Trong vài năm trở lại đây, nhóm công ty chứng khoán thuộc hệ sinh thái ngân hàng, tiêu biểu như VPBankS hay TCBS đã ghi nhận những bước nhảy vọt để vươn lên nhóm dẫn đầu thị trường chứng khoán Việt Nam trong một số mảng hoạt động cốt lõi.
Theo báo cáo từ VIS Rating, các công ty chứng khoán liên kết ngân hàng đã mở rộng nhanh về quy mô, thị phần môi giới lẫn cho vay ký quỹ (margin) trong khoảng 3 năm gần đây.
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở khả năng tăng vốn nhanh chóng và tiếp cận nguồn vốn giá rẻ từ ngân hàng mẹ. Dữ liệu cho thấy thị phần cho vay margin của nhóm công ty chứng khoán liên kết ngân hàng đã tăng từ 19% năm 2022 lên 30% vào năm 2024.
Bên cạnh đó, việc sở hữu tệp khách hàng sẵn có từ ngân hàng mẹ giúp các công ty chứng khoán bán chéo sản phẩm với chi phí thấp hơn đáng kể so với các đơn vị độc lập. VIS Rating chỉ ra rằng tỷ suất lợi nhuận bình quân trên tổng tài sản (ROAA) của các công ty chứng khoán liên kết với ngân hàng đạt khoảng 5.5%, cao hơn đáng kể so với mức 3.5% của ngành.
Tính đến cuối quý I/2026, các công ty chứng khoán thuộc hệ sinh thái ngân hàng như TCBS và VPBankS ghi nhận dư nợ cho vay trên 1 tỷ USD, ngang tầm với các tên tuổi độc lập lâu đời trong ngành như SSI, VPS hay HSC. Trong đó, TCBS dẫn đầu toàn thị trường với hơn 44.000 tỷ đồng dư nợ margin, còn VPBankS vươn lên áp sát SSI khi nâng quy mô cho vay lên gần 36.000 tỷ đồng.
Bên cạnh các tên tuổi dẫn đầu, nhiều công ty chứng khoán liên kết với các nhà băng như ACBS, MBS, LPBS hay SHS cũng đồng loạt mở rộng hoạt động cho vay trong quý I, đưa dư nợ toàn ngành lên mức cao nhất từ trước đến nay là gần 423.700 tỷ đồng và góp phần đẩy quy mô margin lập kỷ lục mới ở mức 415.000 tỷ đồng.
Không chỉ mở rộng dư nợ, nhóm công ty chứng khoán này cũng đang hưởng lợi đáng kể từ nguồn thu lãi cho vay. Tại TCBS, mảng cho vay ký quỹ mang về 1.228 tỷ đồng trong quý I, tương đương 44% tổng doanh thu và tăng 68% so với cùng kỳ. VPBankS ghi nhận hơn 880 tỷ đồng thu nhập từ hoạt động cho vay, tăng hơn ba lần so với Quý I năm ngoái.
S&I Rating - công ty xếp hạng tín nhiệm được sáng lập bởi SSI - cũng nhận định nhờ có lợi thế đặc biệt về chi phí vốn và khả năng tận dụng nguồn lực, các công ty chứng khoán trực thuộc ngân hàng đang thể hiện sự áp đảo rõ rệt trong mảng Ngân hàng đầu tư (IB).
Chỉ riêng 3 công ty TCBS, VPBankS và HDS đang chiếm tới 80% tổng doanh thu mang IB toàn ngành. Đây cũng là những đơn vị hiếm hoi ghi nhận tỷ trọng doanh thu IB đáng kể trong cơ cấu tổng doanh thu.
Bài liên quan: Dư nợ margin lập kỷ lục mới: Công ty chứng khoán không có ngân hàng “hậu thuẫn” ngày càng lép vế?
