Các nhà hàng tại Trung Quốc đang phải vật lộn với bài toán duy trì hình thức kinh doanh lâu đời khi thực khách chuyển sang lựa chọn các dịch vụ giao đồ ăn giá rẻ hơn. Áp lực này càng đè nặng lên ngành F&B khi chính phủ ban hành lệnh cấm đối với các bữa tiệc chiêu đãi xa xỉ.
Danh tiếng "thương hiệu cao cấp" trở nên phản tác dụng
Tập đoàn vận hành chuỗi nhà hàng vịt quay Bắc Kinh nổi tiếng Quanjude cảnh báo trong báo cáo kết quả kinh doanh mới nhất rằng ngành công nghiệp này đang trải qua một "đợt điều chỉnh sâu sắc" và phải đối mặt với "những thách thức đa diện".
Ra đời từ năm 1864, Quanjude Group sở hữu 89 chi nhánh tại Trung Quốc, nhưng thời hoàng kim dường như đã qua. Doanh thu của tập đoàn giảm 11% xuống còn 1,25 tỷ nhân dân tệ (tương đương 185 triệu USD) trong năm tài chính kết thúc vào tháng 12/2025, trong khi lợi nhuận ròng lao dốc tới 77%. Cả hai con số này đều sụt giảm năm thứ hai liên tiếp.
Tang Palace Holdings, công ty vận hành các nhà hàng cao cấp tại Thượng Hải và nhiều thành phố lớn khác, cũng đang chịu chung số phận. Doanh thu năm 2025 của chuỗi này giảm 12% xuống còn 894,58 triệu nhân dân tệ, và phải chịu lỗ ròng năm thứ hai liên tiếp. Báo cáo tài chính của Tang Palace lưu ý rằng các bữa tiệc tối bàn chuyện kinh doanh đang ngày một thưa thớt.
Vào tháng 5/2025, giới chức trách Trung Quốc đã thắt chặt các quy định nhằm khuyến khích lối sống tiết kiệm và giảm thiểu lãng phí. Công chức bị cấm tiếp khách bằng đồ ăn và rượu đắt tiền. Thế nhưng, ngay cả những người dân bình thường cũng bắt đầu cắt giảm chi tiêu. Trong bối cảnh thắt lưng buộc bụng này, hình ảnh thương hiệu cao cấp lại phản tác dụng, gây hại nhiều hơn là mang lại lợi ích cho các chuỗi nhà hàng như Quanjude và Tang Palace.
Cuộc chiến giá cả khốc liệt của các ứng dụng "Waimai"
Trong khi đó, sự bùng nổ của dịch vụ giao đồ ăn - hay còn gọi là "waimai" trong tiếng Trung - đồng nghĩa với việc ngày càng ít người ra ngoài ăn uống hơn. Theo ước tính của Trung tâm Thông tin Mạng Internet Trung Quốc, có khoảng 629,8 triệu người sử dụng các dịch vụ giao đồ ăn trong nước năm 2025.
Các công ty giao hàng đã và đang cạnh tranh giá cả gắt gao để thu hút người tiêu dùng. Theo ước tính của cơ quan truyền thông địa phương The Paper, ba ông lớn trong ngành là Meituan, Alibaba Group Holding và JD.com đã chi tổng cộng 74,4 tỷ nhân dân tệ cho các chương trình giảm giá và khuyến mãi khác tháng 4-9/2025.
Các nhà hàng lẩu chịu đòn nặng nề nhất từ cuộc chiến giá cả này. Tự nấu ăn ngay tại bàn vốn là điểm nhấn sức hút của mô hình nhà hàng lẩu, nhưng nay điều đó lại gây bất lợi khi chuyển đổi cấu trúc sang hình thức giao hàng tận nơi.
Haidilao, một trong những chuỗi lẩu lớn nhất Trung Quốc, ghi nhận doanh thu giảm 7% xuống còn 37,5 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025, theo báo cáo từ công ty mẹ Haidilao International Holding.
Công ty đã chuyển mình để thích ứng với hình thức bán mang về, chẳng hạn như chuẩn bị các nồi nhôm dùng một lần để khách hàng sử dụng tại nhà. Doanh thu từ mảng giao hàng đã tăng hơn gấp đôi so với năm trước đó lên 2,6 tỷ nhân dân tệ, nhưng từng đó vẫn không đủ để bù đắp cho sự sụt giảm doanh số tại các nhà hàng ăn tại chỗ.
Để đối phó với áp lực, Haidilao đã tung ra "Dự án Trái lựu", chủ trương khai trương hàng loạt nhà hàng mới với các mô hình khác nhau, san sát nhau như những hạt lựu. Tính đến cuối năm 2025, Haidilao đã mở rộng sang 20 loại hình nhà hàng khác nhau, bao gồm sushi băng chuyền, đồ nướng và món tráng miệng.
Kẻ thức thời đón đầu làn sóng giao hàng
Ngược lại, một số tập đoàn nhà hàng lại đang tận dụng tối đa sự bùng nổ của dịch vụ giao hàng. Tại Yum China Holdings, công ty vận hành chuỗi KFC và các chuỗi thức ăn nhanh khác tại địa phương, doanh thu tăng 4% năm 2025 lên 11,7 tỷ USD. Các đơn đặt hàng giao tận nơi chiếm tới 48% doanh thu, cạnh tranh trực tiếp với mảng ăn tại chỗ, nhờ vào việc nâng cấp ứng dụng và các biện pháp kích cầu khác.
Nhìn chung, chi tiêu của người tiêu dùng Trung Quốc vẫn khiên tốn do nền kinh tế chững lại. Khách hàng ngày càng nhạy cảm về giá, buộc các công ty giao hàng phải áp dụng các mức chiết khấu sâu để giữ chân.
Hệ quả là các nhà hàng rơi vào thế "tiến thoái lưỡng nan". Theo một cuộc khảo sát do công ty nghiên cứu BDO thực hiện trên 2.298 nhà hàng tại Trung Quốc, gần 80% cho biết lợi nhuận giảm sút do cuộc cạnh tranh giá cả của mảng đồ ăn mang về.
Đối với các nhà hàng vốn được thiết kế cho việc phục vụ tại chỗ, tiền thuê mặt bằng sẽ ngốn sạch lợi nhuận ngay cả khi đơn hàng giao tận nhà có tăng lên. Nhiều khả năng các mô hình kinh doanh mới sẽ buộc phải xuất hiện khi ngành công nghiệp này tìm cách tự thích nghi để tồn tại.
(Theo Nikkei Asia)
