Việt Nam ngày càng trở thành một trụ cột trong câu chuyện tăng trưởng nội vùng châu Á, kết hợp giữa động lực kinh tế mạnh mẽ, dân số trẻ và dòng vốn đầu tư nước ngoài gia tăng. Việc FTSE Russell gần đây nâng hạng Việt Nam lên nhóm Thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging), có hiệu lực từ ngày 21/09/2026 sau đánh giá giữa kỳ vào tháng 3, nhiều khả năng sẽ thu hút thêm sự chú ý của nhà đầu tư toàn cầu, từ đó có thể hỗ trợ thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn hơn.
Các yếu tố nền tảng cơ bản của Việt Nam vốn đã rất thuyết phục, củng cố vị thế trên bản đồ đầu tư toàn cầu. Tài sản đang được tạo ra với tốc độ nhanh chưa từng thấy, mức độ giàu có của người Việt được dự báo tăng 125% vào năm 2034. Đây không chỉ là tăng trưởng đơn thuần mà thực sự là “ngựa phi nước đại” và sự bứt tốc này khiến kỳ vọng của nhà đầu tư thay đổi.
Từ thành công trong nước đến tham vọng toàn cầu
Đà tăng trưởng nêu trên đang định hình lại hành vi nhà đầu tư, đặc biệt trong nhóm khách hàng giàu có (HNW). Nhiều người đang nuôi dưỡng khát vọng toàn cầu và tìm kiếm sự đa dạng trong đầu tư, quản lý danh mục chuyên nghiệp, cũng như tiếp cận các giải pháp vượt ra ngoài “bộ ba” truyền thống: bất động sản, vàng và giao dịch cổ phiếu trực tiếp.
Những khách hàng HNW Việt Nam hiện đại đã chuyển mình từ doanh nhân thành công trong nước thành những nhà đầu tư toàn cầu có đầu óc ngày càng sâu sắc, với các mục tiêu của gia đình thay đổi nhanh chóng. Triết lý đầu tư của họ đang dần trưởng thành. Thói quen đầu tư bất động sản dần nhường chỗ cho mong muốn tham gia trực tiếp vào các trụ cột tăng trưởng của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, tiêu dùng và hạ tầng xanh. Mối quan tâm này được nâng đỡ bởi triển vọng vĩ mô tích cực của Việt Nam và được củng cố thêm bởi việc FTSE Russell nâng hạng, như một tín hiệu cho thấy thị trường đang tiến gần hơn tới các chuẩn mực toàn cầu.
Quan trọng không kém là xu hướng đa dạng hoá đầu tư ra quốc tế – có lẽ là sự chuyển dịch đáng chú ý nhất trong bối cảnh hiện nay. Sau khi tích luỹ được khối tài sản đáng kể trong nước, nhiều khách hàng tập trung vào việc mở rộng ra nước ngoài. Đây là lúc “kết nối quốc tế” không còn là khẩu hiệu mà trở thành nhu cầu thực tế. Nhà đầu tư cần hỗ trợ trong các thương vụ bất động sản ở nước ngoài, kế hoạch tài chính cho giáo dục quốc tế và quản lý danh mục đa dạng hoá toàn cầu. Khả năng kết nối các nhu cầu đó thành một kế hoạch thống nhất đang trở thành một dấu ấn quan trọng trong quản lý tài sản hiện đại.
Cảm xúc - Rủi ro ít ai nhìn ra
Thực tế, tăng trưởng nhanh không tránh khỏi biến động. Trong nhiều trường hợp, tăng trưởng nhanh còn khuếch đại tác động của biến động.
Biến động thị trường tất yếu sẽ xảy ra và trong thị trường tài sản của những thế hệ “đời đầu”, tác động tâm lý có thể rất sâu sắc. Đây là rủi ro trung tâm nhưng “vô hình” trong câu chuyện tài sản mới của Việt Nam. Nhiều quyết định đầu tư mang tính cảm xúc được đưa ra ngay khi thị trường có biến động, rồi sau đó mới được “hợp lý hoá” bằng lập luận. Với những nhà đầu tư lần đầu trải qua các đợt giảm sâu hay điều chỉnh lớn, kinh nghiệm hạn chế về chu kỳ thị trường và sự đa dạng hóa chưa cao trong danh mục đầu tư có thể dẫn tới hành vi mang tính phản ứng ngắn hạn.
Trong bối cảnh đó, mối nguy lớn nhất đối với tài sản mới không nhất thiết là một sự cố thị trường sụp đổ, mà chính là phản ứng mang tính cảm xúc trước sự cố đó.
Thực tế này cũng phơi bày một vấn đề mang tính cấu trúc: mô hình truyền thống thiên về bán sản phẩm không còn phù hợp. Khi thị trường đi lên, bán được sản phẩm có thể đồng nghĩa tăng trưởng. Khi thị trường đảo chiều, nhà đầu tư không giữ được kỷ luật, thiếu những hướng dẫn cần thiết để bám sát mục tiêu dài hạn.
Chuyển dịch sang quản lý tài sản lấy tư vấn làm trọng tâm
Nhận diện và quản trị rủi ro cảm xúc giờ đây quan trọng không kém việc xây dựng danh mục.
Vì vậy, nâng cao hiểu biết tài chính đang trở thành trọng tâm trong giai đoạn sắp tới của thị trường quản lý tài sản Việt Nam – giúp nhà đầu tư hiểu về lợi suất điều chỉnh theo rủi ro, tái cân bằng và vai trò của phân bổ tài sản.
Thị trường quản lý tài sản Việt Nam cần một bước chuyển đổi sâu sắc để theo kịp kỳ vọng và “chuyển hoá cảm xúc” của khách hàng. Nhà đầu tư không còn chỉ hỏi: “Tôi mua được gì?”. Họ sẽ hỏi: “Làm sao để tôi xây dựng thứ gì đó bền vững?”.
Trọng tâm của chuyển đổi này là sự phổ biến của mô hình Quản lý danh mục uỷ thác (Discretionary Portfolio Management – DPM). DPM thay thế thói quen “mua-bán” bốc đồng mang tính giao dịch bằng kỷ luật chuyên nghiệp. Khi trao quyền ra quyết định hằng ngày cho các chuyên gia, nhà đầu tư có thể tránh xa khỏi những ồn ào của chu kỳ thị trường để tiến tới một mô hình lấy quan hệ làm nền tảng, tập trung vào tái cân bằng chiến lược và bình quân dài hạn.
Manpreet Singh (Trưởng bộ phận cấp cao định vị khách hàng và tiếp thị, HSBC Việt Nam)
