“Hiệu ứng latte” là thuật ngữ do doanh nhân, tác giả tài chính David Bach đưa ra, dùng để chỉ những khoản chi nhỏ, lặp lại hằng ngày nhưng dễ bị bỏ qua.
Ông cho rằng nếu mỗi ngày bạn tiêu 45.000đ cho một ly latte, sau 40 năm, số tiền đó không chỉ là giá trị vật chất của cà phê. Nếu mang đi đầu tư với lãi suất khoảng 8%, thì bạn đang uống mất gần 1 tỷ đồng của chính mình trong tương lai.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: nếu con số lớn như vậy, tại sao nhiều người vẫn “tặc lưỡi” cho qua? Các nghiên cứu trong kinh tế học hành vi cho thấy con người thường không nhạy cảm với những khoản chi nhỏ, trong khi lại cân nhắc rất kỹ các khoản chi lớn. Điều này khiến việc chi tiêu nhiều lần với giá trị thấp trở thành thói quen khó nhận ra.
Bên cạnh đó, các nền tảng thương mại điện tử và ứng dụng giao đồ ăn cũng góp phần thúc đẩy hành vi này thông qua thanh toán nhanh, ưu đãi nhỏ hoặc mã giảm giá, khiến người dùng dễ “tặc lưỡi” chi tiêu.
Tuy nhiên, theo Forbes, hiệu ứng latte vẫn gây tranh cãi. Nhiều ý kiến cho rằng việc cắt giảm hoàn toàn các khoản chi nhỏ là không cần thiết, đặc biệt với người trẻ khi những chi tiêu này còn gắn với trải nghiệm và chất lượng sống.
Vậy làm thế nào để vừa chi tiêu thoải mái… vừa không rơi vào ‘bẫy latte’?” Bí quyết nằm ở sự Tỉnh táo.
Trước khi định cho cho một khoản chi "vài chục nghìn", hãy thử 3 bước sau:
Hiệu ứng latte là bài học vỡ lòng trong quản lý tài chính cá nhân. nó nhắc nhở chúng ta rằng sự giàu có không nhất thiết phải đến từ việc trúng số hay có một mức lương cao ngất ngưởng, mà nó thường bắt đầu từ việc bịt kín những lỗ rò rỉ nhỏ nhất trong chi tiêu hàng ngày.
