng ưu tiên các tài sản an toàn hoặc thị trường quy mô lớn. Đây là tình trạng chung của các thị trường mới nổi chứ không riêng Việt Nam.
Chuyên gia từ SSI Research cũng nhấn mạnh kinh nghiệm từ các thị trường đã được nâng hạng trước đó cho thấy diễn biến trong ngắn hạn không đồng nhất, thậm chí có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh. Tuy nhiên, trong trung hạn, phần lớn các thị trường đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, dao động từ 20-50% trong vòng 3 năm sau nâng hạng.
