Bên trong sảnh tiếp tân dát vàng đối diện nhà hát Opera War Memorial ở San Francisco (bang California, Mỹ), một số lãnh đạo và nhà đầu tư hàng đầu Thung lũng Silicon đã tụ họp vào cuối tháng 11/2025 để nâng ly chúc mừng nhân vật chính của buổi tối.
Jensen Huang vừa quyên góp 5 triệu USD để tài trợ cho vở opera The Monkey King (Tôn Ngộ Không) - lấy cảm hứng từ tiểu thuyết kinh điển Trung Quốc. Ông cũng mời hàng loạt tên tuổi lớn trong ngành AI tới thưởng thức buổi biểu diễn.
“Champagne và opera. Đây chính là cảm giác khi giàu có!”, vị CEO nói đùa với hơn 100 khách mời từ OpenAI và nhiều công ty khác.
Cuộc gặp gỡ của giới tinh hoa Thung lũng Silicon không chỉ xoay quanh nghệ thuật. Đó còn là dịp thể hiện sự tôn vinh đối với “kingmaker” của ngành - vị CEO đứng đầu một công ty đang có nguồn tiền dồi dào đến mức gần như có thể rót vốn cho bất cứ ai có mặt trong phòng.
Nhờ nhu cầu khổng lồ với chip do sự bùng nổ của AI toàn cầu, Nvidia sinh lời nhiều hơn hầu hết công ty niêm yết trên thế giới. Công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới đã sử dụng nguồn vốn tăng nhanh của mình để trở thành nhà tài chính quyền lực nhất trong ngành, đầu tư hàng chục tỷ USD vào các startup triển vọng và hỗ trợ những khách hàng quan trọng khó có khả năng tự chi trả chi phí chip đắt đỏ.
Nvidia khẳng định các thương vụ này giúp mở rộng hệ sinh thái AI và thực sự mang lại nguồn tài chính quan trọng cho những công ty bị chi phí xây dựng công nghệ đè nặng. Tuy nhiên, điều đó cũng có tác động khác là giữ chân khách gắn bó với sản phẩm của Nvidia và tránh xa các nhà cung cấp chip đối thủ.
Các khoản đầu tư của Nvidia không kèm yêu cầu rõ ràng phải dùng công nghệ của công ty. Tuy nhiên, một số công ty phụ thuộc tài chính vào Nvidia đến mức không nghĩ tới sử dụng chip khác, dù hãng không cấm điều đó.
Gã khổng lồ chip AI cũng cũng trả giá cao hơn đối thủ trong các thương vụ mua lại chủ chốt, đưa ra mức giá khó cạnh tranh. Ngoài ra, công ty tìm cách khéo léo để hạn chế sự giám sát của cơ quan quản lý với các thương vụ lớn, giúp nhanh chóng “hớt tay trên” công nghệ và nhân tài từ các đối thủ nhỏ hơn.
Tất cả sự phô trương sức mạnh tài chính này đã cho phép Nvidia duy trì sự thống lĩnh tuyệt đối trên thị trường. Nvidia đã vượt xa kỳ vọng trong quý gần nhất khi báo cáo doanh thu kỷ lục 68 tỷ USD. Biên lợi nhuận gộp của Nvidia đạt 75%, mức lợi nhuận đáng kinh ngạc trong khi khách hàng của họ đang lỗ hàng chục tỷ USD mỗi năm vì AI.
Chưa từng thấy một công ty nào hoạt động mạnh trên mọi phương diện như vậy. Bạn thấy rõ vai trò trung tâm của Nvidia trong cơn sốt chi tiêu vốn này. Họ vừa là nhà cung cấp, nhà đầu tư, vừa là chủ nợ.
Paul Kedrosky, nhà đầu tư mạo hiểm và nghiên cứu viên tại Sáng kiến về Kinh tế Kỹ thuật số của Viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ), nhận xét.
Người phát ngôn Nvidia nói công ty đầu tư vào hệ sinh thái AI để giúp nhà phát triển và khách hàng đổi mới nhanh hơn, và sản phẩm của họ được chọn vì hiệu năng vượt trội. Một số khách hàng lớn cũng thừa nhận việc chuyển sang nhà cung cấp chip khác rất tốn kém và khó khăn, khiến họ ít động lực đa dạng hóa.
Vị khách bí ẩn
Buổi tiệc "Tôn Ngộ Không" cũng mang ý nghĩa cá nhân với Huang. Ông đến cùng người vợ gắn bó hơn 40 năm, bà Lori, trong khi chương trình do con gái Madison tổ chức, người gia nhập Nvidia từ năm 2020 sau thời gian làm đầu bếp chuyên nghiệp.
Huang di chuyển khắp căn phòng lớn trong chiếc áo da đen thường thấy, nổi bật giữa đám đông bận lễ phục. Thế nhưng, sự ngạc nhiên thực sự đối với khách mời là một CEO hãng chip đối thủ cũng có mặt.
Jonathan Ross, kỹ sư từng làm tại Google là CEO Groq bán chip LPU. Startup này vốn không nằm trong tầm mắt của Nvidia suốt 9 năm tồn tại - cho đến năm ngoái, khi ngành AI trải qua thay đổi mang tính bước ngoặt, tiếp thêm sinh khí cho các đối thủ của Nvidia.
Đó là mùa hè Thung lũng Silicon bùng nổ với các coding agent (tác tử AI lập trình) có thể tự viết phần mềm. Codex của OpenAI nổi trội nhất, nhưng các kỹ sư tại công ty gặp vấn đề khi chip Nvidia không xử lý đủ nhanh, khiến người dùng phải chờ lâu.
OpenAI là một trong những khách hàng lớn của Nvidia. Tuy nhiên, vào thời điểm Chủ tịch Greg Brockman đến buổi biểu diễn opera cùng vợ, ông đang nhìn sang một hướng khác. Startup này chuẩn bị ký hợp đồng sử dụng chip do Cerebras thiết kế, loại chip trong một số trường hợp nhanh và hiệu quả hơn GPU của Nvidia.
Giống như Cerebras, Groq sản xuất loại chip được thiết kế để phản hồi nhanh hơn các truy vấn AI. OpenAI cũng đã thảo luận về việc hợp tác với Groq vào đầu năm đó. Những gì đám đông có mặt không biết là Ross, CEO của Groq, đang đàm phán để gia nhập Nvidia.
Ban đầu Huang đề nghị trả khoảng 10 tỷ USD. Phía Groq đòi khoảng 30 tỷ USD - con số đáng kinh ngạc, có thể làm tăng gấp bốn lần giá trị của công ty. Cuối cùng Nvidia trả 20 tỷ USD cho Groq - thương vụ lớn nhất lịch sử hãng.
Nhân viên Groq biết được rằng CEO và các lãnh đạo cấp cao khác sẽ chuyển sang làm việc cho gã khổng lồ chip vào đêm Giáng sinh.
Tại hội nghị GTC dành cho nhà phát triển tuần trước, Nvidia công bố chip AI mới dùng công nghệ Groq, với OpenAI là một trong những khách hàng đầu tiên.
Làm khuynh đảo ngành công nghiệp chip AI
Vào đêm diễn opera, Lisa Su - CEO AMD - đã lên sân khấu cách nhà hát Opera War Memorial khoảng 80 km về phía nam trong một phòng khiêu vũ tại khách sạn Hilton San Jose, nơi bà có bài phát biểu quan trọng cho sự kiện thường niên quan trọng nhất của ngành chip.
CEO Nvidia đã ghi hình trước một video lời chào được chiếu tại bữa tối nhưng không xuất hiện trực tiếp. Đây không phải lần đầu tiên Huang tỏ ra lạnh nhạt với Lisa Su - người em họ xa của ông.
AMD đang nổi lên như lựa chọn thay thế Nvidia với chip rẻ hơn và ngày càng tinh vi về mặt kỹ thuật. Thế nhưng, AMD gặp vấn đề lớn hơn là không thể cạnh tranh với tiềm lực tài chính của Nvidia.
Năm ngoái, Nvidia đã đánh bại AMD trong việc mua lại hai công ty khởi nghiệp nhỏ. Trong thương vụ CentML, Nvidia đã tăng gấp đôi giá chào mua của AMD sau khi biết về công ty này.
AMD cũng đang cạnh tranh với Nvidia trong việc tìm kiếm sự ủng hộ của hàng loạt công ty khởi nghiệp mới đang cố gắng khám phá những đột phá lớn tiếp theo trong lĩnh vực AI. Những người đứng đầu các công ty được gọi là neolab này đã cởi mở với chip AMD, nhưng trong một ngành công nghiệp như AI, sức mạnh tài chính của Nvidia có thể tạo ra sự khác biệt lớn.
(Theo Wall Street Journal)
