Ngày 1/6, ngay sau thời điểm xăng E10 chính thức được triển khai trên toàn quốc thay thế hoàn toàn xăng khoáng RON95, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức tọa đàm "Sử dụng xăng E10 có đáng lo?" nhằm giải đáp các vấn đề được người dân và doanh nghiệp quan tâm liên quan đến nguồn cung, khả năng tương thích của phương tiện cũng như tác động kinh tế của lộ trình chuyển đổi nhiên liệu sinh học.
Tại tọa đàm, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết việc triển khai xăng E10 từ ngày 1/6 là bước đi nằm trong lộ trình giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng tỷ trọng nhiên liệu tái tạo.
Đã chuyển đổi thì phải chuyển đổi triệt để. Nếu giữ lại xăng khoáng, mục tiêu tự chủ năng lượng sẽ mất đi ý nghĩa.
Theo ông Đào Duy Anh, việc tiếp tục duy trì song song xăng khoáng và xăng sinh học trong thời gian dài sẽ làm giảm hiệu quả của mục tiêu chuyển đổi năng lượng. Vì vậy, từ ngày 1/6, xăng E10 chính thức thay thế hoàn toàn xăng khoáng RON95 trên thị trường.
Ở góc độ quốc tế, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho biết E10 hiện được sử dụng tại khoảng 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, phục vụ khoảng 97% dân số thế giới. Riêng tại Mỹ, loại nhiên liệu này đã được thương mại hóa từ năm 1985 và hiện chiếm khoảng 98% thị phần xăng tiêu thụ.
E10 chính là 'người phát hiện bệnh', chứ không phải E10 là 'con bệnh' của động cơ.
Nguồn cung E100 và hạ tầng phối trộn đã được chuẩn bị
Để phục vụ lộ trình E10, nhu cầu etanol nhiên liệu (E100) của Việt Nam hiện vào khoảng 100.000 m3 mỗi tháng, tương ứng với quy mô tiêu thụ khoảng 1 triệu m3 xăng trên toàn quốc.
Theo Bộ Công Thương, sản lượng E100 sản xuất trong nước hiện đạt khoảng 25.000 m3/tháng, đáp ứng từ 25-30% nhu cầu. Phần còn thiếu được bù đắp bằng nguồn nhập khẩu khoảng 75.000 m3/tháng nhằm bảo đảm nguồn cung liên tục cho thị trường.
Về hạ tầng, đến cuối tháng 4/2026 đã có 13 trong số 26 thương nhân đầu mối xăng dầu đầu tư hệ thống phối trộn xăng sinh học. Ba doanh nghiệp gồm Petrolimex, PVOIL và Saigon Petro hiện sở hữu tổng công suất phối trộn khoảng 890.000 m3/tháng.
Theo dự kiến của cơ quan quản lý, khi 10 doanh nghiệp đang hoàn tất thủ tục cấp phép đi vào hoạt động, tổng công suất phối trộn toàn quốc có thể đạt khoảng 1,18 triệu m3/tháng, vượt nhu cầu tiêu thụ hiện tại.
Xe đang lưu hành có tương thích với xăng E10?
PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và Phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội), cho biết xăng E10 có tính tương thích vật liệu tương đương xăng khoáng. Các lo ngại liên quan đến hiện tượng ăn mòn gioăng cao su hoặc đường ống nhiên liệu được đánh giá không đáng kể đối với các phương tiện hiện đại.
Tác động của xăng E10 tới các chi tiết động cơ tương đương như khi sử dụng xăng khoáng. Người dùng hoàn toàn có thể yên tâm.
Ở góc độ vận hành, ông Lỗ Hải Nam, Trưởng ban Kỹ thuật Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), cho biết nhiệt trị của etanol thấp hơn xăng khoáng khoảng 3-4%, do đó mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng khoảng 2% trong một số điều kiện sử dụng.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, hàm lượng oxy trong E10 giúp quá trình cháy diễn ra hoàn thiện hơn, qua đó bù đắp phần lớn sự chênh lệch về năng lượng.
Ông Đỗ Văn Tuấn cũng cho rằng nếu một số phương tiện phát sinh hiện tượng bất thường sau khi chuyển sang E10 thì nguyên nhân thường đến từ việc etanol có tính tẩy rửa mạnh, làm bong các cặn bẩn tích tụ lâu năm trong hệ thống nhiên liệu. Khi đó, người sử dụng chỉ cần vệ sinh hoặc bảo dưỡng hệ thống cấp nhiên liệu để xe vận hành bình thường.
Giá bán, ưu đãi thuế và tác động kinh tế
Liên quan đến cơ chế giá, ông Đào Duy Anh cho biết do E10 mới được triển khai đại trà nên chưa có đủ dữ liệu tiêu dùng để xây dựng công thức giá riêng. Trong giai đoạn đầu, cơ quan quản lý sử dụng giá xăng RON95 trên thị trường thế giới kết hợp với các định mức chi phí của xăng E5RON92 để tính giá cơ sở.
Hiện E10RON95-III được lựa chọn là mặt hàng chuẩn để Nhà nước công bố giá điều hành định kỳ.
Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, xăng sinh học đang được hưởng một số ưu đãi về thuế nhằm khuyến khích tiêu dùng. Cụ thể, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với E10 ở mức 7%, thấp hơn mức 10% áp dụng với xăng khoáng, đồng thời được hưởng mức thuế bảo vệ môi trường thấp hơn.
Theo tính toán của Bộ Công Thương, việc chuyển đổi sang E10 có thể giúp Việt Nam giảm nhập khẩu xăng khoáng khoảng 800 triệu USD mỗi năm. Chính sách này đồng thời được dự báo đóng góp thêm từ 0,3-0,7% vào tăng trưởng GDP.
Về môi trường, việc thay thế hoàn toàn xăng khoáng bằng E10 có thể giúp giảm từ 1-2 triệu tấn khí CO2 phát thải mỗi năm, qua đó hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải và các cam kết khí hậu của Việt Nam.
