Theo số liệu từ Trung tâm lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), số lượng tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài đã tăng 417 tài khoản trong tháng 3/2026. Trong đó, cá nhân tăng 378 tài khoản và tổ chức tăng 39 tài khoản. Tổng số tài khoản nhà đầu tư nước ngoài tính đến hết tháng 3/2026 đạt 52.762 tài khoản.
Thống kê của VTV Index cho thấy trong quý I có đến 994 tài khoản nhà đầu tư nước ngoài mở mới, cao nhất tính từ quý I/2022. Nhà đầu tư cá nhân mở 922 tài khoản và tổ chức mở mới 72 tài khoản. Nhìn lại, giai đoạn 2021 – 2022, thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam bùng nổ VN-Index chạy từ vùng 660 điểm lên 1.500 điểm cũng ghi nhận số lượng tài khoản nhà đầu tư nước ngoài mở mới tăng mạnh, vượt 1.000 tài khoản mỗi quý.
Ở thời điểm hiện tại, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng ở ngưỡng cửa mới. Vào ngày 8/4 vừa qua, FTSE Russell đã công bố kết quả phân loại thị trường và Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging). Thời điểm có hiệu lực chính thức từ tháng 9/2026. Các đơn vị phân tích dự báo Việt Nam sẽ đón dòng vốn thụ động khoảng 1,5 – 1,7 tỷ USD. Đồng thời, sau FTSE Russell, cấp quản lý đặt mục tiêu cao hơn là được nâng hạng theo MSCI.
Kể từ thời điểm chính thức được nâng hạng (8/4), khối ngoại đã đảo chiều mua ròng (sau khi loại trừ giao dịch thỏa thuận lớn tại VIC và VPL) trong 3 phiên giao dịch 8 – 10/4 và chỉ bán ròng nhẹ 98 tỷ đồng phiên ngày 13/4 tại HOSE.
Thực tế một bộ phận không nhỏ nhà đầu tư ngoại đang đón trước xu hướng của thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua cơ chế hoạt động của dòng vốn toàn cầu. Hiện tại, sẽ có 2 dòng vốn chính là quỹ chủ động và quỹ thụ động. Quỹ thụ động là các quỹ ETF mô phỏng theo chỉ số.
Khi Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi, các quỹ thụ động sẽ bị bắt buộc phải mua cổ phiếu Việt Nam theo một tỷ trọng đã được quy định sẵn, các quỹ này thường có quy mô lớn và việc mua cũng thụ động (chỉ mua các cổ phiếu có trong rổ và mua cho đủ tỷ trọng chứ không quan tâm về giá).
Như vậy, hiện nay, các quỹ nước ngoài đã mở tài khoản và mua ròng trong các phiên gần đây không phải là các quỹ thụ động, họ là các quỹ chủ động, việc mua vào cổ phiếu của các quỹ này nhằm đi trước đón đầu động thái của các quỹ thụ động. Việc đón đầu trước dòng vốn thụ động sẽ đem lại một biên lợi nhuận không nhỏ.
Theo thông báo của FTSE, việc phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE chính thức triển khai từ thứ Hai, ngày 21/9/2026. Như vậy các quỹ đầu tư chủ động có một khoảng thời gian dài để chuẩn bị nguồn vốn nhằm đón sự kiện này.
Bên cạnh nhà đầu tư nước ngoài, sự kiện nâng hạng cũng thúc đẩy nhà đầu tư trong nước quan tâm hơn. Theo thống kê tại VSD, số lượng tài khoản của nhà đầu tư trong nước đã tăng thêm gần 346.000 tài khoản trong tháng 3/2026. Con số này cao hơn 150.000 tài khoản so với tháng liền trước. Đây là số lượng tài khoản tăng thêm nhiều nhất trong gần 4 năm kể từ giai đoạn tháng 5-6/2022.
Tài khoản mở mới chủ yếu đến từ nhà đầu tư cá nhân trong khi tổ chức chỉ tăng thêm 123 tài khoản. Tính từ đầu năm 2026, nhà đầu tư trong nước đã mở mới gần 790.000 tài khoản. Tính đến cuối tháng 3/2026, cá nhân trong nước có tổng cộng 12,6 triệu tài khoản chứng khoán, tương đương khoảng 12% dân số.
Nhìn vào diễn biến giao dịch các phiên gần đây, thanh khoản có sự chuyển biến, đặc biệt trong phiên 9/4 khi thanh khoản sụt giảm so với phiên trước đó, song, phân tích sâu hơn thì dòng tiền đang chuyển hướng từ nhóm các cổ phiếu vừa và nhỏ sang nhóm các cổ phiếu lớn, có thể gọi đây là trạng thái dòng tiền cô đặc lại.
Khi giao dịch ở các cổ phiếu vừa và nhỏ, khối lượng giao dịch sẽ lớn và tính đầu cơ quay vòng cao, tạo ra cảm giác thanh khoản bùng nổ. Còn khi dòng tiền chuyển dịch vào nhóm các cổ phiếu lớn, xu hướng đầu cơ quay vòng không còn mà chuyển dịch từ đầu cơ sang nắm giữ, thanh khoản suy giảm nhưng chất lượng của dòng tiền tốt hơn.
Xu hướng giải ngân này sẽ tạo nền móng cho giai đoạn dài đặc biệt trong bối cảnh tiến trình nâng hạng đã được thông qua và dòng vốn lớn chảy vào thị trường trong giai đoạn tới. Khi đó dòng tiền đầu cơ bị triệt tiêu dần nhường chỗ cho dòng tiền đầu tư định hình cuộc chơi và người chơi lớn đang định hình lúc này là những nhà đầu tư ngoại.
