Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam trong quý I/2026 ghi nhận trạng thái trầm lắng do ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài và tâm lý thận trọng từ phía các tổ chức phát hành trong giai đoạn đầu năm khi chờ các kế hoạch kinh doanh được phê duyệt.
Theo báo cáo từ VIS Rating phát hành ngày 2/4, phát hành sơ cấp trong quý I/2026 đạt 30,6 nghìn tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm bất động sản dân cư đóng góp khoảng 53% tổng giá trị phát hành mới, với đóng góp chính từ 10,2 nghìn tỷ đồng trái phiếu phát hành bởi Công ty TNHH Đầu tư Marina Center.
Bà Nguyễn Thị Kiều Hạnh, Trưởng nhóm phân tích tại VIS Rating, cùng các cộng sự nhận định giá năng lượng tăng cao gây sức ép lên lạm phát, hạn chế dư địa nới lỏng tiền tệ và đẩy mặt bằng lãi suất lên cao, gia tăng chi phí huy động vốn cho cả ngân hàng và các doanh nghiệp.
"Chúng tôi đánh giá xung đột Mỹ–Iran có ảnh hưởng bất lợi đối với môi trường tín nhiệm của Việt Nam," nhóm phân tích viết. "Trong kịch bản xung đột kéo dài, niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư suy giảm có thể khiến doanh nghiệp trì hoãn các kế hoạch đầu tư, hạn chế nhu cầu phát hành trái phiếu và ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tái cấp vốn thông qua thị trường TPDN".
Áp lực đáo hạn và bài toán tái cấp vốn
Thị trường đang đối diện với áp lực từ các khoản nợ đáo hạn lớn với khoảng 206.000 tỷ trong năm 2026 và 323.000 tỷ năm 2027, so với mức 143.000 tỷ năm ngoái.
Đối với khối ngân hàng, top 10 tổ chức có giá trị trái phiếu đáo hạn lớn nhất bao gồm Ngân hàng TMCP Á Châu với 7.500 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín với 5.000 tỷ đồng, và Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam với 3.000 tỷ đồng.
Trong khi đó, các tổ chức phi ngân hàng cũng ghi nhận những con số đáng chú ý như CTCP Vinhomes với 10.590 tỷ đồng và Tập đoàn Vingroup với 11.786 tỷ đồng giá trị đáo hạn trong năm 2026.
Trong quý I, lợi suất đến hạn (YTM) của các trái phiếu ngân hàng nhóm tín nhiệm “trên trung bình” cũng tăng lên, vượt các quý năm 2025, phản ánh xu hướng đi lên của mặt bằng lãi suất.
Về xu hướng phát hành, các ngân hàng tiếp tục phát hành ra công chúng nhằm mở rộng và đa dạng hóa nền tảng nhà đầu tư, với tỷ trọng tương đối cân bằng với phát hành TPDN riêng lẻ.
Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp phi ngân hàng trong lĩnh vực xây dựng và nông nghiệp cũng đã thực hiện phát hành thành công trái phiếu ra công chúng trong quý.
Cải thiện trong hoạt động xử lý nợ chậm trả
Mặc dù môi trường tín nhiệm nhiều thách thức, tỷ lệ chậm trả trái phiếu đã giảm về gần mức 0% trong Q1 2026, so với mức 0,2% trong quý I/2025.
Hoạt động xử lý các khoản chậm trả có những chuyển biến tích cực với giá trị thu hồi đạt khoảng 5.000 tỷ đồng trong quý I/2026, nâng tỷ lệ thu hồi lũy kế đối với các trái phiếu chậm trả lên khoảng 46%, so với 33% cùng kỳ năm trước và 44% tại thời điểm cuối năm 2025.
Trong quý I/2026, thị trường chỉ ghi nhận một trường hợp chậm trả mới đối với trái phiếu của CTCP Thủy điện Thuận Hòa Hà Giang, tuy nhiên, tổ chức phát hành đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán trong khoảng một tuần sau đó.
Việc xử lý nợ trả chậm tập trung chủ yếu ở nhóm doanh nghiệp bất động sản và xây dựng, với tỷ lệ thu hồi tăng lên 51%, so với 34% cùng kỳ. Báo cáo cũng chỉ ra sự cải thiện cho các hoạt động này ở các tổ chức phát hành thuộc hệ sinh thái của các tập đoàn Novaland, Phúc Khang và Sunshine.
