Dữ liệu mới nhất công bố tháng trước cho thấy Ấn Độ - nền kinh tế lớn có tốc độ phát triển nhanh nhất thế giới bốn năm liên tiếp - tăng trưởng 7,5% năm 2025, một phần nhờ vào sức mạnh trong lĩnh vực sản xuất.
Tăng trưởng mạnh
Nhiều nhà kinh tế và chính phủ Ấn Độ đã dự đoán nước này sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vào năm 2025, vượt mặt Nhật Bản về quy mô. Tuy nhiên, đồng rupee Ấn Độ yếu so với USD và yên Nhật tương đối mạnh, nền kinh tế Ấn Độ vẫn ở dưới một bậc trên thang giá trị đo USD.
Nhưng về mặt tăng trưởng, Ấn Độ đã vượt xa Nhật Bản, nước chỉ tăng trưởng 1,1% năm 2025. Ba nền kinh tế lớn nhất - Mỹ, Trung Quốc và Đức - đều tăng trưởng chậm hơn Ấn Độ trong năm ngoái.
Ấn Độ đã vượt qua Anh trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới cách đây 4 năm và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự đoán nước này sẽ vượt qua Nhật Bản vào năm 2026.
Sự tăng trưởng mạnh năm qua làm nổi bật Ấn Độ ở vị trí một trong những trung tâm kinh tế quan trọng nhất thế giới, mặc dù phá vỡ mọi quy tắc về cách các quốc gia nên hiện đại hóa. Sự thăng hạng của Ấn Độ trong bảng xếp hạng kinh tế mang lại cho nước này sức ảnh hưởng địa chính trị và thu hút giới đầu tư. Tuy nhiên, hình thức phát triển mang tính đặc thù. Với sức mạnh kinh tế tăng nhanh hơn cả dân số - hiện vượt 1,4 tỷ người, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào khác - Ấn Độ đang đi theo quỹ đạo phát triển riêng.
Hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ nước này sử dụng hầu hết nguồn lao động, nhưng một phần ngày càng tăng của tăng trưởng đến từ các công ty lớn nhất. Các công ty gia đình có vai trò lớn ở mọi quy mô, từ các tập đoàn như Reliance Group của tỷ phú giàu nhất châu Á Mukesh Ambani đến các công ty chuyên ngành.
Sanjiv Bajaj, người thừa kế của một doanh nghiệp gia đình 100 năm tuổi đi lên từ lĩnh vực ô tô, là hiện thân của câu chuyện phát triển doanh nghiệp ở Ấn Độ. Doanh nhân 56 tuổi này đã tách hoạt động dịch vụ tài chính của tập đoàn Bajaj khỏi Bajaj Auto vào năm 2007.
Bajaj Finserv bắt đầu với 550 triệu USD và hiện kiểm soát 53 tỷ USD. Giá trị thị trường của công ty tăng 377 lần. Thành công của công ty phần lớn nhờ vào các chính sách của Ấn Độ nhằm hiện đại hóa công nghệ. Trong thập kỷ qua, chính phủ nước này thúc đẩy việc sử dụng ID sinh trắc học và thanh toán điện tử.
Hệ thống thanh toán điện tử của Ấn Độ hiện xử lý 20 tỷ giao dịch mỗi tháng. Hầu hết khoản tiền không lớn, ông Bajaj cho biết, nhưng quy mô dân số khổng lồ đồng nghĩa với việc ngay cả những thay đổi nhỏ trong hành vi cũng trở thành cơ hội kiếm tiền lớn.
Ấn Độ giữ vững vị trí nền kinh tế lớn phát triển nhanh nhất từ năm 2021. Với tăng trưởng hàng năm trên 6 hoặc 7%, Ấn Độ gấp đôi quy mô mỗi thập kỷ, trong khi Đức, Nhật Bản và hầu hết quốc gia giàu có khác không dễ đạt mức tăng trưởng hàng năm 2%.
Tuy nhiên, thu nhập trung bình của người Nhật gấp 12 lần thu nhập trung bình của Ấn Độ. Thu nhập trung bình của người Đức gấp 21 lần. Thu nhập trung bình tại Ấn Độ khoảng 2.900 USD, và nền kinh tế tập trung vào một số lĩnh vực khiến phần lớn công dân nước này có thu nhập thấp hơn nhiều.
Các phân chia xã hội ngày càng sâu sắc cũng cản trở không nhỏ tới việc các công ty hướng tới người tiêu dùng kiếm lợi nhuận. Nhưng đối với các doanh nghiệp như Bajaj Finserv, ông Bajaj ước tính 400 triệu người Ấn Độ ở mức khá giả vẫn là một cơ hội tuyệt vời. Không quốc gia nào khác ngoài Trung Quốc có một nhóm người tiêu dùng lớn như vậy, ông nói.
Công nhân lắp ráp sản phẩm trong một nhà máy ở Noida, Ấn Độ. Ảnh: Atul Loke.
Tham vọng lớn
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi từ năm 2014 đã quyết tâm đưa nước này thành quốc gia phát triển vào năm 2047, kỷ niệm 100 năm độc lập của Ấn Độ.
Khó đạt được mục tiêu đó trừ khi tốc độ tăng trưởng đạt mức của Trung Quốc vào đầu thế kỷ này. Kể từ cuộc Cách mạng Công nghiệp, không nơi nào khác vươn lên thứ hạng hàng đầu ngoại trừ thông qua sức mạnh của sản xuất. Trung Quốc, công xưởng của thế giới, dành 25% nền kinh tế cho sản xuất. Khi ông Modi công bố chiến dịch "Make in India" vào năm 2015, sản xuất chiếm 16% nền kinh tế. Tỷ lệ này đã giảm xuống 13%.
Con số đó chỉ nhỉnh hơn một chút so với ở Mỹ, nơi được gọi là nền kinh tế hậu công nghiệp. Giống như ở Mỹ, nền kinh tế của Ấn Độ được thúc đẩy bởi lĩnh vực dịch vụ, dẫn đầu là công việc có giá trị cao như thiết kế chip, kỹ thuật máy tính và công việc văn phòng cho các công ty đa quốc gia, với sự hậu thuẫn của vận tải và thương mại hàng hóa.
Sự phát triển của doanh nghiệp gia đình Bajaj minh chứng cho điều đó. Bajaj Auto lớn hơn nhiều so với Bajaj Finserv khi tách ra, nhưng hiện nay nhánh tài chính lớn hơn 50%. Nhưng Bajaj Auto cũng phát triển, theo chiều hướng của công nghiệp Ấn Độ.
Chất lượng hỗn hợp của nền kinh tế Ấn Độ giúp nước này vượt qua những cơn bão như cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, nhưng cũng gây khó trong các cuộc đàm phán thương mại với Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Bajaj đặt niềm tin lớn vào giới trẻ nước này, đặc biệt là những người xuất thân trong hoàn cảnh khó khăn, “rất sáng giá và nhiều khát vọng".
"Và không lâu nữa họ sẽ đứng trong hàng ngũ của nền kinh tế lớn thứ ba thế giới", ông lạc quan.
(Theo New York Times)
