"Mục đích chính của việc sử dụng AI là thay thế đáng kể sự hỗ trợ và giám sát của con người trong các quyết định," ông Phil Dawson, người đứng đầu chính sách và quan hệ đối tác AI tại công ty bảo hiểm chuyên biệt Armilla, cho biết.
Xu hướng "AI Agent" đã bùng nổ, trong đó các bot tự xử lý các nhiệm vụ máy tính và dẫn tới các doanh nghiệp cắt giảm nhân sự.
"Điều này thực sự thách thức một số logic cơ bản của các loại bảo hiểm truyền thống", ông Dawson nói.
Cần chấm dứt thời kỳ "bảo hiểm ngầm"
Các công ty trong cuộc đua AI đang nỗ lực hoàn thiện công nghệ, nhưng vẫn chưa thể loại bỏ khả năng xảy ra những lỗi lầm tai hại như “hallucination” (tạm dịch là “ảo giác”).
Trong một nghiên cứu công bố cuối năm 2025 của hãng môi giới bảo hiểm Willis Towers Watson, nhà phân tích Sonal Madhok và Giáo sư luật Anat Lior nhận định rằng rủi ro trách nhiệm liên quan đến AI hiện phần lớn vẫn tính ngầm trong các chính sách bảo hiểm, được gọi là "bảo hiểm lặng thầm".
Tuy nhiên, họ lập luận rằng tình huống này tương tự các câu hỏi về bảo hiểm trách nhiệm được nêu ra trong thời gian đầu của tội phạm mạng.
"Chúng ta có thể kỳ vọng các chính sách sẽ phải đề cập trực tiếp đến AI, và chấm dứt thời kỳ ‘bảo hiểm ngầm’,” hai chuyên gia Lior và Madhok nhận định.
Các công ty bảo hiểm đang bắt đầu có cách tiếp cận chủ động hơn đối với các rủi ro do AI gây nên, theo Jonathan Mitchell, người đứng đầu mảng dịch vụ tài chính tại công ty môi giới Founder Shield.
Theo đó, một số chính sách bảo hiểm tiêu chuẩn hiện đã nêu rõ các điều khoản "loại trừ hoàn toàn AI" thể hiện sự từ chối bảo hiểm cụ thể cho các sự cố liên quan đến AI.
Ông Dawson dẫn ví dụ về một công ty bất động sản thương mại từng muốn đăng ký bảo hiểm cho tác nhân AI của mình như một nhân viên bình thường. Tuy nhiên, cuối cùng doanh nghiệp này buộc phải chuyển sang một gói bảo hiểm chuyên biệt dành riêng cho hệ thống AI.
Bảo hiểm lỗi của AI
Founder Shield hiện đã đưa các điều khoản khi “AI gặp trục trặc hoặc tạo thông tin sai” vào các hợp đồng bảo hiểm chuyên môn.
Chính sách bảo hiểm này sẽ chi trả các khoản chi phí pháp lý nhằm bồi thường tổn thất do AI gây ra cho khách hàng, thậm chí cả chi phí tổn thất vật chất xảy ra ngoài môi trường số. Ví dụ khi một hệ thống AI đặt mua lượng hàng vượt yêu cầu thực tế của công ty do lỗi xử lý dữ liệu.
Armilla kiểm tra các mô hình AI trước khi cấp bảo hiểm và xem xét liệu hệ thống quản trị rủi ro của khách hàng có đáp ứng đủ tiêu chuẩn quốc tế hay không.
Mặc dù vậy, công ty này vẫn từ chối bảo hiểm đối với một số lĩnh vực có mức độ rủi ro cao như các ứng dụng liên quan đến chẩn đoán y khoa hoặc sức khỏe tâm thần.
Công ty tái bảo hiểm hàng đầu thế giới Munich Re cho biết tập đoàn hiện đang cung cấp bảo hiểm cho cả doanh nghiệp phát triển mô hình AI lẫn các công ty ứng dụng công nghệ này trong kinh doanh.
"Nguy cơ AI mắc lỗi hoặc thông tin sai lệch là khó tránh khỏi. Bởi bản chất của AI dựa trên mô hình thống kê trong khi mô hình thống kê thì luôn tồn tại mức độ bất định nhất định", ông Michael von Gablenz, người phụ trách mảng bảo hiểm AI tại Munich Re cho hay.
Rủi ro AI mang lại cơ hội lớn cho các công ty bảo hiểm. Ông Von Gablenz ước tính quy mô thị trường có thể vượt qua thị trường bảo hiểm an ninh mạng.
Trung tâm Dịch vụ Tài chính Deloitte dự đoán thị trường bảo hiểm AI toàn cầu có thể tăng lên tới 4,8 tỷ USD vào năm 2032.
(Theo AFP)
