Tại chương trình Cà phê Doanh nhân với chủ đề "Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM - Cơ hội nào cho doanh nghiệp?" diễn ra vào ngày 16/5, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), đã chia sẻ về những thách thức đang tồn tại trong việc thu hút các định chế tài chính nước ngoài.
Mặc dù Trung tâm ghi nhận nguồn vốn đăng ký và cam kết đầu tư khoảng 19,1 tỷ USD sau gần 5 tháng chính thức vận hành, song nhiều rào cản pháp lý đã khiến các nhà đầu tư lớn gặp khó khăn.
Theo quy định hiện hành đối với việc thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM, ngân hàng mẹ bắt buộc phải được xếp hạng tín nhiệm quốc tế ở mức từ AA trở lên.
PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân cho biết, theo quy định này, hiện chỉ có JPMorgan là đơn vị đáp ứng được tiêu chí trên. Trong khi đó, nhiều ngân hàng lớn khác như Bank of China; Bank of America; MUFG Bank, Ltd (thuộc tập đoàn Mitsubishi UFJ) đều có mức xếp hạng tín nhiệm thấp hơn AA. Điều này dẫn đến tình trạng hiện có hơn 10 ngân hàng mong muốn tham gia nhưng chưa thể thực hiện.
Trước thực trạng nêu trên, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân đã đưa ra kiến nghị Chính phủ xem xét, sửa đổi điều kiện này tại Nghị định 329 quy định về cấp phép thành lập và hoạt động ngân hàng, quản lý ngoại hối tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.
Chia sẻ tại hiện trường, ông Huân nhận định: "Quy định mức xếp hạng tín nhiệm có thể thấp hơn từ AA có thể là BB, hoặc chưa áp dụng quy định này. Trong giai đoạn đầu, theo tôi là chúng ta 'mở' hơn để thu hút ngân hàng quốc tế tham gia Trung tâm tài chính, tạo sân chơi mang tầm quốc tế, mở rộng quy mô, thị trường, đa dạng nhà đầu tư và nguồn vốn".
Đồng quan điểm, TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế, cho biết việc nhiều ngân hàng nước ngoài muốn gia nhập Trung tâm tài chính quốc tế ở Việt Nam nhưng gặp vướng mắc về rào cản xếp hạng tín nhiệm đã được báo cáo và kiến nghị lên Chính phủ cũng như Ngân hàng Nhà nước để tìm giải pháp tháo gỡ.
Thách thức đối với các ngân hàng trong nước
Không chỉ các định chế ngoại gặp khó, các ngân hàng trong nước cũng đứng trước những áp lực riêng khi gia nhập thị trường này. Hiện nay, 7 ngân hàng gồm Vietcombank, HDBank, SHB, MB, TPBank, LPBank, Nam A Bank đã thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn sở hữu tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam. Ngoài ra, Vietinbank đang trong giai đoạn nghiên cứu tham gia.
Theo quy định, các ngân hàng nội địa muốn tham gia phải lập pháp nhân độc lập – tức ngân hàng con – với vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng. Ông Nguyễn Hữu Huân nhấn mạnh rằng đây là một sức ép với các ngân hàng khi gia nhập sân chơi này.
Dù đối mặt với nhiều vướng mắc, ông Nguyễn Hữu Huân khẳng định việc các định chế tài chính tăng tốc tham gia vào VIFC-HCMC không phải là xu hướng ngắn hạn hay chạy theo phong trào, mà phản ánh sự dịch chuyển chiến lược khi cấu trúc thị trường thay đổi. Lợi thế lớn nhất khi tham gia Trung tâm là khả năng tiếp cận trực tiếp dòng vốn quốc tế, giúp các ngân hàng và công ty chứng khoán Việt Nam trở thành mắt xích trong mạng lưới tài chính toàn cầu.
Bên cạnh đó, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM mang lại lợi thế thể chế với cơ chế linh hoạt, bao gồm sandbox cho các sản phẩm mới, khả năng giao dịch bằng ngoại tệ trong phạm vi kiểm soát, cùng với hệ thống trọng tài và giải quyết tranh chấp theo chuẩn quốc tế. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp thử nghiệm mô hình kinh doanh tài sản số, fintech hay các sản phẩm cấu trúc phức tạp. Việc tham gia sớm còn giúp các tổ chức định hình thị trường, xây dựng sản phẩm và thiết lập vị thế thương hiệu, tạo ra lợi thế cạnh tranh mang tính cộng hưởng trong một hệ sinh thái tài chính thống nhất.
