Trụ sở đầu tiên của startup Aaru ở New York (Mỹ) có cả trụ bóng rổ và "phòng trút giận" để nhân viên đập búa lên bàn mỗi lần lập trình thất bại. Phòng họp kiêm luôn phòng ngủ của một người đồng sáng lập công ty.
Không gian trông giống như sự kết hợp giữa nhà trọ sinh viên và phòng thí nghiệm nghiên cứu công nghệ cao, một phong cách phù hợp với công ty do các bạn trẻ "tuổi teen" thành lập.
Startup AI này gần đây vừa đạt mức định giá 1 tỷ USD, trở thành một trong số những công ty đang phát triển mạnh mẽ do những người chưa đầy 20 tuổi dẫn dắt, những người muốn thay đổi toàn bộ ngành công nghiệp thay vì theo học đại học.
Hai người đồng sáng lập Aaru, Cameron Fink và Ned Koh, đã thành lập công ty cách đây hai năm khi lần lượt ở tuổi 18 và 19, cùng với Giám đốc công nghệ John Kessler, khi đó 15 tuổi. (Kessler chưa đủ tuổi để tham gia hội đồng quản trị nên cha cậu phải ký vào giấy tờ đầu tư). Hoạt động của Aaru cho thấy AI đang tự động hóa các công việc tốn nhiều nhân lực và chi phí, vốn trước đây do các công ty nghiên cứu, tư vấn và hãng quảng cáo ở Madison Avenue đảm nhiệm.
Thay vì trả tiền cho những người tham gia các nhóm thảo luận và khảo sát, Aaru sử dụng hàng nghìn tác nhân AI (AI agent), hay còn gọi là bot, để mô phỏng câu trả lời của con người. Họ đưa thông tin nhân khẩu học và tâm lý học vào các mô hình để tạo ra hồ sơ người dùng phù hợp với nhu cầu của khách hàng, và kết quả từ các bot đang được dùng để phát triển sản phẩm, định giá, xác định khách hàng mới và thăm dò ý kiến.
Theo các bên quen thuộc với vấn đề này, Aaru đã thực hiện nghiên cứu hoặc thử nghiệm cho các công ty bao gồm McDonald’s, Boston Beer và hãng phim A24. Hiện tại, công ty đang giúp Bayer, hãng sản xuất Aleve và Aspirin, thử nghiệm các nội dung sáng tạo và slogan quảng cáo cho một số thương hiệu của hãng.
Diplo, DJ và nhà sản xuất âm nhạc có tên thật là Thomas Wesley Pentz, gần đây đã trở thành nhà đầu tư của Aaru. Theo tiết lộ của nghệ sĩ nổi tiếng này, thỏa thuận được đưa ra sau vài ly bia Thụy Sĩ tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) hồi tháng 1.
Hacking Wi-Fi
Fink và Koh gặp nhau vào ngày đầu tiên của thời trung học tại Học viện Lake Forest ở ngoại ô Chicago. Hai bạn trẻ kết thân nhờ cùng tham gia chạy đường dài và ăn ý trong chuyện "quậy chung" tuổi học trò, trong đó có lần tìm cách hack Wi-Fi của trường để tránh nộp bài tập về nhà.


Cameron Fink (trái) và Ned Koh (phải). Ảnh: Wall Street Journal.
David Wick, giáo viên tiếng Anh và tiếng Latinh tại Lake Forest, kể lại rằng Koh có vẻ “háo hức với kinh doanh hơn là tiếng Latinh”. Ông Wick thường đùa với học sinh rằng nếu sau này giàu có và nổi tiếng, họ nên mua cho ông một chiếc Ferrari, một lời hứa mà Koh nói rằng anh hy vọng sẽ thực hiện.
Ngay trong năm đầu trung học, hai thiếu niên này đã thành lập một công ty để khuyến khích cử tri đi bầu. Họ dùng tiền mừng lễ trưởng thành của Fink để mua 20.000 hộp bút chì màu từ Trung Quốc, và đặt tên chính trị cho chúng như “Bernie Blue” và “Trump Tangerine”.
Tiếp theo là startup công nghệ y tế Elda Bio. Điều này giúp hai bạn trẻ giành được một suất trong chương trình Z Fellows, con đường nhanh chóng dành cho những tài năng trẻ tuổi vào Thung lũng Silicon. Sau cùng họ đã từ bỏ Elda Bio, một phần do những rào cản pháp lý trong ngành chăm sóc sức khỏe.
Trong một buổi trò chuyện tại nhà hàng Au Cheval ở New York với người sáng lập Z Fellow, Cory Levy, vào đầu tháng 3/2024, cả hai đã thể hiện rõ niềm đam mê thực sự ở giải quyết vấn đề dự đoán.
Kessler vào cuộc sau khi nhắn tin cho Fink trên LinkedIn để xin lời khuyên về đơn xin tham gia chương trình Z Fellows. Cuộc gọi kéo dài 2,5 giờ, sau đó Fink gọi cho Koh và nói rằng Kessler, 12 tuổi đã bắt đầu trung học và 2 năm sau đã xây dựng cơ sở hạ tầng mô phỏng tại Phòng thí nghiệm Khoa học Thành phố MIT, là “người thông minh nhất mà tôi từng gặp”.
Khi Aaru thành lập năm 2024, Giám đốc công nghệ John Kessler mới 15 tuổi. Ảnh: Wall Street Journal
Khi bắt đầu công việc kinh doanh, Fink và Koh đã vào đại học, nhưng chỉ vừa đủ để gọi là vào đại học. Fink chỉ trải qua vỏn vẹn một đêm tại Đại học Dartmouth, trong khi Koh học hai tuần tại Đại học Harvard, trước khi cả hai quyết định tập trung vào việc xây dựng doanh nghiệp đang phát triển của mình.
Trong chuyến đi nghỉ xuân đến Bahamas, vài ngày sau khi Fink và Koh chia sẻ sách trắng mô tả ý tưởng kinh doanh mới với một nhà đầu tư tiềm năng, họ bắt đầu đàm phán về khoản đầu tư giai đoạn tiền hạt giống. Cha của Fink, ông Nick Fink, người lúc đó sắp đảm nhiệm vị trí Giám đốc điều hành của Constellation Brands, vô tình nghe được cuộc nói chuyện của con trai trên hiên nhà nghỉ mát của gia đình.
Ông hầu như không biết gì về công việc kinh doanh này vào thời điểm đó và ngạc nhiên khi hai bạn trẻ không nhờ ông giúp đỡ. Họ “kiên quyết từ chối” bất kỳ sự hỗ trợ tài chính nào từ gia đình, Nick Fink bộc bạch.
Bước ngoặt
Khởi đầu trong tầng hầm ngôi nhà của một người trong nhóm, các thành viên của Aaru đã tìm cách xác thực các mô hình AI của mình bằng cách dự đoán kết quả bầu cử tổng thống Mỹ. Bằng cách kiểm chứng trên các kỳ bầu cử trước đó, mô hình của nhóm cho năm 2020 đạt độ chính xác trong vòng 0,5% so với kết quả thực tế, tốt hơn nhiều so với sai số trong các cuộc thăm dò tiêu chuẩn năm đó. Họ bắt đầu thực hiện nghiên cứu và thăm dò ý kiến cho các viện nghiên cứu và chính trị gia.
Hoạt động của Aaru trong lĩnh vực chính trị và một cuộc gặp gỡ tình cờ với Dave Burwick, cựu CEO của Boston Beer, đã giúp công ty tái định hình hướng đi. Burwick đã mời nhà thăm dò ý kiến nổi tiếng Frank Luntz để xác thực phương pháp mới.
“Đây thực sự là thế hệ mới nhìn nhận mọi thứ hoàn toàn khác biệt,” ông Luntz đánh giá.
Burwick đã giúp Aaru chuyển từ thăm dò ý kiến chính trị sang chiến lược doanh nghiệp, giới thiệu các nhà sáng lập startup non trẻ này với các nhà đầu tư mạo hiểm và CEO. Khi tư vấn cho Gryphon Investors về thương vụ mua lại thương hiệu nước khoáng có ga Spindrift Beverage năm 2024, ông đã nhờ Aaru xác định những dòng sản phẩm mới nào có thể thúc đẩy tăng trưởng.
Môi trường làm việc tại Aaru toát lên không khí của một startup do các bạn trẻ "tuổi teen" thành lập. Ảnh: Wall Street Journal.
Aaru đang trở thành cái tên mới thu hút sự quan tâm của giới đầu tư. Ảnh: Wall Street Journal.
Burwick, hiện là CEO của Spindrift, đã yêu cầu Aaru đánh giá các ý tưởng bao gồm soda, trà, nước tăng lực và sinh tố, sử dụng các bot được mô phỏng theo một nhóm đối tượng mục tiêu: người tiêu dùng 25-35 tuổi với thu nhập trung bình trên 100.000 USD. Trong vòng một tuần, các bot của Aaru đưa ra kết quả là trà trái cây, tương tự kết quả nghiên cứu người tiêu dùng độc lập, gồm 500 người, của Spindrift, kéo dài hai tháng.
“Thách thức lớn nhất đối với các công ty sản phẩm tiêu dùng là làm thế nào rút ngắn chu kỳ đổi mới và nhanh chóng thâm nhập thị trường", Burwick cho hay. Spindrift gần đây đã ra mắt dòng trà đá không ga được làm từ trà và nước ép trái cây.
Bản thân Burwick cũng đã đầu tư vào Aaru.
Tuy nhiên, việc thuyết phục các thương hiệu rằng con người giả lập có hiệu quả tương đương với con người thật vẫn là thách thức.
Ashlee Adams, giám đốc cấp cao về đổi mới và phát triển doanh nghiệp của Coca-Cola, cho biết có những đánh giá rằng các mô hình tổng hợp có thể đưa ra những hiểu biết chính xác hơn con người. Công ty này đang thử nghiệm công nghệ của Aaru.
Hãng dịch vụ chuyên nghiệp EY (Ernst & Young - trụ sở tại Anh) đã thử nghiệm khả năng dự đoán hành vi tương lai của công nghệ này, bằng cách yêu cầu tái lập một cuộc khảo sát toàn cầu kéo dài một năm với 3.600 nhà đầu tư có giá trị tài sản ròng cao. Kết quả cho thấy sự chính xác lớn hơn cuộc khảo sát do con người thực hiện, và nhanh hơn nhiều.
EY đang sử dụng công nghệ Aaru để hỗ trợ hàng chục khách hàng. Hãng cũng đang dùng công nghệ đó trong các nghiên cứu riêng, thậm chí thay thế hoàn toàn các cuộc khảo sát truyền thống trong một số nghiên cứu.
“Nếu bạn có thể dự đoán hành vi, đây không chỉ là một công cụ thúc đẩy nghiên cứu,” Sameer Munshi, người đứng đầu bộ phận khoa học hành vi tại EY, cho hay. “Đây chính là chiến lược.”
(Theo Wall Street Journal)





















