Cuộc chiến pháp lý kéo dài giữa tỷ phú Elon Musk và công ty trí tuệ nhân tạo OpenAI vừa khép lại với phần thắng nghiêng về phía OpenAI.
Bồi thẩm đoàn tại Oakland, California, hôm 18/5, theo giờ địa phương, đã đưa ra kết luận rằng Elon Musk đã khởi kiện quá muộn so với quy định của pháp luật. Sau khoảng 90 phút nghị án, bồi thẩm đoàn nhận thấy vụ kiện do Musk đệ trình bị bác bỏ do hết thời hiệu khởi kiện.
Hết thời hiệu khởi kiện
Phán quyết của bồi thẩm đoàn mang tính chất tham khảo, nhưng Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers đã tuyên bố đồng ý với kết quả này. "Tòa án xác nhận thể hiện trước đó rằng tòa sẽ chấp nhận các kết luận của bồi thẩm đoàn như phán quyết của chính mình," bà Rogers nói.
"Tôi nghĩ rằng có một lượng bằng chứng đáng kể để ủng hộ kết luận của bồi thẩm đoàn, đó là lý do tại sao tôi đã chuẩn bị sẵn sàng bác bỏ vụ kiện tại chỗ," bà nói thêm tại tòa hôm 18/5.
Ông Musk đã giúp đồng sáng lập và tài trợ cho OpenAI, đóng góp 38 triệu USD trong những năm đầu thành lập. Vụ kiện bắt đầu từ tháng 2/2024, khi người đàn ông giàu nhất hành tinh kiện Giám đốc điều hành (CEO) Sam Altman, chủ tịch công ty Greg Brockman và OpenAI vào tháng 2/2024, cáo buộc rằng họ đã "đánh cắp một tổ chức từ thiện" và làm giàu bất chính khi chuyển sang cấu trúc có bao gồm một nhánh vị lợi nhuận.
"Tôi đã ngốc nghếch," Musk nói trước tòa vào đầu tháng này. "Tôi đã cấp vốn miễn phí cho họ để thành lập một công ty khởi nghiệp."
Vụ kiện của Musk vốn đe dọa làm trật bánh cỗ máy đứng sau ChatGPT khi công ty này đang lên kế hoạch cho một đợt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) bom tấn. Quyết định của bồi thẩm đoàn là thắng lợi đối với OpenAI cùng các nhà sáng lập của hãng là Altman và Brockman.
Các luật sư của OpenAI lập luận rằng sứ mệnh của công ty không hề thay đổi, tổ chức này vẫn được điều hành bởi hội đồng quản trị của một quỹ phi lợi nhuận, và Musk đã trì hoãn việc nộp đơn kiện cho đến khi ông thành lập công ty trí tuệ nhân tạo (AI) đối thủ của riêng mình là xAI. Bồi thẩm đoàn đã đồng ý với lập luận này, khi kết luận rằng Musk đã nhận thức được các hành vi được đề cập trong vụ kiện ngay từ năm 2021.
Phơi bày nhiều góc khuất
"Kết luận của bồi thẩm đoàn xác nhận rằng vụ kiện này thực chất là một nỗ lực đạo đức giả nhằm phá hoại một đối thủ cạnh tranh," William Savitt, luật sư của OpenAI, phát biểu vào hôm 18/5 sau phán quyết. "Thực tế là OpenAI là một tổ chức phi lợi nhuận, hoạt động vì sứ mệnh, đã và sẽ tiếp tục trung thành với sứ mệnh đó."
Các luật sư của OpenAI cũng lập luận tại phiên tòa rằng các khoản quyên góp của Musk không đi kèm với cam kết phải giữ nguyên trạng thái phi lợi nhuận, và vị CEO của Tesla ở nhiều thời điểm khác nhau đã thúc đẩy OpenAI thành lập một thực thể vị lợi nhuận để cạnh tranh với Google. Họ cũng cho biết Musk đã cố gắng giành quyền kiểm soát thực thể vị lợi nhuận này và đã rời công ty khi thất bại.
Musk đã yêu cầu tòa án buộc OpenAI phải hoàn trả hơn 130 tỷ USD cho nhánh phi lợi nhuận của OpenAI, cách chức Altman và Brockman khỏi các vai trò lãnh đạo, đồng thời đảo ngược quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp vốn đã biến OpenAI thành một trong những công ty công nghệ có giá trị nhất thế giới.
Nhà đồng sáng lập OpenAI Ilya Sutskever và Shivon Zilis - một CEO tại các công ty của Musk, cựu thành viên hội đồng quản trị OpenAI và là mẹ của bốn đứa con của Musk - nằm trong số những nhân chứng cấp cao đã ra tòa làm chứng.
Hàng trăm trang email riêng tư, tin nhắn văn bản và ghi chú cuộc họp nội bộ đã được nộp làm bằng chứng, bao gồm cả nhật ký cá nhân của Brockman và các tin nhắn giữa Musk với CEO Meta Mark Zuckerberg thảo luận về khả năng cùng nhau mua lại OpenAI.
Phiên tòa đã hé lộ vai trò của Google trong việc thành lập OpenAI khi phòng thí nghiệm AI (AI lab) này tìm cách vượt qua cái tên từng được coi là dẫn đầu trong cuộc đua AI sơ khai. Nó cũng tiết lộ nhiều phương án huy động vốn mà OpenAI từng cân nhắc để hỗ trợ nhu cầu điện toán và cơ sở hạ tầng của mình, bao gồm cả tiền điện tử.
Mối quan hệ tình cảm của Musk cũng bị đưa ra ánh sáng, khi lời khai của Zilis tiết lộ rằng hai người đã có mối quan hệ tình cảm lâu hơn nhiều so với những gì được biết trước đây. Các chi tiết về việc cô đóng vai trò là cầu nối thông tin đến Musk về OpenAI sau khi ông rời khỏi công ty cũng được tiết lộ tại tòa.
Microsoft cũng bị nêu tên là đồng bị đơn vì hành vi "tiếp tay và đồng lõa" với các cáo buộc thông qua các khoản đầu tư vào OpenAI. Musk rời OpenAI vào năm 2018 và thành lập xAI vào năm 2023.
"Những sự việc và mốc thời gian trong vụ kiện này từ lâu đã rất rõ ràng, và chúng tôi hoan nghênh quyết định của bồi thẩm đoàn bác bỏ các cáo buộc này vì quá hạn," một phát ngôn viên của Microsoft cho biết trong tuyên bố sau quyết định của bồi thẩm đoàn.
Trong khi đó, ông Musk phản ứng trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X của mình, ông gọi bà Rogers là một thẩm phán "hoạt động xã hội tồi tệ", người "tạo ra một tiền lệ khủng khiếp". "Bà ấy vừa cấp một giấy phép miễn phí để cướp bóc các tổ chức từ thiện nếu anh có thể giữ cho vụ cướp bóc đó diễn ra trong im lặng vài năm!, " ông viết sau quyết định của bồi thẩm đoàn.
Trưởng đoàn luật sư của Musk, Marc Toberoff, nói tại một cuộc họp báo sau phán quyết rằng họ có kế hoạch kháng án.
"Về cốt lõi, đây là một trò hề, và nếu không có Musk, họ sẽ thoát tội và họ không nên được như vậy," Toberoff nói.
(Theo CNN, Forbes)
