Tại nhiều quốc gia trên khắp châu Âu, ngày càng có nhiều người chuyển từ ôtô và xe buýt sang xe đạp để đi làm, theo Euronews Green.
Các chính phủ tại châu Âu đẩy mạnh triển khai các chương trình hỗ trợ, dù quy mô và hình thức thực hiện giữa các quốc gia có sự khác biệt rõ rệt.
Bỏ túi hàng trăm Euro mỗi năm nhờ đạp xe đi làm
Tại Hà Lan, quốc gia nổi tiếng với văn hóa xe đạp, người dân trung bình đạp xe 2,6 km mỗi ngày. Theo một nghiên cứu, nếu mô hình này được áp dụng trên toàn cầu, lượng khí thải carbon hàng năm sẽ giảm 686 triệu tấn, cao hơn cả tổng lượng khí thải carbon của Vương quốc Anh.
Chính phủ Hà Lan khuyến khích thói quen lành mạnh này thông qua khoản phụ cấp quãng đường. Các doanh nghiệp thưởng cho nhân viên đạp xe đi làm 0,23 Euro cho mỗi ki-lô-mét, khoản chi được chính phủ cho phép khấu trừ vào hóa đơn thuế. Khoản trợ cấp này trước đây chỉ dành cho người đi ô tô để bù đắp chi phí nhiên liệu, sau đó được mở rộng cho người đi xe đạp từ năm 2007 - và vì xe đạp không tốn tiền xăng đắt đỏ, người đạp xe có thể đút túi hoàn toàn số tiền này. Một người đi làm bằng xe đạp 10 km mỗi ngày trong 5 ngày một tuần hiện có thể kiếm được gần 500 Euro một năm từ chương trình này.
Tương tự Hà Lan, Bỉ cũng áp dụng chương trình khuyến khích với mức hỗ trợ ban đầu là 0,24 Euro và hiện tăng lên 0,35 Euro cho mỗi ki-lô-mét. Chính sách này đã được áp dụng trên diện rộng. Nếu như vào nửa đầu năm 2022, cứ 5 nhân viên tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Bỉ có 1 người nhận được phụ cấp xe đạp, thì đến nay, tỷ lệ người lao động nhận được khoản hỗ trợ tài chính này đã tăng vọt lên gần 40% nhờ vào các quy định pháp lý mới nghiêm ngặt hơn.
Tại Pháp, người đi làm bằng xe đạp thể nhận khoản trợ cấp đi lại với mức trần miễn thuế và bảo hiểm xã hội lên đến 700-800 Euro mỗi năm.
Từ kết quả thành công của giai đoạn thử nghiệm ban đầu với chỉ 18 công ty tham gia (ghi nhận số lượng người đạp xe đi làm tăng 50%), chính sách này hiện được luật hóa và mở rộng áp dụng trên quy mô toàn quốc, trở thành một phần cốt lõi trong các cuộc thương lượng phúc lợi bắt buộc tại các doanh nghiệp Pháp.
Đa dạng chính sách
Khác với sự đồng nhất ở một số quốc gia, quy định tại Italy phụ thuộc vào từng địa phương.
Thành phố Florence ở phía Bắc đã tiên phong triển khai thành công chương trình hỗ trợ dựa trên ứng dụng công nghệ. Theo đó, những người quyết định từ bỏ ô tô để chuyển sang đạp xe đi làm sẽ nhận được 0,20 Euro cho mỗi ki-lô-mét di chuyển trong phạm vi thành phố (tối đa 30 Euro/tháng), còn những người đã duy trì thói quen này từ trước nhận được 0,15 Euro/km.
Người tham gia bắt buộc phải đăng ký thông qua ứng dụng Pin Bike (hệ thống định vị có kèm thiết bị chống gian lận). Bên cạnh tiền hỗ trợ theo số kilomet, hội đồng thành phố còn duy trì các khoản tiền thưởng lên tới 100 EUR mỗi tháng cho những người dùng tích cực tích lũy điểm thưởng thông qua việc đạp xe, tham gia sự kiện và trả lời khảo sát.
Mô hình kỹ thuật số này cùng với chính sách tại Bari (trợ cấp 0,21 Euro/km, tối đa 25 Euro một tháng) đang được nhân rộng ra nhiều đô thị khác trên khắp Italy. Song song với đó, Chính phủ nước này tiếp tục duy trì các gói ngân sách hỗ trợ chuyển đổi xanh, tập trung trợ giá cho người dân khi mua xe đạp điện mới tại các khu vực đô thị trung tâm.
Ưu đãi thiết bị
Không phải quốc gia nào cũng áp dụng cơ chế trợ cấp theo quãng đường, thay vào đó là các chính sách ưu đãi tài chính lớn khi người dân mua sắm phương tiện.
Tại Luxembourg, người dân khi mua xe đạp mới hoặc xe đạp điện được hoàn tiền lên tới 50% giá trị hóa đơn, tối đa lên đến 600 Euro (và lên đến 1.200 Euro đối với xe đạp chở hàng), giúp giảm bớt gánh nặng chi phí ban đầu thay vì phải chờ khấu trừ thuế như trước.
Tại Vương quốc Anh, nhân viên của các doanh nghiệp có đăng ký tham gia chương trình Cycle to Work chính thức có thể sở hữu một chiếc xe đạp thông qua người sử dụng lao động theo hình thức cấn trừ lương trước thuế. Nhờ các khoản khấu trừ thuế thu nhập và bảo hiểm xã hội này, người lao động có thể tiết kiệm được từ 32% cho đến 47% chi phí thực tế của chiếc xe.
Tại Tây Ban Nha, từ những ý tưởng ban đầu của chương trình "En Bici al trabajo" (Đạp xe đi làm) nhằm trả tiền cho nhân viên, chính phủ nước này cụ thể hóa bằng các quy định trong Luật Di chuyển Bền vững.
Theo đó, các doanh nghiệp lớn bắt buộc phải xây dựng kế hoạch di chuyển xanh cho nhân sự, đi kèm với các chính sách ưu đãi thuế từ chính phủ để khuyến khích công ty tài trợ chi phí đi xe đạp, bảo dưỡng phương tiện và cung cấp hạ tầng hỗ trợ cho người lao động.
Một nghiên cứu cho thấy những người đạp xe đi làm có nguy cơ mắc ung thư thấp hơn 45% và nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn 46%. Ngoài ra, việc hạn chế sử dụng ô tô là cách hiệu quả để giảm phát thải carbon khi ngành giao thông vận tải chiếm một phần tư lượng phát thải khí nhà kính liên quan đến nhiên liệu.
(Theo Euronews Green)
