Bước nhảy lợi nhuận và “điểm rơi” chu kỳ
Sáng ngày 17/4 tại TP.HCM, Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026 của CTCP Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, HOSE: HAG) đã thông qua kế hoạch doanh thu 8.624 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 4.202 tỷ đồng, tăng lần lượt khoảng 16% và 87% so với năm 2025. Đây được xem là năm có kết quả kinh doanh cao nhất trong lịch sử hoạt động của HAGL nếu hoàn thành kế hoạch.
Cập nhật tại đại hội, Chủ tịch HĐQT Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) cho biết lợi nhuận quý I/2026 đạt khoảng 1.280 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa công bố chi tiết đóng góp từng mảng do cần số liệu chính xác. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, phần tăng trưởng năm 2026 đến từ cả hoạt động kinh doanh và yếu tố tài chính, nhưng trọng tâm dài hạn không nằm ở một năm, mà ở chu kỳ đầu tư mới đang được triển khai.
Giai đoạn hiện tại, theo tôi, là giai đoạn “hoàng kim” của Hoàng Anh Gia Lai, đặc biệt từ năm 2026 trở đi. Đây là thời điểm mà công ty tập trung toàn bộ nguồn lực để phát triển, và tôi đánh giá là chu kỳ 2-3 năm tới là chu kỳ rất quan trọng.
Chủ tịch HĐQT, ông Đoàn Nguyên Đức.
Cà phê trở thành “át chủ bài” tại quỹ đất 30.000 ha
Chiến lược giai đoạn 2026-2030 của HAGL xoay quanh việc mở rộng quy mô canh tác lên khoảng 30.000–33.000 ha vào năm 2028, với cơ cấu cây trồng rõ ràng.
Cà phê giữ vai trò chủ đạo với 20.000 ha, tương đương gần 2/3 tổng diện tích. Chuối duy trì 7.000 ha, sầu riêng 3.000 ha, dâu tằm khoảng 2.000 ha và các cây khác khoảng 850 ha, trong đó có 650 ha mắc ca.
Theo Tổng Giám đốc Nguyễn Xuân Thắng, toàn bộ quy mô này dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028. Khi toàn bộ diện tích đi vào khai thác, doanh thu hàng năm có thể đạt tối thiểu 20.000 tỷ đồng.
Riêng với cà phê, Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức cho biết mục tiêu 20.000 ha có thể mang lại khoảng 700 triệu USD doanh thu mỗi năm từ sau năm 2028.
Trả lời cổ đông về nguồn vốn cho 20.000 ha cà phê, Chủ tịch HAGL nhấn mạnh vấn đề không phải là tiền mà là đất, đồng thời khẳng định kế hoạch đầu tư được triển khai theo lộ trình 3 năm, không dồn vào một thời điểm.
Nhu cầu vốn năm 2026 khoảng hơn 5.000 tỷ đồng, được huy động từ ba nguồn chính. Thứ nhất là lợi nhuận giữ lại, khi kế hoạch lợi nhuận 4.202 tỷ đồng nhưng cổ tức chỉ chia 500 đồng/cổ phiếu. Thứ hai là IPO công ty con CTCP Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HGI), dự kiến bán 20-25% vốn trong khi công ty mẹ vẫn nắm khoảng 75%. Thứ ba là huy động tối đa 1.500 tỷ đồng thông qua trái phiếu hoặc cổ phiếu.
Theo lãnh đạo doanh nghiệp, việc phát hành trái phiếu đang trong quá trình tư vấn và có thể hoàn tất trong thời gian gần, khoảng tháng 4-5/2026.
Nguyên tắc tài chính được giữ xuyên suốt là tổng nợ không vượt quá 50% vốn chủ sở hữu hoặc 30% tổng tài sản.
Quyết định dồn lực vào cà phê Arabica được lý giải từ ba yếu tố: điều kiện tự nhiên, chi phí và thị trường.
Theo Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức, Arabica yêu cầu độ cao trên 700m, trong khi phần lớn diện tích tại Việt Nam phù hợp với Robusta. HAGL lựa chọn Lào do đáp ứng điều kiện này và đã tích lũy quỹ đất trong gần 20 năm hoạt động. Hiện doanh nghiệp đã nắm khoảng 85% diện tích mục tiêu.
Về chi phí, giá thành sản xuất 1 kg cà phê thành phẩm, bao gồm khấu hao, vào khoảng 1,5 USD/kg. Trong khi giá bán thị trường cao hơn đáng kể, tạo biên lợi nhuận tốt.
Lãnh đạo doanh nghiệp đánh giá cà phê là cây có rủi ro thấp trong nông nghiệp. Thực tế tại Gia Lai cho thấy nông dân trồng cà phê hiếm khi thua lỗ trong nhiều năm, biến động chủ yếu đến từ việc chuyển đổi sang cây có giá trị cao hơn như sầu riêng, không phải do cà phê mất hiệu quả.
Tôi là người sinh ra và lớn lên ở Gia Lai, gắn với cây cà phê từ nhỏ nên hiểu rất rõ. Thực tế, nông dân Gia Lai trồng cà phê gần như không biết lỗ trong hàng chục năm qua. Giá có biến động nhưng không xuống mức gây thua lỗ. Việc một số nơi chặt cà phê để trồng cây khác là do cây khác như sầu riêng có giá trị cao hơn tại từng thời điểm, chứ không phải cà phê bị lỗ.
Chủ tịch HAGL Đoàn Nguyên Đức chia sẻ.
Về thị trường, HAGL xác định ngay từ đầu Arabica không hướng tới Trung Quốc mà tập trung vào châu Âu và Mỹ, nơi yêu cầu tiêu chuẩn cao. Doanh nghiệp đang hoàn thiện các chứng chỉ cần thiết để tiếp cận các thị trường này.
Một trong những lý do chính khiến HAGL mở rộng cà phê là mức độ phụ thuộc lao động thấp hơn so với chuối hay dâu tằm.
Theo Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức, rủi ro lớn nhất của nông nghiệp là chi phí lao động. Với cà phê, hệ thống tưới và bón phân có thể tự động hóa, chi phí chăm sóc thấp sau khi cây ổn định. Chi phí chính tập trung ở khâu thu hoạch.
Phương án thu hoạch vẫn là thủ công do hiệu quả cao hơn so với cơ giới hóa trong điều kiện hiện tại. Với mức công lao động khoảng 250.000 đồng/ngày và năng suất khoảng 200 kg/ngày, tổng chi phí vẫn tối ưu hơn so với việc sử dụng máy móc.
Nguồn lao động mùa vụ được đánh giá là dồi dào, khi mỗi mùa thu hoạch cà phê thu hút lượng lớn lao động từ các địa phương khác.
Theo kế hoạch, cà phê là cây trồng có chu kỳ 2-3 năm để bắt đầu cho thu hoạch. HAGL dự kiến đến tháng 10/2027 sẽ có sản phẩm đầu tiên từ diện tích trồng mới. Trong giai đoạn đầu tư, doanh nghiệp chưa trích lập quỹ dự phòng lớn, do dòng tiền tập trung cho mở rộng. Tuy nhiên, toàn bộ vùng trồng đã được mua bảo hiểm đối với các rủi ro như thiên tai, dịch bệnh.
Khi bước sang giai đoạn 2027-2028, dòng tiền từ cà phê bắt đầu hình thành, kết hợp với chuối, sầu riêng, dâu tằm và chăn nuôi heo, tạo nền tảng doanh thu ổn định hơn.
Hệ sinh thái khép kín
HAGL cho biết đã xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn, bao gồm nhà máy sản xuất phân hữu cơ, chế biến cà phê, dâu tằm và các nhà máy phụ trợ. Ví dụ, với 20.000 ha cà phê, mỗi năm doanh nghiệp có thể tạo ra khoảng 30.000 tấn phân hữu cơ từ phụ phẩm như vỏ cà phê. Hệ thống này chủ yếu phục vụ nội bộ, không tách riêng thành mảng kinh doanh.
Ngoài ra, doanh nghiệp đang xây dựng cụm công nghiệp nội bộ với các nhà máy chiết xuất, rang xay cà phê, sản xuất phân bón, bao bì và chế biến tơ.
Ở mảng khác, dâu tằm được đánh giá có tiềm năng nhưng bị giới hạn bởi khả năng nhân giống, mỗi năm chỉ mở rộng khoảng 300 ha. Mảng chăn nuôi heo đang được tái đàn sau giai đoạn giảm quy mô để phòng dịch bệnh, với kỳ vọng đóng góp trở lại trong các năm tới.
