Giải mã "cơn sốt" Openclaw

Chỉ trong vòng một tháng, một trợ AI có tên OpenClaw đã trở thành hiện tượng vừa gây hào hứng vừa gây lo ngại ở Trung Quốc về những gì AI có thể làm được.

Những hàng dài xuất hiện ở Thâm Quyến, trung tâm công nghệ của Trung Quốc, khi mọi người đổ xô tìm hiểu cài đặt OpenClaw. Một số chính quyền địa phương thậm chí bắt đầu có các chính sách ưu đãi, cung cấp máy tính miễn phí và giảm giá thuê văn phòng cho các công ty sử dụng OpenClaw để xây dựng dịch vụ mới. Giá cổ phiếu của các công ty công nghệ Trung Quốc tăng vọt khi giới lãnh đạo ngành này và các công ty khởi nghiệp lao vào cung cấp công cụ này trên nền tảng.

Tuy nhiên, tình hình biến chuyển nhanh chóng. Chính phủ Trung Quốc đã cảnh báo OpenClaw chứa đựng những rủi ro an ninh nghiêm trọng. Để tận dụng thành công của phần mềm, các công ty công nghệ Trung Quốc gấp rút chạy đua đưa ra các phiên bản sao chép của OpenClaw.

Khơi dậy sự phấn khích

Tiến trình đầy biến động của OpenClaw và sự quan tâm rộng rãi tới các công cụ tương tự, được gọi là tác nhân AI (AI agent), đã nêu bật lên cách thức cuộc chạy đua AI đang định hình lại ngành công nghệ của Trung Quốc. Bắc Kinh đã chi hàng tỷ USD cho mục tiêu trở thành siêu cường AI và xác định công nghệ này là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.

OpenClaw là công cụ được chia sẻ miễn phí, hoạt động như trợ lý ảo, giúp người dùng thực hiện nghiên cứu, gửi tin nhắn hoặc email và quản lý lịch trình cá nhân. Được cài đặt trực tiếp trên máy tính của người dùng, tác nhân AI có thể thực hiện các nhiệm vụ một cách độc lập, chẳng hạn như đọc và phản hồi tin nhắn trên các ứng dụng như WhatsApp hoặc iMessage, sau khi nhận được lệnh ban đầu từ người dùng. Khác với hầu hết chatbot dựa vào mô hình AI của một công ty duy nhất, OpenClaw có thể chạy trên nhiều mô hình khác nhau.

Nền tảng tác nhân AI này ra đời cách đây bốn tháng, và trong tháng này đã nhanh chóng lọt vào top 10 dự án phổ biến nhất trên GitHub, một cộng đồng toàn cầu trực tuyến của giới lập trình. OpenClaw đã khơi dậy sự phấn khích về tiềm năng của các tác nhân AI trong việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để giúp con người hoạt động hiệu quả hơn trong đời sống hàng ngày.

Đầu tháng 3, Giám đốc điều hành (CEO) của Nvidia Jensen Huang đã tiếp thêm lửa vào sự phấn khích đó khi ông phát nói tại hội nghị nhà đầu tư rằng OpenClaw “có thể là phần mềm quan trọng nhất ra đời từ trước đến nay”. 

Các công ty công nghệ đang chạy đua để tận dụng sự hào hứng đó bằng cách ra mắt các công cụ tác nhân AI và trợ lý AI riêng. Nvidia hôm 16/3 cũng mắt một nền tảng tác nhân AI có tên NemoClaw. Dự án do kỹ sư Peter Steinberger phát triển vào tháng 11/2025, ban đầu có tên Clawdbot. Theo CEO Nvidia, công ty đã hợp tác với Steinberger để phát triển NemoClaw, dù người này nay đã đầu quân cho OpenAI.

Ngành công nghệ Trung Quốc cũng đang nhảy vào cuộc đua. Alibaba và Tencent, hai công ty công nghệ lớn nhất bậc nhất nước này cho biết đang phát triển các tác nhân AI thay thế của công ty. Các công ty xây dựng mô hình AI và phần cứng hỗ trợ có tiềm năng thu lợi tài chính từ việc sử dụng rộng rãi các tác nhân AI, có thể hoạt động liên tục trên thiết bị của người dùng và thường xuyên giao tiếp với các mô hình khác tính phí dựa trên mức sử dụng.

Cổ phiếu của các công ty công nghệ Trung Quốc cung cấp sản phẩm tương tự OpenClaw gia tăng  do sự lạc quan của nhà đầu tư về các tác nhân AI, bao gồm Minimax và Zhipu, hai công ty khởi nghiệp đã niêm yết tại Hong Kong vào đầu năm nay và đã phát triển các công cụ có tên MaxClaw và AutoClaw.

Lo ngại

Tại quốc gia tỷ dân, cụm từ "nuôi tôm hùm", chỉ việc cài đặt và sử dụng tác nhân OpenClaw, lan truyền sôi nổi trên mạng xã hội. Trong khi chính quyền nêu lên những lo ngại, công nghệ này đã được công chúng đón nhận với nhiều lạc quan hơn lo âu.

“Hầu hết người dùng coi công nghệ là một tiện ích, nên khi có cái mới xuất hiện, họ sẵn sàng thử nghiệm hơn,” Wendy Chang, nhà phân tích cấp cao tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator, nhận định.

Thế nhưng, chính đặc điểm giúp OpenClaw hữu ích, tính linh hoạt của công cụ, cũng gây ra những rủi ro an ninh đáng chú ý.

Trong những tuần gần đây, các cơ quan quản lý Trung Quốc liên tục cảnh báo về các lỗ hổng an ninh liên quan đến OpenClaw, bao gồm khả năng rò rỉ thông tin cá nhân và lỗi trong các giao dịch tài chính.

Trong trường hợp đáng chú ý được đăng trải trên truyền thông Trung Quốc, một người ở nước này sau khi để OpenClaw hoạt động với quyền truy cập vào thẻ tín dụng của mình, đã phát hiện tác nhân AI sử dụng thẻ đến mức tối đa. Nhiều cơ sở dữ liệu theo dõi các vi phạm an ninh tiềm năng liên quan đến công cụ này đã xuất hiện trực tuyến.

Đối với giới doanh nhân Trung Quốc, ý tưởng về một hệ thống AI có thể được chỉ dẫn để hành động độc lập đang tạo ra tầm nhìn mới về Internet, trong đó có tác nhân AI, chứ không phải người dùng, thực hiện các nhiệm vụ như mua sắm, gửi tin nhắn và kết nối trên các mạng xã hội.

Mã nguồn mở là yếu tố then chốt 

Một phần lý do khiến OpenClaw nhanh chóng được tiếp nhận bởi đây là mã nguồn mở sẵn có và miễn phí. Các nhà phát triển công nghệ Trung Quốc đã chấp nhận các công cụ AI mã nguồn mở, cho phép bất kỳ ai xem, chỉnh sửa hoặc xây dựng các chương trình mới từ đó.

Trong năm qua kể từ khi startup DeepSeek của Trung Quốc gây sốc khắp thế giới công nghệ khi công bố hệ thống AI tiêu tốn ít chip máy tính hơn nhiều so với các đối thủ nước ngoài, các công ty nước này đã đưa ra hàng loạt các hệ thống AI mã nguồn mở hàng đầu thế giới.

Trong khi các công ty AI hàng đầu của Mỹ như OpenAI và Anthropic giữ hệ thống kín, các công ty Trung Quốc ngày càng công khai chi tiết về công nghệ.

Các mô hình AI của Trung Quốc mang lại lựa chọn rẻ hơn nhiều cho các kỹ sư muốn thử nghiệm với các công cụ như OpenClaw. Điều đó có thể giải thích lý do nhiều công ty AI Trung Quốc đưa ra các sản phẩm tương tự trong những tuần gần đây, theo Giáo sư Graham Webster tại Stanford chuyên về địa chính trị và công nghệ.

Các cơ quan quản lý Trung Quốc cũng sẽ phải cân nhắc những lợi ích do các công cụ này mang lại cho ngành công nghiệp AI nước nhà, vì những rủi ro về quyền riêng tư và an ninh, ông Webster nhận định.

“Có thể đây sẽ là thời điểm khiến chính phủ Trung Quốc bắt đầu suy xét về những mặt trái của các mô hình mở có sẵn rộng rãi,” ông Webster nói.

(Theo New York Times)